ධ්රුව ස්තුති
ध्रुव स्तुति in Sinhala · සිංහල
Read in your language / script
Origin & Story
Srimad Bhagavata Purana, Canto 4, Chapter 9, verses 6–17 (Dhruva-krita Bhagavat-stuti) · Sage Veda-Vyasa (as spoken by Dhruva Maharaja) · Classical Puranic era
Dhruva, the five-year-old son of King Uttanapada, was insulted by his stepmother and resolved to attain a position higher than anyone had ever known. Guided by the sage Narada, he performed severe austerities in the forest at Madhuvana, meditating on Lord Vishnu. Pleased by his determination, the Lord appeared before him. The boy, overwhelmed and unable to speak, was touched on the cheek by the Lord's conch, and at once these twelve verses of glorification poured from his awakened heart. Having seen God, Dhruva no longer cared for the kingdom he had sought, and was ultimately granted the eternal, never-falling abode of the pole star, Dhruva-loka.
✦ As told in scripture
Tradition holds that the Lord's conch touching Dhruva's cheek instantly bestowed perfect Vedic knowledge and eloquence upon the illiterate child — the very awakening he describes in the first verse. So pleased was the Lord with this prayer that He granted Dhruva the imperishable polar abode, where he shines as the fixed pole star around which all the luminaries revolve, untouched even by the dissolution of the cosmos.
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
යෝ(අ)න්තඃ ප්රවිශ්ය මම වාචමිමාං ප්රසුප්තාං සඤ්ජීවයත්යඛිලශක්තිධරඃ ස්වධාම්නා . අන්යාංශ්ච හස්තචරණශ්රවණත්වගාදීන් ප්රාණාන්නමෝ භගවතේ පුරූෂාය තුභ්යම් .. 1 ..
yo 'ntaḥ praviśya mama vācam imāṃ prasuptāṃ sañjīvayaty akhila-śakti-dharaḥ sva-dhāmnā | anyāṃś ca hasta-caraṇa-śravaṇa-tvag-ādīn prāṇān namo bhagavate puruṣāya tubhyam || 1 ||
Meaning:हे प्रभो! आप समस्त शक्तियों के धारक सर्वशक्तिमान हैं। मेरे भीतर प्रविष्ट होकर आपने अपने तेज से मेरी सोई हुई वाणी को पुनः जीवित कर दिया, तथा मेरे हाथ, पैर, कान, त्वचा आदि इन्द्रियों और प्राणों को भी सजीव किया। आप उस परमपुरुष को मेरा नमस्कार है।
ඒකස්ත්වමේව භගවන්නිදමාත්මශක්ත්යා මායාඛ්යයෝරුගුණයා මහදාද්යශේෂම් . සෘෂ්ට්වානුවිශ්ය පුරුෂස්තදසද්ගුණේෂු නානේව දාරුෂු විභාවසුවද්විභාසි .. 2 ..
ekas tvam eva bhagavann idam ātma-śaktyā māyākhyayoru-guṇayā mahad-ādy-aśeṣam | sṛṣṭvānuviśya puruṣas tad-asad-guṇeṣu nāneva dāruṣu vibhāvasu-vad vibhāsi || 2 ||
Meaning:हे भगवन्! केवल आप ही एक हैं, जो अपनी 'माया' नामक उग्र गुणों वाली शक्ति से महत्तत्त्व आदि समस्त सृष्टि की रचना करके उसमें पुरुषरूप से प्रवेश करते हैं और उसके गुणों में अनेक के समान प्रतीत होते हैं — जैसे एक ही अग्नि विभिन्न काष्ठों में नाना रूपों में प्रकाशित होती है।
ත්වද්දත්තයා වයුනයේදමචෂ්ට විශ්වං සුප්තප්රබුද්ධ ඉව නාථ භවත්ප්රපන්නඃ . තස්යාපවර්ග්යශරණං තව පාදමූලං විස්මර්යතේ කෘතවිදා කථමාර්තබන්ධෝ .. 3 ..
tvad-dattayā vayunayedam acaṣṭa viśvaṃ supta-prabuddha iva nātha bhavat-prapannaḥ | tasyāpavargya-śaraṇaṃ tava pāda-mūlaṃ vismaryate kṛta-vidā katham ārta-bandho || 3 ||
Meaning:हे नाथ! आपके द्वारा दी गई बुद्धि से ही यह शरणागत जीव इस विश्व को वैसे देख पाता है जैसे कोई निद्रा से जागा हुआ। हे आर्तबन्धो! फिर कोई विवेकी पुरुष आपके उन चरणकमलों को कैसे भूल सकता है, जो मुक्ति के एकमात्र आश्रय हैं?
නූනං විමුෂ්ටමතයස්තව මායයා තේ යේ ත්වාං භවාප්යයවිමෝක්ෂණමන්යහේතෝඃ . අර්චන්ති කල්පකතරුං කුණපෝපභෝග්ය- මිච්ඡන්ති යත්ස්පර්ශජං නිරයේ(අ)පි නෲණාම් .. 4 ..
nūnaṃ vimuṣṭa-matayas tava māyayā te ye tvāṃ bhavāpyaya-vimokṣaṇam anya-hetoḥ | arcanti kalpaka-taruṃ kuṇapopabhogyam icchanti yat sparśajaṃ niraye 'pi nṝṇām || 4 ||
Meaning:निश्चय ही उनकी बुद्धि आपकी माया से हर ली गई है, जो आपको — कल्पवृक्ष को — जन्म-मृत्यु से छुटकारे आदि किसी अन्य कामना के लिए पूजते हैं; क्योंकि वे जिन स्पर्शजन्य भोगों की इच्छा करते हैं, वे तो शव के समान भोग हैं, जो नरक में भी सुलभ हैं।
යා නිර්වෘතිස්තනුභෘතාං තව පාදපද්ම- ධ්යානාද්භවජ්ජනකථාශ්රවණේන වා ස්යාත් . සා බ්රහ්මණි ස්වමහිමන්යපි නාථ මා භූත් කිංත්වන්තකාසිලුලිතාත්පතතාං විමානාත් .. 5 ..
yā nirvṛtis tanu-bhṛtāṃ tava pāda-padma- dhyānād bhavaj-jana-kathā-śravaṇena vā syāt | sā brahmaṇi sva-mahimany api nātha mā bhūt kiṃ tv antakāsi-lulitāt patatāṃ vimānāt || 5 ||
Meaning:हे नाथ! आपके चरणकमलों के ध्यान से अथवा आपके भक्तों की कथा सुनने से प्राणियों को जो आनन्द प्राप्त होता है, वह आपके स्वमहिमारूप ब्रह्म (निर्विशेष मोक्ष) में लीन होने पर भी न मिले — फिर मृत्यु की तलवार से जिनके विमान नष्ट हो जाते हैं उन स्वर्गभोगों की तो बात ही क्या!
භක්තිං මුහුඃ ප්රවහතාං ත්වයි මේ ප්රසඞ්ගෝ භූයාදනන්ත මහතාමමලාශයානාම් . යේනාඤ්ජසෝල්බණමුරුව්යසනං භවාබ්ධිං නේෂ්යේ භවද්ගුණකථාමෘතපානමත්තඃ .. 6 ..
bhaktiṃ muhuḥ pravahatāṃ tvayi me prasaṅgo bhūyād ananta mahatām amalāśayānām | yenāñjasolbaṇam uru-vyasanaṃ bhavābdhiṃ neṣye bhavad-guṇa-kathāmṛta-pāna-mattaḥ || 6 ||
Meaning:हे अनन्त! मुझे सदा उन महान्, निर्मल हृदय वाले भक्तों का संग प्राप्त हो, जिनकी भक्ति निरन्तर आप में प्रवाहित होती है; जिससे आपके गुणों की कथामृत के पान से मतवाला होकर मैं इस घोर विपत्तियों वाले भवसागर को सहज ही पार कर जाऊँ।
තේ න ස්මරන්ත්යතිතරාං ප්රියමීශ මර්ත්යං යේ චාන්වදඃ සුතසුහෘද්ගෘහවිත්තදාරාඃ . යේ ත්වබ්ජනාභ භවදීයපදාරවින්ද- සෞගන්ධ්යලුබ්ධහෘදයේෂු කෘතප්රසඞ්ගාඃ .. 7 ..
te na smaranty atitarāṃ priyam īśa martyaṃ ye cānv adaḥ suta-suhṛd-gṛha-vitta-dārāḥ | ye tv abja-nābha bhavadīya-padāravinda- saugandhya-lubdha-hṛdayeṣu kṛta-prasaṅgāḥ || 7 ||
Meaning:हे कमलनाभ! जिन्होंने आपके चरणकमलों की सुगन्ध के लोभी भक्तों के हृदय में प्रेम कर लिया है, वे, हे ईश! पुत्र, मित्र, घर, धन और स्त्री आदि इस मर्त्यलोक की प्रियतम वस्तुओं का भी स्मरण नहीं करते।
තිර්යඞ්නගද්විජසරීසෘපදේවදෛත්ය- මර්ත්යාදිභිඃ පරිචිතං සදසද්විශේෂම් . රූපං ස්ථවිෂ්ඨමජ තේ මහදාද්යනේකං නාතඃ පරං පරම වේද්මි න යත්ර වාදඃ .. 8 ..
tiryaṅ-naga-dvija-sarīsṛpa-deva-daitya- martyādibhiḥ paricitaṃ sad-asad-viśeṣam | rūpaṃ sthaviṣṭham aja te mahad-ādy-anekaṃ nātaḥ paraṃ parama vedmi na yatra vādaḥ || 8 ||
Meaning:हे अज! पशु, वृक्ष, पक्षी, सरीसृप, देव, दैत्य, मनुष्य आदि से व्याप्त, सत् और असत् के भेद वाले आपके इस महत्तत्त्व आदि अनेक रूपों से युक्त स्थूल विश्वरूप को मैं जानता हूँ; इससे परे जो परम तत्त्व है उसे भी जानता हूँ, जिसमें कोई विवाद नहीं।
කල්පාන්ත ඒතදඛිලං ජඨරේණ ගෘහ්ණන් ශේතේ පුමාන් ස්වදෘගනන්තසඛස්තදඞ්කේ . යන්නාභිසින්ධුරුහකාඤ්චනලෝකපද්ම- ගර්භේ ද්යුමාන් භගවතේ ප්රණතෝ(අ)ස්මි තස්මෛ .. 9 ..
kalpānta etad akhilaṃ jaṭhareṇa gṛhṇan śete pumān sva-dṛg ananta-sakhas tad-aṅke | yan-nābhi-sindhu-ruha-kāñcana-loka-padma- garbhe dyumān bhagavate praṇato 'smi tasmai || 9 ||
Meaning:जो परमपुरुष कल्पान्त में इस समस्त सृष्टि को अपने उदर में धारण कर, स्वयंप्रकाश रूप से अनन्त शेष को सखा बनाकर उन्हीं की गोद में शयन करते हैं, और जिनकी नाभि-सागर से उत्पन्न स्वर्णिम लोकपद्म के गर्भ में तेजस्वी ब्रह्मा प्रकट होते हैं — उन भगवान् को मैं प्रणाम करता हूँ।
ත්වං නිත්යමුක්තපරිශුද්ධවිබුද්ධ ආත්මා කූටස්ථ ආදිපුරුෂෝ භගවාංස්ත්ර්යධීශඃ . යද්බුද්ධ්යවස්ථිතිමඛණ්ඩිතයා ස්වදෘෂ්ට්යා ද්රෂ්ටා ස්ථිතාවධිමඛෝ ව්යතිරික්ත ආස්සේ .. 10 ..
tvaṃ nitya-mukta-pariśuddha-vibuddha ātmā kūṭa-stha ādi-puruṣo bhagavāṃs try-adhīśaḥ | yad-buddhy-avasthitim akhaṇḍitayā sva-dṛṣṭyā draṣṭā sthitāv adhimakho vyatirikta āsse || 10 ||
Meaning:आप नित्यमुक्त, परिशुद्ध, विबुद्ध आत्मा हैं, कूटस्थ आदिपुरुष, त्रिगुण/त्रिलोक के अधीश्वर भगवान् हैं। अपनी अखण्ड दृष्टि से बुद्धि की प्रत्येक अवस्था के द्रष्टा होते हुए भी आप सृष्टि-स्थिति के अध्यक्ष रूप में सबसे पृथक् और निर्लिप्त रहते हैं।
යස්මින් විරුද්ධගතයෝ හ්යනිශං පතන්ති විද්යාදයෝ විවිධශක්තය ආනුපූර්ව්යාත් . තද්බ්රහ්ම විශ්වභවමේකමනන්තමාද්ය- මානන්දමාත්රමවිකාරමහං ප්රපද්යේ .. 11 ..
yasmin viruddha-gatayo hy aniśaṃ patanti vidyādayo vividha-śaktaya ānupūrvyāt | tad brahma viśva-bhavam ekam anantam ādyam ānanda-mātram avikāram ahaṃ prapadye || 11 ||
Meaning:जिसमें विद्या-अविद्या आदि परस्पर विरुद्ध गति वाली विविध शक्तियाँ क्रमशः निरन्तर उदित होती रहती हैं — उस एक, अनन्त, आदि, आनन्दस्वरूप, निर्विकार, विश्व के उद्गम ब्रह्म की मैं शरण ग्रहण करता हूँ।
සත්යාශිෂෝ හි භගවංස්තව පාදපද්ම- මාශීස්තථානුභජතඃ පුරුෂාර්ථමූර්තේඃ . අප්යේවමාර්ය භගවාන් පරිපාති දීනාන් වාශ්රේව වත්සකමනුග්රහකාතරෝ(අ)ස්මාන් .. 12 ..
satyāśiṣo hi bhagavaṃs tava pāda-padmam āśīs tathānubhajataḥ puruṣārtha-mūrteḥ | apy evam ārya bhagavān paripāti dīnān vāśreva vatsakam anugraha-kātaro 'smān || 12 ||
Meaning:हे भगवन्! पुरुषार्थ-स्वरूप आपके चरणकमलों की सेवा करने वाले को जो आशीर्वाद मिलते हैं वे सत्य ही हैं। तथापि, हे आर्य! भगवान् अपने दीन भक्तों की प्रार्थना से भी बढ़कर रक्षा करते हैं — जैसे स्नेह से व्याकुल गाय अपने असहाय बछड़े का पालन करती है।
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting ध्रुव स्तुति
Embodies pure, motiveless devotion (ahaituki bhakti) and the rejection of all material and even liberation-seeking motives.
The famous prayer for the 'association of great pure-hearted devotees' (verse 6) inspires the seeker to value satsanga above all rewards.
Teaches that the bliss of meditating on the Lord's feet surpasses even impersonal liberation, deepening loving attachment to God.
Recited from the Bhagavata, it is held to purify the heart, steady the mind, and awaken dormant spiritual faculties as it did for Dhruva.
A powerful prayer for one facing hardship, modelled by a child who turned worldly ambition into divine realization.
Cultivates surrender, humility and the assurance of the Lord's protection, likened to a mother cow tending her calf.
How to Chant ध्रुव स्तुति
Sit calmly before an image of Lord Vishnu or Krishna and recite the twelve verses slowly, contemplating their meaning — that the Lord is the all-powerful indweller who awakens the soul. Reflect especially on Dhruva's prayer for the company of pure devotees and unbroken devotion. The stuti is read as part of daily Bhagavata recitation; chant it with humility and a mood of selfless surrender, seeking the Lord alone rather than any reward.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Read the full ध्रुव स्तुति with verse-by-verse meaning, or explore more sacred texts