আদিত্য হৃদয স্তোত্র
आदित्य हृदय स्तोत्र in Bengali · বাংলা
✦ অর্থ
আদিত্য হৃদয় স্তোত্র সূর্যদেবের সেই স্তুতি যা মহর্ষি অগস্ত্য লঙ্কার রণভূমিতে শ্রীরামকে শিখিয়েছিলেন, যখন তিনি অপরাজিত রাবণের সামনে ক্লান্ত দাঁড়িয়ে ছিলেন (বাল্মীকি রামায়ণ, যুদ্ধকাণ্ড)। এটি সূর্যকে সর্বলোকের আত্মা, অন্ধকারনাশক ও বিজয়দাতা রূপে বন্দনা করে। এর পাঠ ক্লান্তি, ভয় ও উদ্বেগ নাশ করে শক্তি, সাহস ও জয় দেয় বলে বিশ্বাস করা হয়।
উৎপত্তি ও কাহিনি
Valmiki Ramayana, Yuddha Kanda (Book of War), Chapter 107 · Sage Valmiki (recorded); taught by Sage Agastya · Ancient (Treta Yuga traditionally; c. 500 BCE scholarly)
On the battlefield of Lanka, Lord Rama faced the mighty Ravana for the final confrontation. Exhausted from prolonged combat and seeing Ravana's seemingly invincible power, Rama stood deep in thought. At that critical moment, Sage Agastya descended from among the watching gods and revealed this ancient secret hymn — the Heart of the Sun (Aditya Hridayam). After Rama chanted it three times, he was filled with radiant energy, picked up his bow, and slew Ravana. The stotra thus represents the moment when divine knowledge transforms despair into certain victory.
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
The central miracle of the Aditya Hridaya Stotra is its immediate effect on the battlefield. Lord Rama, who was exhausted, dispirited, and seemingly overpowered by Ravana, was completely transformed after chanting this hymn just three times. He radiated with the energy of the Sun itself and defeated the previously invincible Ravana. In modern times, devotees report remarkable recoveries from chronic illnesses, success in seemingly impossible situations, and the overcoming of deep depression through regular recitation of this stotra — mirroring Rama's transformation from despair to victory.
শুনতে শুনতে জপ করুন
অর্থসহ সম্পূর্ণ পাঠ
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
ততো যুদ্ধপরিশ্রান্তং সমরে চিন্তযা স্থিতম্ । রাবণং চাগ্রতো দৃষ্ট্বা যুদ্ধায সমুপস্থিতম্ ॥
Tato yuddhaparishrantam samare chintaya sthitam Ravanam chagrato drishtva yuddhaya samupasthitam
অর্থ:तब युद्ध से थके, चिन्ता में खड़े राम को, और सामने युद्ध के लिए तैयार रावण को देखकर —
দৈবতৈশ্চ সমাগম্য দ্রষ্টুমভ্যাগতো রণম্ । উপাগম্যাব্রবীদ্রামমগস্ত্যো ভগবানৃষিঃ ॥
Daivataishcha samagamya drashtumabhyagato ranam Upagamyabravidramamagastyo bhagavanrishih
অর্থ:— देवताओं के साथ युद्ध देखने आए भगवान अगस्त्य ने राम के पास जाकर कहा:
রাম রাম মহাবাহো শৃণু গুহ্যং সনাতনম্ । যেন সর্বানরীন্ বত্স সমরে বিজযিষ্যসি ॥
Rama rama mahabaho shrinu guhyam sanatanam Yena sarvanarin vatsa samare vijayishyasi
অর্থ:हे राम, महाबाहो राम! वह सनातन रहस्य सुनो, जिससे, हे वत्स, तुम युद्ध में समस्त शत्रुओं को जीतोगे।
আদিত্যহৃদযং পুণ্যং সর্বশত্রুবিনাশনম্ । জযাবহং জপেন্নিত্যমক্ষয্যং পরমং শিবম্ ॥
Adityahridayam punyam sarvashatruvinashanam Jayavaham japennityamakshayyam paramam shivam
অর্থ:यह पवित्र आदित्यहृदय समस्त शत्रुओं का नाशक और विजय देने वाला है; इसे नित्य जपो — यह अक्षय, परम और कल्याणकारी है।
সর্বমঙ্গলমাঙ্গল্যং সর্বপাপপ্রণাশনম্ । চিন্তাশোকপ্রশমনমাযুর্বর্ধনমুত্তমম্ ॥
Sarvamangalamangalyam sarvapapapranashanam Chintashokaprashamanamayurvardhanamuttamam
অর্থ:यह समस्त मंगलों का मंगल, सब पापों का नाशक, चिन्ता-शोक का शमन करने वाला और उत्तम आयुवर्धक है।
রশ্মিমন্তং সমুদ্যন্তং দেবাসুরনমস্কৃতম্ । পূজযস্ব বিবস্বন্তং ভাস্করং ভুবনেশ্বরম্ ॥
Rashmimantam samudyantam devasuranamaskritam Pujayasva vivasvantam bhaskaram bhuvaneshvaram
অর্থ:किरणों वाले, उदित होते, देव-असुरों से नमस्कृत, तेजस्वी विवस्वान, भास्कर, लोकों के पोषक की पूजा करो।
সর্বদেবাত্মকো হ্যেষ তেজস্বী রশ্মিভাবনঃ । এষ দেবাসুরগণাংল্লোকান্ পাতি গভস্তিভিঃ ॥
Sarvadevatmako hyesha tejasvi rashmibhavanah Esha devasuragananllokan pati gabhastibhih
অর্থ:यह सर्वदेवस्वरूप, तेजस्वी, किरणों से जगत् को भावित करने वाला है; यह अपनी किरणों से देव-असुरगणों और सब लोकों की रक्षा करता है।
এষ ব্রহ্মা চ বিষ্ণুশ্চ শিবঃ স্কন্দঃ প্রজাপতিঃ । মহেন্দ্রো ধনদঃ কালো যমঃ সোমো হ্যপাং পতিঃ ॥
Esha brahma cha vishnushcha shivah skandah prajapatih Mahendro dhanadah kalo yamah somo hyapam patih
অর্থ:यही ब्रह्मा, विष्णु, शिव, स्कन्द और प्रजापति है; महेन्द्र, कुबेर, काल, यम, सोम (चन्द्र) और वरुण है।
পিতরো বসবঃ সাধ্যা হ্যশ্বিনৌ মরুতো মনুঃ । বাযুর্বহ্নিঃ প্রজাপ্রাণ ঋতুকর্তা প্রভাকরঃ ॥
Pitaro vasavah sadhya hyashvinau maruto manuh Vayurvahnih prajaprana ritukarta prabhakarah
অর্থ:यही पितर, वसु, साध्य, अश्विनीकुमार, मरुत और मनु है; वायु, अग्नि, प्राण, ऋतुओं का कर्ता और ज्योति का स्वामी है।
আদিত্যঃ সবিতা সূর্যঃ খগঃ পূষা গভস্তিমান্ । সুবর্ণসদৃশো ভানুর্হিরণ্যরেতা দিবাকরঃ ॥
Adityah savita suryah khagah pusha gabhastiman Suvarnasadrisho bhanurhiranyareta divakarah
অর্থ:आदित्य, सविता, सूर्य, खग, पूषा, किरणमान; स्वर्ण-सा भानु, हिरण्यरेता, दिन का कर्ता है।
হরিদশ্বঃ সহস্রার্চিঃ সপ্তসপ্তির্মরীচিমান্ । তিমিরোন্মথনঃ শম্ভুস্ত্বষ্টা মার্তাণ্ড অংশুমান্ ॥
Haridashvah sahasrarchih saptasaptirmarichiman Timironmathanah shambhustvashta martanda amshuman
অর্থ:हरिदश्व, सहस्रकिरण, सप्ताश्व, मरीचिमान; अन्धकार का नाशक, शम्भु, त्वष्टा, मार्तण्ड, महातेजस्वी।
হিরণ্যগর্ভঃ শিশিরস্তপনো ভাস্করো রবিঃ । অগ্নিগর্ভোঽদিতেঃ পুত্রঃ শঙ্খঃ শিশিরনাশনঃ ॥
Hiranyagarbhah shishirastapano bhaskaro ravih Agnigarbhoditeh putrah shankhah shishiranashanah
অর্থ:हिरण्यगर्भ, शिशिर और तपन, भास्कर, रवि; अग्निगर्भ, अदिति-पुत्र, शंख-सा शुभ्र, शान्त।
ব্যোমনাথস্তমোভেদী ঋগ্যজুঃসামপারগঃ । ঘনবৃষ্টিরপাং মিত্রো বিন্ধ্যবীথীপ্লবঙ্গমঃ ॥
Vyomanathastamobhedi rigyajuhsamaparagah Ghanavrishtirapam mitro vindhyavithiplavangamah
অর্থ:व्योमनाथ, तम का भेदक, ऋक्-यजुः-साम का पारगामी; घनवृष्टि करने वाला, जल का मित्र, विन्ध्यपथ पर तीव्र गति से चलने वाला।
আতপী মণ্ডলী মৃত্যুঃ পিঙ্গলঃ সর্বতাপনঃ । কবির্বিশ্বো মহাতেজা রক্তঃ সর্বভবোদ্ভবঃ ॥
Atapi mandali mrityuh pingalah sarvatapanah Kavirvishvo mahateja raktah sarvabhavodbhavah
অর্থ:आतपी, मण्डलाकार, मृत्यु, पिंगल, सर्वतापन; कवि, विश्व, महातेजा, रक्त, समस्त भूतों का उद्भव।
নক্ষত্রগ্রহতারাণামধিপো বিশ্বভাবনঃ । তেজসামপি তেজস্বী দ্বাদশাত্মন্নমোঽস্তু তে ॥
Nakshatragrahataranamadhipo vishvabhavanah Tejasamapi tejasvi dvadashatmannamostu te
অর্থ:नक्षत्र-ग्रह-ताराओं का अधिपति, विश्व का उद्भावक; तेजों का भी तेज — हे द्वादशात्मन्! तुम्हें नमस्कार।
নমঃ পূর্বায গিরযে পশ্চিমাযাদ্রযে নমঃ । জ্যোতির্গণানাং পতযে দিনাধিপতযে নমঃ ॥
Namah purvaya giraye pashchimayadraye namah Jyotirgananam pataye dinadhipataye namah
অর্থ:पूर्व पर्वत (उदय) को नमस्कार, पश्चिम पर्वत (अस्त) को नमस्कार; ज्योतिर्गणों के स्वामी, दिन के अधिपति को नमस्कार।
জযায জযভদ্রায হর্যশ্বায নমো নমঃ । নমো নমঃ সহস্রাংশো আদিত্যায নমো নমঃ ॥
Jayaya jayabhadraya haryashvaya namo namah Namo namah sahasramsho adityaya namo namah
অর্থ:जय और शुभ जय देने वाले, हरिदश्व को बारम्बार नमस्कार; हे सहस्रकिरण आदित्य, बारम्बार नमस्कार।
নম উগ্রায বীরায সারঙ্গায নমো নমঃ । নমঃ পদ্মপ্রবোধায মার্তাণ্ডায নমো নমঃ ॥
Nama ugraya viraya sarangaya namo namah Namah padmaprabodhaya martandaya namo namah
অর্থ:उग्र, वीर और सारंग को बारम्बार नमस्कार; कमल को जगाने वाले मार्तण्ड को बारम्बार नमस्कार।
ব্রহ্মেশানাচ্যুতেশায সূর্যাযাদিত্যবর্চসে । ভাস্বতে সর্বভক্ষায রৌদ্রায বপুষে নমঃ ॥
Brahmeshanachyuteshaya suryayadityavarchase Bhasvate sarvabhakshaya raudraya vapushe namah
অর্থ:ब्रह्मा-ईशान-अच्युत स्वरूप, आदित्य-तेज वाले सूर्य को, भास्वान, सर्वभक्षी, रौद्र रूप को नमस्कार।
তমোঘ্নায হিমঘ্নায শত্রুঘ্নাযামিতাত্মনে । কৃতঘ্নঘ্নায দেবায জ্যোতিষাং পতযে নমঃ ॥
Tamoghnaya himaghnaya shatrughnayamitatmane Kritaghnaghnaya devaya jyotisham pataye namah
অর্থ:तम, हिम और शत्रु के नाशक, अमित आत्मा वाले; कृतघ्नों के नाशक, देव, ज्योतियों के स्वामी को नमस्कार।
তপ্তচামীকরাভায বহ্নযে বিশ্বকর্মণে । নমস্তমোঽভিনিঘ্নায রুচযে লোকসাক্ষিণে ॥
Taptachamikarabhaya vahnaye vishvakarmane Namastamobhinighnaya ruchaye lokasakshine
অর্থ:तप्त स्वर्ण-सी कान्ति वाले, अग्नि, विश्वकर्मा; तम के नाशक, कान्तिस्वरूप, लोकसाक्षी को नमस्कार।
নাশযত্যেষ বৈ ভূতং তদেব সৃজতি প্রভুঃ । পাযত্যেষ তপত্যেষ বর্ষত্যেষ গভস্তিভিঃ ॥
Nashayatyesha vai bhutam tadeva srijati prabhuh Payatyesha tapatyesha varshatyesha gabhastibhih
অর্থ:यह प्रभु समस्त भूतों का नाश करता और पुनः उन्हें रचता है; यही जल को सोखता, तपाता और किरणों से वर्षा करता है।
এষ সুপ্তেষু জাগর্তি ভূতেষু পরিনিষ্ঠিতঃ । এষ এবাগ্নিহোত্রং চ ফলং চৈবাগ্নিহোত্রিণাম্ ॥
Esha supteshu jagarti bhuteshu parinishthitah Esha evagnihotram cha phalam chaivagnihotrinam
অর্থ:यह सोए हुए प्राणियों में जागता रहता है, सबमें स्थित; यही अग्निहोत्र, उसका फल और अग्नि का यज्ञ है।
বেদাশ্চ ক্রতবশ্চৈব ক্রতূনাং ফলমেব চ । যানি কৃত্যানি লোকেষু সর্ব এষ রবিঃ প্রভুঃ ॥
Vedashcha kratavashchaiva kratunam phalameva cha Yani krityani lokeshu sarva esha ravih prabhuh
অর্থ:यही वेद, यज्ञ और यज्ञों का फल है; लोकों में जो भी कृत्य हैं, सब यही रवि है।
এনমাপত্সু কৃচ্ছ্রেষু কান্তারেষু ভযেষু চ । কীর্তযন্ পুরুষঃ কশ্চিন্নাবসীদতি রাঘব ॥
Enamapatsu krichchhreshu kantareshu bhayeshu cha Kirtayan purushah kashchinnavasidati raghava
অর্থ:आपत्ति, संकट, वन और भय में जो कोई इस सूर्य का कीर्तन करता है, वह कभी दुःखी नहीं होता।
পূজযস্বৈনমেকাগ্রো দেবদেবং জগত্পতিম্ । এতত্ত্রিগুণিতং জপ্ত্বা যুদ্ধেষু বিজযিষ্যসি ॥
Pujayasvainamekagro devadevam jagatpatim Etattrigunitam japtva yuddheshu vijayishyasi
অর্থ:एकाग्र होकर इस देवाधिदेव, जगत्पति की पूजा करो; इसे तीन बार जपकर तुम युद्ध में विजयी होगे।
অস্মিন্ ক্ষণে মহাবাহো রাবণং ত্বং বধিষ্যসি । এবমুক্ত্বা তদাঽগস্ত্যো জগাম চ যথাগতম্ ॥
Asmin kshane mahabaho ravanam tvam vadhishyasi Evamuktva tadagastyo jagama cha yathagatam
অর্থ:हे महाबाहो! इसी क्षण तुम रावण का वध करोगे। ऐसा कहकर अगस्त्य जैसे आए थे वैसे चले गए।
এতচ্ছ্রুত্বা মহাতেজা নষ্টশোকোঽভবত্তদা । ধারযামাস সুপ্রীতো রাঘবঃ প্রযতাত্মবান্ ॥
Etachchhrutva mahateja nashtashokobhavattada Dharayamasa suprito raghavah prayatatmavan
অর্থ:यह सुनकर महातेजस्वी राघव शोकरहित हो गए; अत्यन्त प्रसन्न होकर उन्होंने इसे मन में धारण किया।
আদিত্যং প্রেক্ষ্য জপ্ত্বা তু পরং হর্ষমবাপ্তবান্ । ত্রিরাচম্য শুচির্ভূত্বা ধনুরাদায বীর্যবান্ ॥
Adityam prekshya japtva tu param harshamavaptavan Trirachamya shuchirbhutva dhanuradaya viryavan
অর্থ:सूर्य की ओर देखकर और जप करके उन्होंने परम हर्ष पाया; तीन बार आचमन कर, शुद्ध होकर धनुष उठाया।
রাবণং প্রেক্ষ্য হৃষ্টাত্মা যুদ্ধায সমুপাগমত্ । সর্বযত্নেন মহতা বধে তস্য ধৃতোঽভবত্ ॥
Ravanam prekshya hrishtatma yuddhaya samupagamat Sarvayatnena mahata vadhe tasya dhritobhavat
অর্থ:प्रसन्नचित्त होकर रावण को देख वे युद्ध के लिए आगे बढ़े; पूरे प्रयत्न से उसके वध का संकल्प किया।
অথ রবিরবদন্নিরীক্ষ্য রামং মুদিতমনাঃ পরমং প্রহৃষ্যমাণঃ । নিশিচরপতিসঙ্ক্ষযং বিদিত্বা সুরগণমধ্যগতো বচস্ত্বরেতি ॥
Atha raviravadannirikshya ramam Muditamanah paramam prahrishyamanah Nishicharapatisankshayam viditva Suraganamadhyagato vachastvareti
অর্থ:तब सूर्य ने अत्यन्त प्रसन्न मन से राम की ओर देखकर, रावण के संहार को निकट जानकर कहा — 'शीघ्रता करो!'
শব্দে-শব্দে অর্থ
উচ্চারণ শুনতে যেকোনো শব্দে ক্লিক করুন
आदित्य हृदय स्तोत्र পাঠের উপকারিতা
Destroys all enemies and obstacles as promised by Sage Agastya to Lord Rama
Grants victory in all endeavors and competitions
Removes worry, grief, and mental anxiety
Increases life span and promotes physical health
Purifies the mind and destroys all sins
Provides courage and strength in times of fear and danger
Cures diseases related to the Sun — eyes, heart, and bones
Brings fame, success, and leadership qualities
आदित्य हृदय स्तोत्र পাঠের নিয়ম
Stand facing the rising Sun with folded hands. Recite the stotra with devotion and concentration. Ideally offer water (arghya) to the Sun before beginning. The stotra can be recited three times for maximum benefit. It is especially recommended before any major challenge, examination, or difficult situation — just as Agastya taught it to Rama before his final battle.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ आदित्य हृदय स्तोत्र শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন