યદા યદા હિ ધર્મસ્ય
यदा यदा हि धर्मस्य in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ ભગવદ્ગીતા (4.7-8) ના સૌથી પ્રસિદ્ધ શ્લોકોમાંનો એક છે, જેમાં શ્રીકૃષ્ણ દિવ્ય અવતારનું શાશ્વત વચન આપે છે. જ્યારે જ્યારે ધર્મની હાનિ અને અધર્મની વૃદ્ધિ થાય છે, ત્યારે ભગવાન સજ્જનોના રક્ષણ, દુર્જનોના વિનાશ અને ધર્મની સ્થાપના માટે યુગે યુગે અવતરે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita, Chapter 4, Verses 7-8 · Veda Vyasa (Lord Krishna's teaching) · Itihasa (Mahabharata)
કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધભૂમિ પર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને પોતાના જન્મનું રહસ્ય પ્રગટ કરે છે: કે પરમાત્મા, જોકે અજન્મા અને શાશ્વત છે, છતાં જ્યારે જ્યારે ધર્મની હાનિ અને અધર્મની વૃદ્ધિ થાય છે, ત્યારે યુગે યુગે રૂપ ધારણ કરે છે — સજ્જનોના રક્ષણ, દુર્જનોના વિનાશ અને ધર્મની પુનઃસ્થાપના માટે. આ બે શ્લોક અવતારના સિદ્ધાંતનું શાસ્ત્રીય કથન છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
આ શ્લોક ભગવાનનું પોતાનું વચન છે કે ધર્મ ક્યારેય અંતે લુપ્ત થઈ શકતો નથી — કે જ્યારે જ્યારે અંધકાર છવાયેલો જણાય છે, ત્યારે પરમાત્મા પ્રકાશની પુનઃસ્થાપના માટે અવતરે છે; ભક્તો તેને પ્રત્યેક યુગમાં આશા અને સાહસના અમોઘ સ્રોત રૂપે પાઠ કરે છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
યદા યદા હિ ધર્મસ્ય ગ્લાનિર્ભવતિ ભારત । અભ્યુત્થાનમધર્મસ્ય તદાત્માનં સૃજામ્યહમ્ ॥
Yada yada hi dharmasya glanirbhavati bharata Abhyutthanamadharmasya tadatmanam srijamyaham
અર્થ:હે ભારત (અર્જુન), જ્યારે જ્યારે ધર્મની હાનિ અને અધર્મની વૃદ્ધિ થાય છે, ત્યારે હું મારી જાતને પ્રગટ કરું છું.
પરિત્રાણાય સાધૂનાં વિનાશાય ચ દુષ્કૃતામ્ । ધર્મસંસ્થાપનાર્થાય સમ્ભવામિ યુગે યુગે ॥
Paritranaya sadhunam vinashaya cha dushkritam Dharmasamsthapanarthaya sambhavami yuge yuge
અર્થ:સજ્જનોના રક્ષણ માટે, દુર્જનોના વિનાશ માટે અને ધર્મની સ્થાપના માટે હું યુગે યુગે અવતરું છું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
यदा यदा हि धर्मस्य પાઠના લાભ
ભગવદ્ગીતા (4.7-8) ના સૌથી પ્રસિદ્ધ શ્લોકોમાંનો એક, જેમાં શ્રીકૃષ્ણ દિવ્ય અવતારનું શાશ્વત વચન આપે છે.
આ વિશ્વાસ અને આશ્વાસન માટે પાઠ કરવામાં આવે છે કે જ્યારે જ્યારે ધર્મની હાનિ થાય છે, ભગવાન સજ્જનોના રક્ષણ, દુર્જનોના વિનાશ અને ધર્મની પુનઃસ્થાપના માટે અવતરે છે.
વિષ્ણુના અવતારો (રામ, કૃષ્ણ વગેરે) પ્રત્યે ભક્તિ તથા ધર્મના પક્ષે ઊભા રહેવાની શક્તિ માટે જપવામાં આવે છે.
કઠિન સમયમાં સાહસ અને આશાનો સ્રોત — એ આશ્વાસન કે ધર્મ ક્યારેય અંતે પરાજિત થતો નથી.
ભગવદ્ગીતા સાથે અધ્યયન કરવામાં આવે છે અને જન્માષ્ટમી તથા રામ નવમીએ ભગવાનના અવતરણના ઉત્સવ રૂપે પાઠ કરવામાં આવે છે.
यदा यदा हि धर्मस्य જપ વિધિ
બંને શ્લોકોનો ભક્તિપૂર્વક પાઠ કરો, ભગવાનના એ વચન પર ચિંતન કરતાં કે તેઓ પ્રત્યેક યુગમાં ધર્મના રક્ષણ માટે અવતરશે. તેને વિશ્વાસની પુષ્ટિ રૂપે પાઠ કરવામાં આવે છે અને વિશેષ કરીને અવતારોના અવતરણ દિવસો, જન્માષ્ટમી તથા રામ નવમીએ પાઠ કરવો યોગ્ય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ यदा यदा हि धर्मस्य શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ