ಕೀಲಕಮ್
कीलकम् in Kannada · ಕನ್ನಡ
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Markandeya Purana, Devi Mahatmyam (Durga Saptashati) · Sage Markandeya (traditional) · c. 5th–6th century CE
The Keelaka Stotram is the third of the three angas — with the Devi Kavach and the Argala Stotram — recited before the thirteen chapters of the Durga Saptashati. The keelaka is the 'pin' with which Shiva fastened the Saptashati's power; reciting this hymn unfastens it so the recitation bears full fruit.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಓಂ ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀಕೀಲಕಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಶಿವಋಷಿಃ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಃ, ಶ್ರೀಮಹಾಸರಸ್ವತೀ ದೇವತಾ, ಶ್ರೀಜಗದಮ್ಬಾಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಸಪ್ತಶತೀಪಾಠಾಙ್ಗತ್ವೇನ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ ।
oṃ asya śrīkīlakamantrasya śivaṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīmahāsarasvatī devatā, śrījagadambāprītyarthaṃ saptaśatīpāṭhāṅgatvena jape viniyogaḥ
ಅರ್ಥ:विनियोग: इस श्रीकीलक मन्त्र के ऋषि शिव, छन्द अनुष्टुप्, और अधिष्ठात्री देवता श्रीमहासरस्वती हैं; श्रीजगदम्बा की प्रसन्नता हेतु इसका पाठ दुर्गा सप्तशती के एक अंग के रूप में किया जाता है।
ಓಂ ನಮಶ್ಚಣ್ಡಿಕಾಯೈ ।
oṃ namaścaṇḍikāyai
ಅರ್ಥ:ॐ, चण्डिका को नमस्कार।
ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ । ಓಂ ವಿಶುದ್ಧಜ್ಞಾನದೇಹಾಯ ತ್ರಿವೇದೀದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಷೇ । ಶ್ರೇಯಃಪ್ರಾಪ್ತಿನಿಮಿತ್ತಾಯ ನಮಃ ಸೋಮಾರ್ಧಧಾರಿಣೇ ॥ ೧॥ ಸರ್ವಮೇತದ್ವಿಜಾನೀಯಾನ್ಮನ್ತ್ರಾಣಾಮಪಿ ಕೀಲಕಮ್ । ಸೋಽಪಿ ಕ್ಷೇಮಮವಾಪ್ನೋತಿ ಸತತಂ ಜಪ್ಯತತ್ಪರಃ ॥ ೨॥ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತ್ಯುಚ್ಚಾಟನಾದೀನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಕಲಾನ್ಯಪಿ । ಏತೇನ ಸ್ತುವತಾಂ ದೇವೀಂ ಸ್ತೋತ್ರವೃನ್ದೇನ ಭಕ್ತಿತಃ ॥ ೩॥ ನ ಮನ್ತ್ರೋ ನೌಷಧಂ ತಸ್ಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ವಿದ್ಯತೇ । ವಿನಾ ಜಪ್ಯೇನ ಸಿದ್ಧ್ಯೇತ್ತು ಸರ್ವಮುಚ್ಚಾಟನಾದಿಕಮ್ ॥ ೪॥ ಸಮಗ್ರಾಣ್ಯಪಿ ಸೇತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಲೋಕಶಙ್ಕಾಮಿಮಾಂ ಹರಃ । ಕೃತ್ವಾ ನಿಮನ್ತ್ರಯಾಮಾಸ ಸರ್ವಮೇವಮಿದಂ ಶುಭಮ್ ॥ ೫॥ ಸ್ತೋತ್ರಂ ವೈ ಚಣ್ಡಿಕಾಯಾಸ್ತು ತಚ್ಚ ಗುಹ್ಯಂ ಚಕಾರ ಸಃ । ಸಮಾಪ್ನೋತಿ ಸ ಪುಣ್ಯೇನ ತಾಂ ಯಥಾವನ್ನಿಮನ್ತ್ರಣಾಮ್ ॥ ೬॥ ಸೋಽಪಿ ಕ್ಷೇಮಮವಾಪ್ನೋತಿ ಸರ್ವಮೇವ ನ ಸಂಶಯಃ । ಕೃಷ್ಣಾಯಾಂ ವಾ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಮಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ವಾ ಸಮಾಹಿತಃ ॥ ೭॥ ದದಾತಿ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ನಾನ್ಯಥೈಷಾ ಪ್ರಸೀದತಿ । ಇತ್ಥಂ ರೂಪೇಣ ಕೀಲೇನ ಮಹಾದೇವೇನ ಕೀಲಿತಮ್ ॥ ೮॥ ಯೋ ನಿಷ್ಕೀಲಾಂ ವಿಧಾಯೈನಾಂ ಚಣ್ಡೀಂ ಜಪತಿ ನಿತ್ಯಶಃ । ಸ ಸಿದ್ಧಃ ಸ ಗಣಃ ಸೋಽಥ ಗನ್ಧರ್ವೋ ಜಾಯತೇ ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೯॥ ನ ಚೈವಾಪಾಟವಂ ತಸ್ಯ ಭಯಂ ಕ್ವಾಪಿ ನ ಜಾಯತೇ । ನಾಪಮೃತ್ಯುವಶಂ ಯಾತಿ ಮೃತೇ ಚ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೧೦॥ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪ್ರಾರಭ್ಯ ಕುರ್ವೀತ ಹ್ಯಕುರ್ವಾಣೋ ವಿನಶ್ಯತಿ । ತತೋ ಜ್ಞಾತ್ವೈವ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮಿದಂ ಪ್ರಾರಭ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ ॥ ೧೧॥ ಸೌಭಾಗ್ಯಾದಿ ಚ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿದ್ ದೃಶ್ಯತೇ ಲಲನಾಜನೇ । ತತ್ಸರ್ವಂ ತತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ತೇನ ಜಪ್ಯಮಿದಂ ಶುಭಮ್ ॥ ೧೨॥ ಶನೈಸ್ತು ಜಪ್ಯಮಾನೇಽಸ್ಮಿನ್ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಸಮ್ಪತ್ತಿರುಚ್ಚಕೈಃ । ಭವತ್ಯೇವ ಸಮಗ್ರಾಪಿ ತತಃ ಪ್ರಾರಭ್ಯಮೇವ ತತ್ ॥ ೧೩॥ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ತತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ಸೌಭಾಗ್ಯಾರೋಗ್ಯಮೇವ ಚ । ಶತ್ರುಹಾನಿಃ ಪರೋ ಮೋಕ್ಷಃ ಸ್ತೂಯತೇ ಸಾ ನ ಕಿಂ ಜನೈಃ ॥ ೧೪॥ ಚಣ್ಡಿಕಾಂ ಹೃದಯೇನಾಪಿ ಯಃ ಸ್ಮರೇತ್ ಸತತಂ ನರಃ । ಹೃದ್ಯಂ ಕಾಮಮವಾಪ್ನೋತಿ ಹೃದಿ ದೇವೀ ಸದಾ ವಸೇತ್ ॥ ೧೫॥ ಅಗ್ರತೋಽಮುಂ ಮಹಾದೇವಕೃತಂ ಕೀಲಕವಾರಣಮ್ । ನಿಷ್ಕೀಲಞ್ಚ ತಥಾ ಕೃತ್ವಾ ಪಠಿತವ್ಯಂ ಸಮಾಹಿತೈಃ ॥ ೧೬॥
mārkaṇḍeya uvāca oṃ viśuddhajñānadehāya trivedīdivyacakṣuṣe śreyaḥprāptinimittāya namaḥ somārdhadhāriṇe 1 sarvametadvijānīyānmantrāṇāmapi kīlakam so'pi kṣemamavāpnoti satataṃ japyatatparaḥ 2 siddhyantyuccāṭanādīni karmāṇi sakalānyapi etena stuvatāṃ devīṃ stotravṛndena bhaktitaḥ 3 na mantro nauṣadhaṃ tasya na kiñcidapi vidyate vinā japyena siddhyettu sarvamuccāṭanādikam 4 samagrāṇyapi setsyanti lokaśaṅkāmimāṃ haraḥ kṛtvā nimantrayāmāsa sarvamevamidaṃ śubham 5 stotraṃ vai caṇḍikāyāstu tacca guhyaṃ cakāra saḥ samāpnoti sa puṇyena tāṃ yathāvannimantraṇām 6 so'pi kṣemamavāpnoti sarvameva na saṃśayaḥ kṛṣṇāyāṃ vā caturdaśyāmaṣṭamyāṃ vā samāhitaḥ 7 dadāti pratigṛhṇāti nānyathaiṣā prasīdati itthaṃ rūpeṇa kīlena mahādevena kīlitam 8 yo niṣkīlāṃ vidhāyaināṃ caṇḍīṃ japati nityaśaḥ sa siddhaḥ sa gaṇaḥ so'tha gandharvo jāyate dhruvam 9 na caivāpāṭavaṃ tasya bhayaṃ kvāpi na jāyate nāpamṛtyuvaśaṃ yāti mṛte ca mokṣamāpnuyāt 10 jñātvā prārabhya kurvīta hyakurvāṇo vinaśyati tato jñātvaiva sampūrṇamidaṃ prārabhyate budhaiḥ 11 saubhāgyādi ca yatkiñcid dṛśyate lalanājane tatsarvaṃ tatprasādena tena japyamidaṃ śubham 12 śanaistu japyamāne'smin stotre sampattiruccakaiḥ bhavatyeva samagrāpi tataḥ prārabhyameva tat 13 aiśvaryaṃ tatprasādena saubhāgyārogyameva ca śatruhāniḥ paro mokṣaḥ stūyate sā na kiṃ janaiḥ 14 caṇḍikāṃ hṛdayenāpi yaḥ smaret satataṃ naraḥ hṛdyaṃ kāmamavāpnoti hṛdi devī sadā vaset 15 agrato'muṃ mahādevakṛtaṃ kīlakavāraṇam niṣkīlañca tathā kṛtvā paṭhitavyaṃ samāhitaiḥ 16
ಅರ್ಥ:कीलक स्तोत्र ("कीलक" अर्थात् कील/खूँटी) दुर्गा सप्तशती से पहले पढ़े जाने वाले तीन अंगों में तीसरा है, जिसे महर्षि मार्कण्डेय ने कहा है; इसके ऋषि शिव और अधिष्ठात्री देवी महासरस्वती हैं। इसका आरंभ शिव की वंदना से होता है, जो विशुद्ध ज्ञान-देह वाले, तीन वेदों के दिव्य नेत्र वाले और अर्धचन्द्र धारण करने वाले हैं। फिर यह 'कीलक' का रहस्य प्रकट करता है — वह कील जिससे शिव ने कभी सप्तशती की शक्ति को (बाँध) कीलित कर दिया था, ताकि उसका दुरुपयोग न हो। जो इसे जानकर कील को 'खोलकर' (निष्कील कर) चण्डी का पाठ करता है, वह समस्त सिद्धियाँ पाता है, कहीं नहीं डरता, अपमृत्यु नहीं पाता और अंत में मोक्ष पाता है। यह स्तोत्र श्रद्धा-धैर्य से सप्तशती का पाठ करने वाले भक्त को ऐश्वर्य, सौभाग्य, आरोग्य, शत्रु-नाश और परम मोक्ष का वचन देता है।
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಭಗವತ್ಯಾಃ ಕೀಲಕಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ॥
iti śrībhagavatyāḥ kīlakastotraṃ samāptam
ಅರ್ಥ:इस प्रकार श्रीभगवती का कीलकस्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
कीलकम् ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
The third of the three angas (Kavach, Argala, Keelaka) recited before the Durga Saptashati
Reveals the 'keelaka' (key) that unlocks the full power of the Saptashati recitation
Promised to grant every accomplishment (siddhi), sovereignty, good fortune and health
Said to free the devotee from fear and untimely death and to grant final liberation (moksha)
Recited especially during Navratri and on Ashtami and the dark-fortnight Chaturdashi
कीलकम् ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
Sit facing east or north before an image of Durga. In the traditional order, recite the Devi Kavach, then the Argala Stotram, then this Keelakam, and only then the thirteen chapters of the Saptashati. The Keelakam 'unlocks' the recitation so that it bears its full fruit.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ कीलकम्ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ