ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ ൧൧.൪൪ — തസ്മാത്പ്രണമ്യ പ്രണിധായ കായമ്
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम् in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
വിശ്വരൂപം കണ്ട് വിനയവും വിസ്മയവും നിറഞ്ഞ അര്ജുനന് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മുന്നില് സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്ത്, താന് ഭഗവാനെ സുഹൃത്തായി കരുതി സ്വാഭാവികമായി പെരുമാറിയത് ഓര്ത്തുകൊണ്ട് തന്റെ മുമ്പത്തെ അനൗപചാരിക പെരുമാറ്റത്തിന് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു. പിതാവ്-മകന്, സുഹൃത്ത്-സുഹൃത്ത്, കാമുകന്-പ്രിയ എന്നീ മൂന്ന് അടുപ്പമുള്ള ബന്ധങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ഭഗവാന് തന്നെ അത്രയും മൃദുവായി ക്ഷമിക്കണമെന്ന് പ്രാര്ഥിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം വിനയം, ഭക്തി, ഭഗവാന്-ഭക്തന് ഇടയിലെ പ്രേമബന്ധത്തിന്റെ ഹൃദയസ്പര്ശിയായ ആവിഷ്കാരമാണ്.
ഉത്ഭവം & കഥ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 44 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിനൊന്നാം അധ്യായമായ വിശ്വരൂപ ദര്ശന യോഗത്തില്, വിരാട് രൂപത്തിന്റെ വിസ്മയകരമായ ദര്ശനത്തിനു ശേഷം അര്ജുനന് വിനയത്താല് നിറയുന്നു. തന്റെ സുഹൃത്തും സാരഥിയുമായ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പരമ മഹിമ തിരിച്ചറിഞ്ഞ അവന് സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്ത്, ഏതു മുമ്പത്തെ അനൗപചാരികതയ്ക്കും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു, പിതാവ്, സുഹൃത്ത്, കാമുകന്റെ പ്രേമത്തെ ആശ്രയിച്ച്.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
ഭക്തി പാരമ്പര്യം ഈ ശ്ലോകത്തെ, പരമ പ്രഭു അടുപ്പത്തോടെ സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നതില് ആനന്ദിക്കുന്നു എന്നതിനും, തന്റെ ഭക്തരുടെ വീഴ്ചകളെ പിതാവ് കുഞ്ഞിനെ ക്ഷമിക്കുന്നത്ര മൃദുവായി ക്ഷമിക്കുന്നു എന്നതിനും തെളിവായി കരുതുന്നു — കാരണം ദിവ്യ പ്രേമം, ഒരിക്കല് ഉണര്ന്നാല്, സ്നേഹിക്കുന്ന ഹൃദയത്തിന്റെ ഓരോ തെറ്റും അവഗണിക്കുന്നു.
മന്ത്രം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
തസ്മാത്പ്രണമ്യ പ്രണിധായ കായം പ്രസാദയേ ത്വാമഹമീശമീഡ്യമ്। പിതേവ പുത്രസ്യ സഖേവ സഖ്യുഃ പ്രിയഃ പ്രിയായാര്ഹസി ദേവ സോഢുമ്॥
tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaṁ prasādaye tvām aham īśham īḍyam piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum
അർഥം:അതിനാല് ഓ പ്രഭോ! ഞാന് ശരീരംകൊണ്ട് സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്ത് സ്തുത്യര്ഹനായ അങ്ങയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാന് പ്രാര്ഥിക്കുന്നു. ഓ ദേവാ! പിതാവ് മകന്റെ തെറ്റും സുഹൃത്ത് തന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ തെറ്റും കാമുകന് തന്റെ പ്രിയയുടെ തെറ്റും സഹിക്കുന്നതുപോലെ, അങ്ങും എന്റെ തെറ്റ് ക്ഷമിക്കാന് യോഗ്യനാകുന്നു.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
വിനയപൂര്വം സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം അര്പ്പിച്ച് ക്ഷമ ചോദിക്കാന് മനോഹരമായ ശ്ലോകം
ഭക്തനെ ഭഗവാന്റെ അടുത്തേക്ക് ശ്രദ്ധയോടും അടുപ്പത്തോടും ചെല്ലാന് പഠിപ്പിക്കുന്നു
ഭക്തിയിലോ പെരുമാറ്റത്തിലോ ഉള്ള ഏതു വീഴ്ചയ്ക്കും യഥാര്ഥ പശ്ചാത്താപത്തിന്റെ മാതൃക കാണിക്കുന്നു
ഭഗവാനും അവന്റെ ഭക്തനും ഇടയിലെ മൃദുവായ, ക്ഷമിക്കുന്ന ബന്ധം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു
വിനയം, ശരണാഗതി, മൃദുവായ പ്രേമമയ ഹൃദയം വളര്ത്തുന്നു
ഭഗവാന്റെ കൃപയും ക്ഷമയും തേടുമ്പോള് ആശ്വാസം നല്കുന്നു
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम् പാരായണ വിധി
ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാന് ഹൃദയപൂര്വ നമസ്കാരം അര്പ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഉരുവിടുക, ഉത്തമമായി കുനിഞ്ഞോ സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്തോ. ഉച്ചരിക്കുമ്പോള് അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഏതു വീഴ്ചയ്ക്കും ക്ഷമ ചോദിക്കുക, കുഞ്ഞ് പിതാവില് അല്ലെങ്കില് സുഹൃത്ത് സുഹൃത്തില് ശരണം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ ഭഗവാന്റെ പ്രേമത്തില് ശരണം പ്രാപിച്ച്. ഇത് വിശേഷിച്ച് പൂജയുടെ അവസാനം ക്ഷമാ-പ്രാര്ഥനയായി ഉചിതമാണ്, ഹൃദയത്തെ വിനയ ഭക്തിയില് മൃദുവാക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ श्रीमद्भगवद्गीता ११.४४ — तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ