ਅਣੋਰਣੀਯਾਨ੍ਮਹਤੋ ਮਹੀਯਾਨ੍
अणोरणीयान्महतो महीयान् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਅਣੋਰਣੀਯਾਨ੍ਮਹਤੋ ਮਹੀਯਾਨ੍ ਕਠ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਸਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਸੂਖਮਤਮ ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਤਮ ਤੋਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਪਤ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸਾਧਕ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਸਮਸਤ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Katha Upanishad, Verse 1.2.20 · Traditional (Upanishadic); taught by Yama to Nachiketa · Vedic / Upanishadic
ਕਠ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਯਮ, ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬਾਲਕ ਨਚਿਕੇਤਾ ਨੂੰ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਚਿਕੇਤਾ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੀ ਥਾਂ ਗਿਆਨ ਚੁਣਨ ਲਈ ਸਰਾਹ ਕੇ, ਯਮ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਮਸਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੂਖਮ ਫਿਰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਸ ਮਹਿਮਾਮਯ ਆਤਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਹੀ ਅਮਰਤਾ ਜੋ ਨਚਿਕੇਤਾ ਨੇ ਮੰਗੀ ਸੀ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਠ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ, ਭਾਵੇਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੌਣ 'ਤੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਮਰ ਜੋਤਿ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਇਸ 'ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ' ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਣੋਰਣੀਯਾਨ੍ਮਹਤੋ ਮਹੀਯਾਨਾਤ੍ਮਾਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ਨਿਹਿਤੋ ਗੁਹਾਯਾਮ੍ । ਤਮਕ੍ਰਤੁਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਵੀਤਸ਼ੋਕੋ ਧਾਤੁਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਹਿਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥
aṇor aṇīyān mahato mahīyān ātmāsya jantor nihito guhāyām tam akratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādān mahimānam ātmanaḥ
ਅਰਥ:ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਹਿਰਦੇ-ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਪੁਰਸ਼, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
अणोरणीयान्महतो महीयान् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ — ਸਮਸਤ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ — ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਮ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਦੇ ਲਕਸ਼ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਹੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹਨ।
ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ (ਵੀਤ-ਸ਼ੋਕ) ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆੰਤਰਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਤੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਆਤਮਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਮੋੜਨ ਲਈ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
अणोरणीयान्महतो महीयान् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਉਸੇ 'ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ' ਵੱਲ ਮੋੜੋ ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੰਚਲਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਣ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਆਤਮਾ 'ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਜੋ ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੂਖਮ ਫਿਰ ਵੀ ਸਮਸਤ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਸ਼ੋਕਰਹਿਤ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ अणोरणीयान्महतो महीयान् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ