শ্রী বেঙ্কটেশ্বর স্তোত্রম্ (কমলাকুচচূচুক)
श्री वेङ्कटेश्वर स्तोत्रम् (कमलाकुचचूचुक) in Bengali · বাংলা
আপনার ভাষা/লিপিতে পড়ুন
উৎপত্তি ও কাহিনি
Venkatesha Suprabhatam suite (Sri Vaishnava tradition) · Prativadi Bhayankaram Annan (Annangaracharya) · 15th century CE
Lord Venkateswara — also called Srinivasa, Balaji and the Lord of the Seven Hills — is the presiding deity of Tirumala, the most visited temple in the world. The 15th-century acharya Prativadi Bhayankaram Annan composed a fourfold suite for the Lord: the Suprabhatam (awakening verses), this Stotram (praise), the Prapatti (surrender) and the Mangalasasanam (auspicious benediction). The Stotram, opening 'Kamalakucha choochuka kunkumato', has become one of the most cherished prayers in South Indian Vaishnavism, recited at the temple each dawn and in homes across the world.
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
It is held at Tirumala that the Lord, called Aapad-bandhava (friend in distress), never lets a sincere prayer go unanswered; countless devotees recount that surrendering through these very verses — 'without Venkatesha there is no refuge' — brought relief from seemingly impossible troubles and the fulfilment of long-cherished vows.
অর্থসহ সম্পূর্ণ পাঠ
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
কমলাকুচচূচুক কুঙ্কুমতো নিযতারুণিতাতুল নীলতনো । কমলাযতলোচন লোকপতে বিজযীভব বেঙ্কটশৈলপতে ॥ ১ ॥
Kamalakucha choochuka kunkumato Niyatarunitatula nilatano | Kamalayatalochana lokapate Vijayibhava venkatashailapate || 1 ||
অর্থ:हे प्रभु, जिनका अतुलनीय नील वर्ण शरीर कमला (लक्ष्मी) के वक्षस्थल के कुंकुम से सदा अरुणिमायुक्त है, जिनके नेत्र कमलदल के समान विशाल हैं, हे लोकपते — हे वेंकटाचलपति, आपकी जय हो!
সচতুর্মুখ ষণ্মুখ পঞ্চমুখ প্রমুখাখিল দৈবত মৌলিমণে । শরণাগতবত্সল সারনিধে পরিপালয মাং বৃষশৈলপতে ॥ ২ ॥
Sachaturmukha shanmukha panchamukha Pramukhakhila daivata maulimane | Sharanagatavatsala saranidhe Paripalaya mam vrishashailapate || 2 ||
অর্থ:ब्रह्मा, षण्मुख (कार्तिकेय) और पंचमुख (शिव) आदि समस्त देवताओं के मुकुटों के शिरोमणि, शरणागतों पर वत्सल, समस्त सार के निधान — हे वृषाचलपति, मेरी रक्षा कीजिए!
অতিবেলতযা তব দুর্বিষহৈ- রনুবেলকৃতৈরপরাধশতৈঃ । ভরিতং ত্বরিতং বৃষশৈলপতে পরযা কৃপযা পরিপাহি হরে ॥ ৩ ॥
Ativelataya tava durvishahai- ranuvelakritairaparadhashataih | Bharitam tvaritam vrishashailapate Paraya kripaya paripahi hare || 3 ||
অর্থ:हे वृषाचलपति, मैं प्रतिक्षण किए गए असह्य सैकड़ों अपराधों से भरा हुआ हूँ; हे हरि, शीघ्र ही अपनी परम कृपा से मेरी रक्षा कीजिए!
অধিবেঙ্কটশৈলমুদারমতে- র্জনতাভিমতাধিকদানরতাত্ । পরদেবতযা গদিতান্নিগমৈঃ কমলাদযিতান্ন পরং কলযে ॥ ৪ ॥
Adhivenkatashailamudaramate- rjanatabhimatadhikadanaratat | Paradevataya gaditannigamaih Kamaladayitanna param kalaye || 4 ||
অর্থ:वेंकटाचल पर विराजमान, उदार हृदय, भक्तों की इच्छा से भी अधिक देने में रत, वेदों द्वारा परम देवता कहे गए — इस कमलापति से बढ़कर मैं किसी को नहीं मानता।
কলবেণুরবাবশগোপবধূ- শতকোটিবৃতাত্স্মরকোটিসমাত্ । প্রতিবল্লবিকাভিমতাত্সুখদাত্ বসুদেবসুতান্ন পরং কলযে ॥ ৫ ॥
Kalavenuravavashagopavadhu- shatakotivritatsmarakotisamat | Prativallavikabhimatatsukhadat Vasudevasutanna param kalaye || 5 ||
অর্থ:वंशी की मधुर ध्वनि से वशीभूत करोड़ों गोपियों से घिरे, करोड़ों कामदेवों के समान, प्रत्येक गोपी के प्रिय एवं सुखदाता — उस वसुदेवनन्दन (कृष्ण) से बढ़कर मैं किसी को नहीं मानता।
অভিরামগুণাকর দাশরথে জগদেকধনুর্ধর ধীরমতে । রঘুনাযক রাম রমেশ বিভো বরদো ভব দেব দযাজলধে ॥ ৬ ॥
Abhiramagunakara dasharathe Jagadekadhanurdhara dhiramate | Raghunayaka rama ramesha vibho Varado bhava deva dayajaladhe || 6 ||
অর্থ:हे मनोहर गुणों के आकर, दशरथनन्दन, जगत् के एकमात्र श्रेष्ठ धनुर्धर, धीरबुद्धि; हे रघुनायक राम, हे रमेश, हे विभो — हे देव, हे दयासागर, वरदायी हूजिए!
অবনীতনযাকমনীযকরং রজনীকরচারুমুখাম্বুরুহম্ । রজনীচররাজতমোমিহিরং মহনীযমহং রঘুরামমমুম্ ॥ ৭ ॥
Avanitanayakamaniyakaram Rajanikaracharumukhamburuham | Rajanichararajatamomihiram Mahaniyamaham raghuramamamum || 7 ||
অর্থ:सीता (पृथ्वीसुता) के लिए मनोहर हाथों वाले, चन्द्रमा के समान सुन्दर मुखकमल वाले, रात्रिचर राक्षसों के अन्धकार के लिए सूर्य के समान — उस महान् रघुराम का मैं ध्यान करता हूँ।
সুমুখং সুহৃদং সুলভং সুখদং স্বনুজং চ সুকাযমমোঘশরম্ । অপহায রঘূদ্বহমন্যমহং ন কথঞ্চন কঞ্চন জাতু ভজে ॥ ৮ ॥
Sumukham suhridam sulabham sukhadam Svanujam cha sukayamamoghasharam | Apahaya raghudvahamanyamaham Na kathanchana kanchana jatu bhaje || 8 ||
অর্থ:सुमुख, सुहृद्, सुलभ, सुखद, उत्तम अनुज (लक्ष्मण) वाले, सुन्दर शरीर एवं अमोघ बाण वाले — उन रघुश्रेष्ठ को छोड़कर मैं किसी अन्य का कभी भजन नहीं करूँगा।
বিনা বেঙ্কটেশং ন নাথো ন নাথঃ সদা বেঙ্কটেশং স্মরামি স্মরামি । হরে বেঙ্কটেশ প্রসীদ প্রসীদ প্রিযং বেঙ্কটেশ প্রযচ্ছ প্রযচ্ছ ॥ ৯ ॥
Vina venkatesham na natho na nathah Sada venkatesham smarami smarami | Hare venkatesha prasida prasida Priyam venkatesha prayachchha prayachchha || 9 ||
অর্থ:वेंकटेश के बिना मेरा कोई नाथ नहीं, कोई आश्रय नहीं; मैं सदा वेंकटेश का स्मरण करता हूँ, स्मरण करता हूँ। हे हरि वेंकटेश, प्रसन्न होइए, प्रसन्न होइए; हे प्रिय वेंकटेश, (अपनी कृपा) प्रदान कीजिए, प्रदान कीजिए।
অহং দূরতস্তে পদাম্ভোজযুগ্ম- প্রণামেচ্ছযাগত্য সেবাং করোমি । সকৃত্সেবযা নিত্যসেবাফলং ত্বং প্রযচ্ছ প্রযচ্ছ প্রভো বেঙ্কটেশ ॥ ১০ ॥
Aham durataste padambhojayugma- pranamechchhayagatya sevam karomi | Sakritsevaya nityasevaphalam tvam Prayachchha prayachchha prabho venkatesha || 10 ||
অর্থ:मैं दूर से ही आपके दोनों चरणकमलों को प्रणाम करने की इच्छा से आकर सेवा करता हूँ; इस एक बार की सेवा से ही नित्य सेवा का फल मुझे प्रदान कीजिए, हे प्रभु वेंकटेश।
অজ্ঞানিনা মযা দোষানশেষান্বিহিতান্হরে । ক্ষমস্ব ত্বং ক্ষমস্ব ত্বং শেষশৈলশিখামণে ॥ ১১ ॥
Ajnanina maya doshanasheshanvihitanhare | Kshamasva tvam kshamasva tvam sheshashailashikhamane || 11 ||
অর্থ:हे हरि, अज्ञानवश मुझसे किए गए असंख्य दोषों को क्षमा कीजिए, क्षमा कीजिए, हे शेषाचल के शिखामणि।
শব্দে-শব্দে অর্থ
উচ্চারণ শুনতে যেকোনো শব্দে ক্লিক করুন
श्री वेङ्कटेश्वर स्तोत्रम् (कमलाकुचचूचुक) পাঠের উপকারিতা
Invokes the direct grace and protection of Lord Venkateswara (Balaji) of Tirumala
A complete prayer of self-surrender (sharanagati) at the feet of the Lord of the Seven Hills
Recited as the morning suite of the Venkatesha Suprabhatam at Tirumala, sanctifying the start of the day
Believed to remove sins and offences as the devotee begs forgiveness in the closing verses
Cultivates one-pointed devotion, identifying Venkatesha with Rama and Krishna
Traditionally chanted for fulfilment of cherished desires, prosperity and the Lord's protection
Brings peace of mind and the assurance of divine refuge when recited with faith
श्री वेङ्कटेश्वर स्तोत्रम् (कमलाकुचचूचुक) পাঠের নিয়ম
Bathe and sit facing east or the deity. Light a lamp before an image of Lord Venkateswara / Balaji and recite the eleven verses slowly with devotion, ideally after the Venkatesha Suprabhatam. Saturday is considered especially dear to Lord Venkateswara. Conclude by bowing in surrender, dwelling on the closing verses that beg the Lord's grace and forgiveness.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ श्री वेङ्कटेश्वर स्तोत्रम् (कमलाकुचचूचुक) শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন