ఇన్ద్ర సూక్తమ్ (యో జాత ఏవ)
इन्द्र सूक्तम् (यो जात एव) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఇంద్ర సూక్తం (ఋగ్వేదం ౨.౧౨) వేదంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ సూక్తాలలో ఒకటి, దీనిని గృత్సమద ఋషి రచించెను. ప్రతి ఋక్కు ఇంద్రుని ఏదో ఒక పరాక్రమాన్ని వర్ణిస్తుంది — కరువు దైత్యుడు వృత్రుని వధ, సప్త నదుల విమోచనం, భూమి, పర్వతాలను స్థిరపరచుట, ద్యులోకాన్ని నిలుపుట — మరియు 'స జనాస ఇంద్రః' ('ఓ జనులారా! అతడే ఇంద్రుడు') అనే ప్రతిధ్వనించే ధ్రువపదంతో ముగుస్తుంది. దీని పారాయణం పరాక్రమం, విజయం, సృష్టిని ధరించే దివ్య శక్తిపై అచంచల శ్రద్ధ కొరకు చేయబడుతుంది.
మూలం & కథ
Rigveda 2.12 · Rishi Gritsamada Shaunahotra (Bhargava Shaunaka) · Vedic period (c. 1500–1200 BCE)
ఇంద్రుని పట్ల ఈ ప్రసిద్ధ సూక్తం ఋగ్వేదపు ద్వితీయ మండలానికి చెందినది, ఇది గృత్సమద ఋషి కులానికి చెందిన గ్రంథం. దీని ఋక్కులలో ఇంద్రుడు దేవతలలో అగ్రగణ్యుడు, కరువు దైత్యుడు వృత్రుని వధకర్త, సప్త నదుల విమోచకుడు, భూమిని స్థిరపరచి ఆకాశాన్ని నిలిపిన కాస్మిక్ నాయకుడిగా ప్రశంసించబడ్డాడు. 'స జనాస ఇంద్రః' ధ్రువపదం దీనిని సంపూర్ణ వేదంలోని అత్యంత స్మరణీయ, పునః పునః ఉదహరించబడే సూక్తాలలో ఒకటిగా చేస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఇంద్రుడు తన వజ్రంతో వృత్రుని కొట్టినప్పుడు, కరువులో ఆగిన జలం సప్త నదుల రూపంలో పెల్లుబికి సముద్రం వైపు ప్రవహించి, వర్షం, పంట, జీవం జగత్తుకు తిరిగి వచ్చాయని ఋగ్వేదం చెబుతుంది — ఈ సూక్తం గానం చేసినప్పుడల్లా కీర్తించబడే ఆదర్శ వైదిక విమోచనం అదే.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఓం యో జాత ఏవ ప్రథమో మనస్వాన్ దేవో దేవాన్క్రతునా పర్యభూషత్। యస్య శుష్మాద్రోదసీ అభ్యసేతాం నృమ్ణస్య మహ్నా స జనాస ఇన్ద్రః॥
Om Yo jāta eva prathamo manasvān Devo devān kratunā paryabhūṣat Yasya śuṣmād rodasī abhyasetāṁ Nṛmṇasya mahnā sa janāsa indraḥ
అర్థం:జన్మించిన వెంటనే సర్వప్రథముడై, బుద్ధిమంతుడై తన సామర్థ్యంతో దేవతలను మించినవాడు; ఎవని బలం, పరాక్రమ మహిమతో ద్యావాపృథివులు (ఆకాశం, భూమి) కంపించునో — ఓ జనులారా! అతడే ఇంద్రుడు.
యో పృథివీం వ్యథమానామదృంహద్ యః పర్వతాన్ప్రకుపితాం అరమ్ణాత్। యో అన్తరిక్షం విమమే వరీయో యో ద్యామస్తభ్నాత్స జనాస ఇన్ద్రః॥
Yo pṛthivīṁ vyathamānām adṛṁhad Yaḥ parvatān prakupitāṁ aramṇāt Yo antarikṣaṁ vimame varīyo Yo dyām astabhnāt sa janāsa indraḥ
అర్థం:కంపించుచున్న భూమిని స్థిరపరచినవాడు, ప్రకుపితమైన (కదలుచున్న) పర్వతాలను శాంతింపజేసినవాడు, విశాల అంతరిక్షాన్ని కొలిచినవాడు, ద్యులోకాన్ని నిలిపినవాడు — ఓ జనులారా! అతడే ఇంద్రుడు.
యో హత్వాహిమరిణాత్సప్త సిన్ధూన్ యో గా ఉదాజదపధా వలస్య। యో అశ్మనోరన్తరగ్నిం జజాన సంవృక్సమత్సు స జనాస ఇన్ద్రః॥
Yo hatvāhim ariṇāt sapta sindhūn Yo gā udājad apadhā valasya Yo aśmanor antar agniṁ jajāna Saṁvṛk samatsu sa janāsa indraḥ
అర్థం:అహి (వృత్రుని) వధించి సప్త నదులను విడిపించినవాడు, వల గుహను తెరిచి దాగిన గోవులను బయటకు తెచ్చినవాడు, రెండు రాళ్ల మధ్య అగ్నిని ఉత్పన్నం చేసినవాడు, యుద్ధాలలో విజయుడు — ఓ జనులారా! అతడే ఇంద్రుడు.
యేనేమా విశ్వా చ్యవనా కృతాని యో దాసం వర్ణమధరం గుహాకః। శ్వఘ్నీవ యో జిగీవాంల్లక్షమాద- దర్యః పుష్టాని స జనాస ఇన్ద్రః॥
Yenemā viśvā cyavanā kṛtāni Yo dāsaṁ varṇam adharaṁ guhākaḥ Śvaghnīva yo jigīvāṁ lakṣam ādad Aryaḥ puṣṭāni sa janāsa indraḥ
అర్థం:ఎవనిచేత ఈ సమస్త చర-జగత్తు రచింపబడెనో, ఎవడు శత్రువులను ఓడించి దాచివేసెనో; విజయవంతుడైన జూదరి వలె శత్రువు సంపదనంతా హరించువాడు — ఓ జనులారా! అతడే ఇంద్రుడు.
యం స్మా పృచ్ఛన్తి కుహ సేతి ఘోరమ్ ఉతేమాహుర్నైషో అస్తీత్యేనమ్। సో అర్యః పుష్టీర్విజ ఇవా మినాతి శ్రద్ధాస్మై ధత్త స జనాస ఇన్ద్రః॥
Yaṁ smā pṛcchanti kuha seti ghoram utem āhur naiṣo astīty enam So aryaḥ puṣṭīr vija ivā mināti Śraddhāsmai dhatta sa janāsa indraḥ
అర్థం:ఎవని గూర్చి జనులు 'అతడెక్కడ?' అని అడుగుదురో, కొందరైతే 'అతడు లేడే' అని కూడ అందురో; జూదరి పందెం వలె శత్రువు సమృద్ధిని హరించువాని యందు శ్రద్ధ ఉంచుడు — ఓ జనులారా! అతడే ఇంద్రుడు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
इन्द्र सूक्तम् (यो जात एव) పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఇంద్రుని బలం, ధైర్యం, ప్రతి విఘ్నాన్ని జయించే ఇచ్ఛాశక్తిని ఆవాహన చేస్తుంది
ధర్మబద్ధ పోరాటాలలో విజయానికి ప్రేరణ ఇస్తుంది, ఇంద్రుడు వృత్ర, వలను జయించినట్లు
జగత్తును ధరించే అదృశ్య దివ్య శక్తిపై శ్రద్ధను దృఢపరుస్తుంది
కరువు, విపత్తు, శత్రు-శక్తుల నుండి రక్షణ కొరకు పఠించబడుతుంది
నాయకత్వం, పరాక్రమం, దృఢత్వ భావాన్ని మేల్కొలుపుతుంది
జపించేవానిని దేవరాజు ధరించిన కాస్మిక్ వ్యవస్థతో అనుసంధానం చేస్తుంది
इन्द्र सूक्तम् (यो जात एव) పారాయణ విధి
బలం, దృఢ విశ్వాసంతో పఠించండి, నేర్చుకుంటే వైదిక స్వరంలో. 'ఓం'తో ఆరంభించి ప్రతి ఋక్కును పఠించండి, 'స జనాస ఇంద్రః' ధ్రువపదంపై దివ్య శక్తిపై శ్రద్ధ ధృవీకరణగా నిలవండి. వృత్రుడు చంపబడి శక్తి నదులు విడుదలైనట్లే అంతరంగ విఘ్నాలు చూర్ణమవుతున్నట్లు దర్శించండి. ధైర్యం, సంకల్పం అవసరమైన క్షణాలకు తగినది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి इन्द्र सूक्तम् (यो जात एव)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి