Mantra.Tips
bhaja-govindamshankaracharyagovindadevotion

ಗೋವಿನ್ದಂ ಭಜ ಮೂಢಮತೇ

गोविन्दं भज मूढमते in Kannada · ಕನ್ನಡ

🕉️ hindu·📿 11× ಜಪ·🕐 ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಸಂಗ, ಭಜನೆ ಅಥವಾ ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ·📜 Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse 1 and refrain
Share:

ಅರ್ಥ

ಇದು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ 'ಭಜ ಗೋವಿಂದಂ'ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಧ್ರುವಪದ — ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಕ್ತಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು. ಇದು ಮೂಢ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುಷ್ಕ ಬೌದ್ಧಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು (ಭಗವಂತನನ್ನು) ಭಜಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಜ್ಞಾನ ಯಾರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲಾರದು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ವಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ & ಕಥೆ

Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse 1 and refrain · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)

ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ವಾರಣಾಸಿ (ಕಾಶಿ) ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧ ಪಂಡಿತ ಪಾಣಿನಿಯ ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಶ್ರಮದಿಂದ ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕರಗಿ, ಆ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ, ಬದಲಾಗಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಭಜಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶ್ಲೋಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ತೋತ್ರದ ಧ್ರುವಪದವಾಯಿತು, ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ನಂತರ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ

ಕಾಶಿಯ ವೃದ್ಧ ವ್ಯಾಕರಣವೇತ್ತ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕೇಳಿ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಶುಷ್ಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯದಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತು, ತನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಭಗವಂತನೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಲು ಅಂದಿನಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಮಾತಿನ ಕರೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಾಂಸಾರಿಕತೆಯ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಲು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಂತ್ರ

ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ

ಭಜ ಗೋವಿನ್ದಂ ಭಜ ಗೋವಿನ್ದಂ ಗೋವಿನ್ದಂ ಭಜ ಮೂಢಮತೇ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಸನ್ನಿಹಿತೇ ಕಾಲೇ ನಹಿ ನಹಿ ರಕ್ಷತಿ ಡುಕೃಞ್ಕರಣೇ

Bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate Samprapte sannihite kale nahi nahi rakshati dukrinkarane

ಅರ್ಥ:ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಭಜಿಸು, ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಭಜಿಸು, ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಭಜಿಸು, ಓ ಮೂಢ ಬುದ್ಧಿಯೇ! ಮರಣದ ನಿಯತ ಸಮಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳು ('ಡುಕೃಞ್ಕರಣೇ') ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ

ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಭಜ🔊Bhajaಭಜಿಸು, ಸೇವಿಸು, ಶರಣಾಗು, ಆರಾಧಿಸು
ಗೋವಿನ್ದಂ🔊Govindamಗೋವಿಂದ — ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣ/ವಿಷ್ಣು, ಹಸುಗಳ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ರಕ್ಷಕ
ಮೂಢಮತೇ🔊Mudhamateಓ ಮೂಢ/ಮೋಹಗ್ರಸ್ತ ಬುದ್ಧಿಯೇ!
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ🔊Samprapteಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂದಾಗ / ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ
ಸನ್ನಿಹಿತೇ🔊Sannihiteಹತ್ತಿರವಿರುವಾಗ, ಆಸನ್ನವಾದಾಗ
ಕಾಲೇ🔊Kaleಆ (ನಿಯತ) ಸಮಯ — ಮರಣದ
ನಹಿ ನಹಿ🔊Nahi nahiಸ್ವಲ್ಪವೂ ಇಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ (ಬಲವಾದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ)
ರಕ್ಷತಿ🔊Rakshatiರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ, ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ
ಡುಕೃಞ್ಕರಣೇ🔊Dukrinkaraneವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳು (ಪಾಣಿನಿಯ 'ಕೃ' ಧಾತುವಿನ ರೂಪಗಳು) — ಶುಷ್ಕ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಸಂಕೇತ

गोविन्दं भज मूढमते ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕೆಂಬ ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಣೆ

ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು, ಮರಣ ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ

ಭಜ ಗೋವಿಂದಂನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಸಾಲು — ಕಂಠಪಾಠ ಮತ್ತು ಜಪಕ್ಕೆ ಸುಲಭ

ಅಶಾಂತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೋವಿಂದನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮದೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ

ಭಕ್ತಿಭಾವವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ಸತ್ಸಂಗ, ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ

ಮಹಾ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕೃಪೆಯನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ

गोविन्दं भज मूढमते ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ

ಜಪ ಸಂಖ್ಯೆ11ಬಾರಿ
ಉತ್ತಮ ಸಮಯಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಸಂಗ, ಭಜನೆ ಅಥವಾ ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ

ಈ ಧ್ರುವಪದವನ್ನು ಭಜನೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹಾಡಬಹುದು, 'ಭಜ ಗೋವಿಂದಂ'ಅನ್ನು ರಾಗ, ಭಾವದೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ. 'ಗೋವಿಂದಂ' ಪ್ರತಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಿ, 'ಮೂಢಮತೇ' (ಓ ಮೂಢ ಮನಸ್ಸೇ)ಅನ್ನು ನಿಮ್ಮದೇ ಅಲೆದಾಡುವ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೃದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ गोविन्दं भज मूढमते ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ — ಅವೇ ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಅಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರ ಲಿಪ್ಯಂತರಗೊಂಡು, ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಿ ಪಠಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು (ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್) ಒತ್ತಿ ಅದರ ಪಠಣ ಕೇಳಿ.
ಹೌದು — ಲಿಪಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ಮೂಲವೇ. ಈ ಪುಟದ ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು, ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಗೋವಿಂದನನ್ನು (ಭಗವಂತನನ್ನು) ಭಜಿಸು, ಓ ಮೂಢ ಬುದ್ಧಿಯೇ!' ಗೋವಿಂದ ಕೃಷ್ಣ/ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮ, 'ಮೂಢಮತೇ' ಮೋಹಗ್ರಸ್ತ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಾಂಸಾರಿಕ ವಿಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಭಗವಂತನೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
'ಡುಕೃಞ್ಕರಣೇ' ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ('ಕೃ' ಧಾತುವಿನ ರೂಪಗಳು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಶುಷ್ಕ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪುಸ್ತಕ ಜ್ಞಾನ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ.
ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಜ ಗೋವಿಂದಂನ ಧ್ರುವಪದ, ಶ್ಲೋಕಗಳ ನಡುವೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಕೇಂದ್ರ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ — ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು 'ಮೋಹ ಮುದ್ಗರ' ಅಂದರೆ ಮೋಹವನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುವ ಸುತ್ತಿಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧ ಪಂಡಿತ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಬದಲು ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಾಡಿದರು ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಇವನ್ನೂ ಓದಿ

ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿತೇ? ಆತ್ಮೀಯರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏

Share:

ಪೂರ್ಣ गोविन्दं भज मूढमतेವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ