ଭାଗ୍ଯ ସୂକ୍ତମ୍
भाग्य सूक्तम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Rigveda (Mandala 7, Sukta 41) · Rishi Vasishtha Maitravaruni · Vedic period (c. 1500-1000 BCE)
The Bhagya Suktam is the Bhaga hymn of the seventh Mandala of the Rigveda, traditionally ascribed to the great seer Vasishtha. It is a morning hymn (prataranuvaka): at the first light of dawn the rishi calls upon the whole circle of bright deities — Agni, Indra, Mitra and Varuna, the Ashvins, Pushan, Brahmanaspati, Soma and Rudra — and then turns to Bhaga, the Aditya of fortune, praying that he bestow upon the worshipper his rightful portion of cattle, horses, heroic sons and the lasting goodwill of the gods. Because Bhaga embodies destiny and prosperity, the hymn became a favourite Vedic prayer for wealth, success and auspicious beginnings.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
It is traditionally held that one who recites the Bhagya Suktam at dawn with faith never lacks their rightful share, for Bhaga is the very deity who apportions fortune; even the helpless and the king alike cry to him for their portion, and he turns no sincere worshipper away. Chanted together with the Sri Suktam, it is said to open the doors of Lakshmi's grace and turn misfortune into abundance.
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ପ୍ରାତରଗ୍ନିଂ ପ୍ରାତରିନ୍ଦ୍ରଂ ହଵାମହେ ପ୍ରାତର୍ମିତ୍ରାଵରୁଣା ପ୍ରାତରଶ୍ଵିନା । ପ୍ରାତର୍ଭଗଂ ପୂଷଣଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଂ ପ୍ରାତଃ ସୋମମୁତ ରୁଦ୍ରଂ ହୁଵେମ ॥୧॥
Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā | prātarbhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||1||
ଅର୍ଥ:प्रातःकाल हम अग्नि का आवाहन करते हैं, प्रातः इन्द्र का, प्रातः मित्र और वरुण का, प्रातः दोनों अश्विनीकुमारों का; प्रातः हम भग, पूषा और ब्रह्मणस्पति का आवाहन करते हैं, प्रातः सोम तथा रुद्र का।
ପ୍ରାତର୍ଜିତଂ ଭଗମୁଗ୍ରଂ ହୁଵେମ ଵଯଂ ପୁତ୍ରମଦିତେର୍ଯୋ ଵିଧର୍ତା । ଆଧ୍ରଶ୍ଚିଦ୍ଯଂ ମନ୍ଯମାନସ୍ତୁରଶ୍ଚିଦ୍ରାଜା ଚିଦ୍ଯଂ ଭଗଂ ଭକ୍ଷୀତ୍ଯାହ ॥୨॥
Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā | ādhraścidyaṃ manyamānasturaścidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣītyāha ||2||
ଅର୍ଥ:प्रातःकाल हम सदा-विजयी, उग्र भग का आवाहन करते हैं — अदिति के उस पुत्र का जो सबका धारणकर्ता है; जिससे असहाय, वेगवान और राजा सभी कहते हैं — 'मुझे मेरा भाग दो'।
ଭଗ ପ୍ରଣେତର୍ଭଗ ସତ୍ଯରାଧୋ ଭଗେମାଂ ଧିଯମୁଦଵା ଦଦନ୍ନଃ । ଭଗ ପ୍ର ଣୋ ଜନଯ ଗୋଭିରଶ୍ଵୈର୍ଭଗ ପ୍ର ନୃଭିର୍ନୃଵନ୍ତଃ ସ୍ଯାମ ॥୩॥
Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ | bhaga pra ṇo janaya gobhiraśvairbhaga pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||3||
ଅର୍ଥ:हे भग, हमारे नेता! हे सत्य-धन वाले भग! हे भग, हमारी इस प्रार्थना को सफल करो, हमें हमारा अंश प्रदान करते हुए। हे भग, हमें गौ और अश्वों से समृद्ध करो; हे भग, हम वीर पुरुषों से युक्त, सन्तानवान हों।
ଉତେଦାନୀଂ ଭଗଵନ୍ତଃ ସ୍ଯାମୋତ ପ୍ରପିତ୍ଵ ଉତ ମଧ୍ଯେ ଅହ୍ନାମ୍ । ଉତୋଦିତା ମଘଵନ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵଯଂ ଦେଵାନାଂ ସୁମତୌ ସ୍ଯାମ ॥୪॥
Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām | utoditā maghavansūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||4||
ଅର୍ଥ:हम इस समय भी भाग्यवान हों, पूर्वाह्न में भी और दिन के मध्य में भी; और हे ऐश्वर्यवान, सूर्य के उदय होने पर भी हम देवों की कृपादृष्टि में बने रहें।
ଭଗ ଏଵ ଭଗଵାଂ ଅସ୍ତୁ ଦେଵାସ୍ତେନ ଵଯଂ ଭଗଵନ୍ତଃ ସ୍ଯାମ । ତଂ ତ୍ଵା ଭଗ ସର୍ଵ ଇଜ୍ଜୋହଵୀତି ସ ନୋ ଭଗ ପୁରଏତା ଭଵେହ ॥୫॥
Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma | taṃ tvā bhaga sarva ijjohavīti sa no bhaga puraetā bhaveha ||5||
ଅର୍ଥ:हे देवो, भग ही ऐश्वर्य का दाता हो, और उसके द्वारा हम भाग्यवान बनें। हे भग, तुम्हें सब लोग पुकारते हैं; हे भग, तुम यहाँ हमारे आगे चलने वाले अग्रणी बनो।
ସମଧ୍ଵରାଯୋଷସୋ ନମନ୍ତ ଦଧିକ୍ରାଵେଵ ଶୁଚଯେ ପଦାଯ । ଅର୍ଵାଚୀନଂ ଵସୁଵିଦଂ ଭଗଂ ନୋ ରଥମିଵାଶ୍ଵା ଵାଜିନ ଆ ଵହନ୍ତୁ ॥୬॥
Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya | arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||6||
ଅର୍ଥ:प्रातःकाल की उषाएँ हमारे यज्ञ में नमन करें, पवित्र स्थान पर दधिक्रा के समान आती हुईं; तेज अश्वों के समान जो रथ खींचते हैं, वे धन देने वाले भग को हमारे समीप ले आएँ।
ଅଶ୍ଵାଵତୀର୍ଗୋମତୀର୍ନ ଉଷାସୋ ଵୀରଵତୀଃ ସଦମୁଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭଦ୍ରାଃ । ଘୃତଂ ଦୁହାନା ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରପୀତା ଯୂଯଂ ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭିଃ ସଦା ନଃ ॥୭॥
Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ | ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||7||
ଅର୍ଥ:कल्याणमयी उषाएँ सदा हम पर उदित हों, अश्व, गौ और वीर सन्तान लाती हुईं, घृत बहाती हुईं और सब ओर परिपूर्ण। हे देवो, तुम सदा अपने कल्याणों से हमारी रक्षा करो।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
भाग्य सूक्तम् ପାଠର ଲାଭ
Invokes Bhaga, the Vedic deity of fortune, prosperity and one's rightful share of good things
Recited at dawn for an auspicious and successful start to the day
Prays for wealth in the form of cattle, horses, abundance and resources
Blesses the worshipper with heroic offspring, worthy kin and a flourishing family
Believed to attract the combined grace of Agni, Indra, Mitra-Varuna, the Ashvins and other dawn deities
Used for prosperity, success in undertakings and removal of misfortune (durbhagya)
Helps one remain in the 'sumati' (good favour) of the gods throughout the day
भाग्य सूक्तम् ପାଠ ବିଧି
Bathe and sit facing east at sunrise. Recite the seven verses slowly with clear Vedic pronunciation, ideally facing the rising sun. It is traditionally chanted as a morning prayer (prataranuvaka) for fortune and an auspicious day, and is also used in homas and Lakshmi/wealth rituals together with the Sri Suktam. Reciting it 7 times, or daily at dawn, is customary for invoking Bhaga's blessings of prosperity.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ भाग्य सूक्तम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ