శ్రీమద్భగవద్గీతా ౧౧.౪౪ — తస్మాత్ప్రణమ్య ప్రణిధాయ కాయమ్
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
విశ్వరూపాన్ని చూసి వినయంతో, ఆశ్చర్యంతో నిండిన అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుని ఎదుట సాష్టాంగ ప్రణామం చేసి, తాను భగవానుని స్నేహితునిగా భావించి సహజంగా ప్రవర్తించానని గుర్తుచేసుకొంటూ తన పూర్వపు అనౌపచారిక ప్రవర్తనకు క్షమాపణ కోరతాడు. తండ్రి-కొడుకు, స్నేహితుడు-స్నేహితుడు, ప్రియుడు-ప్రియురాలు అనే మూడు ఆత్మీయ సంబంధాలను ఆశ్రయించి భగవానుడు తనను అంతే మృదువుగా క్షమించమని ప్రార్థిస్తాడు. ఈ శ్లోకం వినయం, భక్తి, భగవానుని-భక్తుని మధ్య ప్రేమ సంబంధానికి హృదయస్పర్శి వ్యక్తీకరణ.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 44 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
పదకొండవ అధ్యాయం విశ్వరూప దర్శన యోగంలో, విరాట్ రూపపు అత్యద్భుత దర్శనం తర్వాత అర్జునుడు వినయంతో నిండిపోతాడు. తన స్నేహితుని, సారథి అయిన వాని పరమ మహిమను గ్రహించి ఆయన సాష్టాంగ ప్రణామం చేసి, ఏ పూర్వపు అనౌపచారికతకైనా శ్రీకృష్ణుని క్షమాపణ కోరతాడు, తండ్రి, స్నేహితుడు, ప్రియుని ప్రేమను ఆశ్రయిస్తూ.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
భక్తి సంప్రదాయం ఈ శ్లోకాన్ని పరమ ప్రభువు ఆత్మీయంగా ప్రేమించబడటంలో ఆనందిస్తాడని, తన భక్తుల లోపాలను తండ్రి బిడ్డను క్షమించినంత మృదువుగా క్షమిస్తాడని నిరూపణగా భావిస్తుంది — ఎందుకంటే దివ్య ప్రేమ, ఒక్కసారి మేల్కొన్న తర్వాత, ప్రేమించే హృదయపు ప్రతి లోపాన్ని పట్టించుకోదు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
తస్మాత్ప్రణమ్య ప్రణిధాయ కాయం ప్రసాదయే త్వామహమీశమీడ్యమ్। పితేవ పుత్రస్య సఖేవ సఖ్యుః ప్రియః ప్రియాయార్హసి దేవ సోఢుమ్॥
tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaṁ prasādaye tvām aham īśham īḍyam piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum
అర్థం:కావున ఓ ప్రభూ! నేను శరీరంతో సాష్టాంగ ప్రణామం చేసి, స్తుతియోగ్యుడవైన నిన్ను ప్రసన్నం చేసుకొనుటకు ప్రార్థిస్తున్నాను. ఓ దేవా! తండ్రి కొడుకు తప్పును, స్నేహితుడు తన స్నేహితుని తప్పును, ప్రియుడు తన ప్రియురాలి తప్పును సహించునట్లే, నీవూ నా తప్పును క్షమించుటకు తగుదువు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
వినయపూర్వక సాష్టాంగ ప్రణామం అర్పించి క్షమాపణ కోరడానికి అందమైన శ్లోకం
భక్తునికి భగవానుని వద్దకు శ్రద్ధ, ఆత్మీయత రెండింటితో వెళ్లమని బోధిస్తుంది
భక్తి లేదా ప్రవర్తనలో ఏ లోపానికైనా నిజమైన పశ్చాత్తాపానికి ఆదర్శం చూపుతుంది
భగవానుని, ఆయన భక్తుని మధ్య మృదువైన, క్షమాశీల సంబంధాన్ని వెల్లడిస్తుంది
వినయం, శరణాగతి, మృదువైన ప్రేమపూర్వక హృదయాన్ని పెంపొందిస్తుంది
భగవానుని కృప, క్షమను కోరుతున్నప్పుడు సాంత్వన కలిగించేది
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम् పారాయణ విధి
ఈ శ్లోకాన్ని భగవానునికి హృదయపూర్వక నమస్కారం అర్పిస్తూ పఠించండి, ఆదర్శంగా వంగి లేదా సాష్టాంగ ప్రణామం చేస్తూ. ఉచ్చరించేటప్పుడు అహంకారాన్ని వదిలి, ఏ లోపానికైనా క్షమాపణ కోరండి, బిడ్డ తండ్రిలో లేదా స్నేహితుడు స్నేహితునిలో శరణు తీసుకొనినట్లు భగవానుని ప్రేమలో శరణు తీసుకొంటూ. ఇది ప్రత్యేకించి పూజ చివర క్షమా-ప్రార్థనగా తగినది, హృదయాన్ని వినయ భక్తిలో మృదువు చేస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి