શ્રી આઞ્જનેય સ્તોત્રમ્ (રામદૂત સ્તોત્રમ્)
श्री आञ्जनेय स्तोत्रम् (रामदूत स्तोत्रम्) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
શ્રી રામદૂત (આંજનેય) સ્તોત્રમ્ હનુમાનજીની એક પ્રભાવશાળી પાંચ શ્લોકની સ્તુતિ છે, જેમાં દરેક શ્લોક એક બીજાક્ષર — રં, ખં, ઇં, સં અને હં — ની પુનરાવૃત્તિથી શરૂ થાય છે અને 'રામદૂતં નમામિ' ('હું રામના દૂતને પ્રણામ કરું છું') થી સમાપ્ત થાય છે. જીવંત ચિત્રણ દ્વારા તે હનુમાનના ઉગ્ર રક્ષક સ્વરૂપ, વેદજ્ઞાન, સમુદ્ર-લંઘન અને ચિન્મય સ્વરૂપની સ્તુતિ કરે છે. તેનો પાઠ રક્ષા, સાહસ, વિઘ્નનાશ અને જ્વર-રોગોના નિવારણ માટે કરાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hanuman stotra of the bija-mantra type (recited in the Sri Rama / Hanuman upasana tradition) · Traditional (attributed to the ancient Anjaneya upasana lineage) · Medieval / traditional
આ સ્તોત્ર મંત્રમય હનુમાન સ્તુતિઓના પરિવારનું છે, જેમાં દરેક શ્લોક એક બીજાક્ષર સાથે જોડાયેલો છે. હનુમાનને રામદૂત — રામના દૂત — તરીકે સંબોધી તે તેમના ભયંકર રક્ષક સ્વરૂપ, વેદો અને તત્ત્વો પરના અધિકાર, સમુદ્ર-લંઘનના પરાક્રમ, અને હંસ (અંતરાત્મા) તરીકે તેમની પરમ ઓળખને એકસાથે વણે છે. આવા બીજ-યુક્ત સ્તોત્રો ઉપાસના (તીવ્ર આરાધના) માટે રચાયા, જ્યાં શ્લોકોનો ધ્વનિ જ દેવતાની જીવંત ઉપસ્થિતિને આવાહિત કરતો મનાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તો કહે છે કે આ બીજ-આવેશિત સ્તોત્રના પાઠ, ખાસ કરીને હનુમાનને વિષ અને જ્વરના હર્તા (વિષજ્વર-હરણમ્) કહેતા શ્લોકના પાઠનો, લોક-પરંપરામાં જ્વર, સર્પદંશ-ભય અને અદૃશ્ય પીડાઓને શાંત કરવા ઉપયોગ થયો છે, અને અક્ષરો જ પાઠ કરનારની ચારે બાજુ રક્ષા-કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
રં રં રં રક્તવર્ણં દિનકરવદનં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાકરાલં રં રં રં રમ્યતેજં ગિરિચલનકરં કીર્તિપઞ્ચાનનાસ્યમ્ । રં રં રં રાજયોગં સકલશુભનિધિં સપ્તવેતાલભેદ્યં રં રં રં રાક્ષસાન્તં સકલદિશિયશં રામદૂતં નમામિ ॥ ૧॥
Ram Ram Ram Raktavarnam Dinakaravadanam Tikshna-Damshtra-Karalam Ram Ram Ram Ramyatejam Girichalanakaram Kirti-Panchananasyam | Ram Ram Ram Rajayogam Sakala-Shubha-Nidhim Sapta-Vetala-Bhedyam Ram Ram Ram Rakshasantam Sakala-Dishi-Yasham Ramadutam Namami || 1||
અર્થ:'રં રં રં'નો જપ કરતા હું રામદૂત (હનુમાન)ને પ્રણામ કરું છું — રક્તવર્ણ, સૂર્ય સમાન તેજસ્વી મુખવાળા, તીક્ષ્ણ દાઢોથી ભયંકર, રમણીય તેજવાળા, પર્વતોને ચલાવનાર હાથવાળા, સિંહ સમાન કીર્તિમાન મુખવાળા; રાજયોગ સ્વરૂપ, સમસ્ત શુભોના નિધિ, સાત વેતાળોને ભેદનાર, રાક્ષસાંતક, જેમની કીર્તિ સમસ્ત દિશાઓમાં વ્યાપ્ત છે.
ખં ખં ખં ખડ્ગહસ્તં વિષજ્વરહરણં વેદવેદાઙ્ગદીપં ખં ખં ખં ખડ્ગરૂપં ત્રિભુવનનિલયં દેવતાસુપ્રકાશમ્ । ખં ખં ખં કલ્પવૃક્ષં મણિમયમુકુટં માયયા માયરૂપં ખં ખં ખં કાલચક્રં સકલદિશિયશં રામદૂતં નમામિ ॥ ૨॥
Kham Kham Kham Khadgahastam Vishajvaraharanam Veda-Vedanga-Dipam Kham Kham Kham Khadgarupam Tribhuvananilayam Devata-Suprakasham | Kham Kham Kham Kalpavriksham Manimaya-Mukutam Mayaya Mayarupam Kham Kham Kham Kalachakram Sakala-Dishi-Yasham Ramadutam Namami || 2||
અર્થ:'ખં ખં ખં'નો જપ કરતા હું રામદૂતને પ્રણામ કરું છું — હાથમાં ખડ્ગ ધારણ કરનાર, વિષ-જ્વર હરનાર, વેદ-વેદાંગના દીપક; ખડ્ગ રૂપ, ત્રિભુવનના નિવાસ, દેવતાઓમાં સુપ્રકાશિત; મણિમય મુકુટ ધારણ કલ્પવૃક્ષ, માયાથી કોઈપણ રૂપ ધારણ કરનાર, કાલચક્ર સ્વરૂપ, જેમની કીર્તિ સમસ્ત દિશાઓમાં વ્યાપ્ત છે.
ઇં ઇં ઇં ઇન્દ્રવન્દ્યં જલનિધિકલનં સૌમ્યસામ્રાજ્યલાભં ઇં ઇં ઇં સિદ્ધિયોગં નતજનસદયં આર્યપૂજ્યાર્ચિતાઙ્ગમ્ । ઇં ઇં ઇં સિંહનાદં અમૃતકરતલં આદ્યન્તપ્રકાશં ઇં ઇં ઇં ચિત્સ્વરૂપં સકલદિશિયશં રામદૂતં નમામિ ॥ ૩॥
Im Im Im Indravandyam Jalanidhikalanam Saumya-Samrajya-Labham Im Im Im Siddhiyogam Natajanasadayam Arya-Pujyarchitangam | Im Im Im Simhanadam Amritakaratalam Adyanta-Prakasham Im Im Im Chitsvarupam Sakala-Dishi-Yasham Ramadutam Namami || 3||
અર્થ:'ઇં ઇં ઇં'નો જપ કરતા હું રામદૂતને પ્રણામ કરું છું — ઇન્દ્રથી વંદિત, સમુદ્રને લાંઘનાર, સૌમ્ય સામ્રાજ્ય પ્રાપ્ત કરનાર; સમસ્ત સિદ્ધિઓના સંગમ, નતજનો પર દયાળુ, આર્યજનોથી પૂજિત અંગવાળા; સિંહનાદ કરનાર, કરતલમાં અમૃતવાળા, આદિ-અંતમાં પ્રકાશમાન, ચિત્સ્વરૂપ, જેમની કીર્તિ સમસ્ત દિશાઓમાં વ્યાપ્ત છે.
સં સં સં સાક્ષિભૂતં વિકસિતવદનં પિઙ્ગલાક્ષં સુરક્ષં સં સં સં સત્યગીતં સકલમુનિનુતં શાસ્ત્રસમ્પત્કરીયમ્ । સં સં સં સામવેદં નિપુણસુલલિતં નિત્યતત્ત્વસ્વરૂપં સં સં સં સાવધાનં સકલદિશિયશં રામદૂતં નમામિ ॥ ૪॥
Sam Sam Sam Sakshibhutam Vikasitavadanam Pingalaksham Suraksham Sam Sam Sam Satyagitam Sakalamuninutam Shastra-Sampatkariyam | Sam Sam Sam Samavedam Nipuna-Sulalitam Nitya-Tattva-Svarupam Sam Sam Sam Savadhanam Sakala-Dishi-Yasham Ramadutam Namami || 4||
અર્થ:'સં સં સં'નો જપ કરતા હું રામદૂતને પ્રણામ કરું છું — સમસ્તના સાક્ષી, વિકસિત મુખ અને પિંગળ નેત્રવાળા, સુરક્ષક; સત્યગીતવાળા, સમસ્ત મુનિઓથી સ્તુત, શાસ્ત્ર-સંપત્તિ આપનાર; સામવેદના જ્ઞાતા, નિપુણ સુલલિત, નિત્ય તત્ત્વ સ્વરૂપ, સદા સાવધાન, જેમની કીર્તિ સમસ્ત દિશાઓમાં વ્યાપ્ત છે.
હં હં હં હંસરૂપં સ્ફુટવિકટમુખં સૂક્ષ્મસૂક્ષ્માવતારં હં હં હં અન્તરાત્મં રવિશશિનયનં રમ્યગમ્ભીરભીમમ્ । હં હં હં અટ્ટહાસં સુરવરનિલયં ઊર્ધ્વરોમં કરાલં હં હં હં હંસહંસં સકલદિશિયશં રામદૂતં નમામિ ॥ ૫॥
Ham Ham Ham Hamsarupam Sphuta-Vikata-Mukham Sukshma-Sukshmavataram Ham Ham Ham Antaratmam Ravishashinayanam Ramya-Gambhira-Bhimam | Ham Ham Ham Attahasam Suravaranilayam Urdhvaromam Karalam Ham Ham Ham Hamsahamsam Sakala-Dishi-Yasham Ramadutam Namami || 5||
અર્થ:'હં હં હં'નો જપ કરતા હું રામદૂતને પ્રણામ કરું છું — હંસ સ્વરૂપ, સ્પષ્ટ વિકટ મુખવાળા, અવતારોમાં સૂક્ષ્મથી સૂક્ષ્મ; અંતરાત્મા, સૂર્ય-ચંદ્ર રૂપી નેત્રવાળા, રમણીય, ગંભીર, ભીમ; અટ્ટહાસ કરનાર, દેવોની વચ્ચે નિવાસ કરનાર, ઊર્ધ્વ રોમવાળા, કરાળ, હંસોના હંસ, જેમની કીર્તિ સમસ્ત દિશાઓમાં વ્યાપ્ત છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
श्री आञ्जनेय स्तोत्रम् (रामदूत स्तोत्रम्) પાઠના લાભ
નકારાત્મક શક્તિઓ, કાળા જાદુ, દુષ્ટ આત્માઓ અને શ્લોકોમાં નામિત સાત વેતાળોથી પ્રબળ રક્ષા આપે છે.
વારંવાર આવતા બીજાક્ષરો (રં, ખં, ઇં, સં, હં) પાઠને મંત્ર-શક્તિથી ભરી દે છે.
પરંપરાગત રીતે વિષ, જ્વર અને દીર્ઘકાલીન રોગો (વિષજ્વર-હરણમ્) ના નિવારણ માટે આવાહિત કરાય છે.
સાહસ, નિર્ભયતા અને શત્રુઓ તથા અડચણો પર વિજય આપે છે.
શ્રી રામના પરમ સેવક રામદૂત દ્વારા શ્રી રામ પ્રત્યેની ભક્તિને દૃઢ કરે છે.
હનુમાનને અંતરાત્મા (આંતરિક સ્વ) અને શુદ્ધ ચૈતન્ય સ્વરૂપ તરીકે ઓળખવાની જાગૃતિ જગાડે છે.
श्री आञ्जनेय स्तोत्रम् (रामदूत स्तोत्रम्) જપ વિધિ
સ્નાન કરી શ્રી હનુમાનની પ્રતિમા સમક્ષ, બને તો દીપ પ્રગટાવી બેસો. પાંચેય શ્લોકોનો સ્પષ્ટ પાઠ કરો, શરૂઆતના બીજાક્ષરો (રં, ખં, ઇં, સં, હં) ને વિશેષ રીતે ઉચ્ચારો અને દરેક શ્લોકને 'રામદૂતં નમામિ' થી સમાપ્ત કરો. મંગળવાર અથવા શનિવારે અગિયાર વાર પાઠ કરવાની સામાન્ય પ્રથા છે. લાલ પુષ્પો, સિંદૂર અને બને તો માળા અર્પણ કરો; અંતે રક્ષા અને બળની પ્રાર્થના કરી સમાપ્ત કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्री आञ्जनेय स्तोत्रम् (रामदूत स्तोत्रम्) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ