ଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
आपदुद्धारक हनुमत् स्तोत्रम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ — 'ସମସ୍ତ ଆପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା ହନୁମାନଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ର' — ବିଭୀଷଣ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏବଂ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନସଂହିତାରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତ ପ୍ରାର୍ଥନା। ବିନିଯୋଗ ଓ ସଞ୍ଜୀବନୀ ପର୍ବତ ଧାରଣ କରିଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଚିତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଳୋକ ପରେ, ଏହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୀଡ଼ା — ଆଧି, ବ୍ୟାଧି, ମହାମାରୀ, ଗ୍ରହପୀଡ଼ା, ଶତ୍ରୁ ଓ ଆକସ୍ମିକ ଉତ୍ପାତ — ର ନାଶକ ବୋଲି ପ୍ରଣାମ କରେ। ଏହା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ ଯେ ଯିଏ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ ତାଙ୍କୁ କାରାଗାର, ଯାତ୍ରା, ସଂଗ୍ରାମ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବନରେ 'କେଉଁଠି ବିପଦ ନାହିଁ' ଏବଂ ସେମାନେ ବିଜୟ, ଧନ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Sri Sudarshana Samhita · Vibhishana (brother of Ravana, devotee of Rama) · Traditional (Puranic/Samhita literature)
This stotra is attributed to Vibhishana and preserved in the Sri Sudarshana Samhita. Vibhishana, who had witnessed Hanuman's countless rescues during the Ramayana war — above all the bringing of the Sanjivani mountain to save Lakshmana's life — composed this hymn to Hanuman as the supreme remover of danger. The meditation verses paint Hanuman holding the mountain in one hand and a weapon to destroy enemies in the other, capturing his dual role as healer and protector. The closing verses form a phala-shruti listing the many calamities from which the devotee is freed.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
The most famous deed behind this stotra is Hanuman lifting and carrying the entire Sanjivani mountain across the sky to revive Lakshmana, who lay mortally wounded by Indrajit's Shakti weapon. Because Hanuman thus literally rescued life from the brink of death, devotees trust this 'Apaduddharaka' hymn to lift them out of the gravest dangers, and its verses promise that for those who remember him 'there is no danger anywhere.'
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଅସ୍ଯ ଶ୍ରୀଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ହନୁମତ୍ସ୍ତୋତ୍ରମହାମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ, ଵିଭୀଷଣ ଋଷିଃ, ହନୁମାନ୍ ଦେଵତା, ସର୍ଵାପଦୁଦ୍ଧାରକ ଶ୍ରୀହନୁମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ମମ ସର୍ଵାପନ୍ନିଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥେ, ସର୍ଵକାର୍ଯାନୁକୂଲ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥେ ଜପେ ଵିନିଯୋଗଃ।
Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.
ଅର୍ଥ:ॐ। इस 'आपदुद्धारक हनुमत्स्तोत्र' नामक महामन्त्र के विभीषण ऋषि हैं, हनुमान देवता हैं; समस्त आपत्तियों से उद्धार करने वाले श्रीहनुमान की कृपा से मेरी समस्त आपत्तियों के निवारण एवं समस्त कार्यों की अनुकूलता-सिद्धि के लिये जप में इसका विनियोग किया जाता है।
ଵାମେ କରେ ଵୈରିଭିଦଂ ଵହନ୍ତଂ ଶୈଲଂ ପରେ ଶୃଙ୍ଖଲହାରିଟଙ୍କମ୍। ଦଦାନମଚ୍ଛଚ୍ଛଵିମଞ୍ଜନାଭଂ ଭଜେ ଜ୍ଵଲତ୍କୁଣ୍ଡଲମାଞ୍ଜନେଯମ୍॥୧॥
Vaame kare vairibhidam vahantam, Shailam pare shrinkhalahaaritankam, Dadaanam acchacchavim anjanaabham, Bhaje jvalat-kundalam aanjaneyam. (1)
ଅର୍ଥ:जो बायें हाथ में शत्रुओं का विदारण करने वाला (अस्त्र) तथा दूसरे हाथ में पर्वत (संजीवनी) धारण किये हुए हैं, जो उज्ज्वल शिला धारण करते हैं, जिनकी कान्ति निर्मल एवं अंजन के समान श्याम है — ऐसे प्रज्वलित कुण्डलों वाले आञ्जनेय का मैं भजन करता हूँ।
ସଂଵୀତକୌପୀନମୁଦଞ୍ଚିତାଗୁଂ ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲନ୍ମୌଞ୍ଜିମଥୋପଵୀତମ୍। ସକୁଣ୍ଡଲଂ ଲମ୍ବିଶିଖାସମେତଂ ତମାଞ୍ଜନେଯଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ॥୨॥
Samveeta-kaupeenam udanchitaagum, Samujjvalan-maunjim athopaveetam, Sakundalam lambi-shikhaa-sametam, Tam aanjaneyam sharanam prapadye. (2)
ଅର୍ଥ:कौपीन धारण किये हुए, ऊर्ध्व अंगों वाले, देदीप्यमान मौञ्जी (मेखला) एवं यज्ञोपवीत से युक्त, कुण्डलधारी एवं लम्बी शिखा वाले उन आञ्जनेय की मैं शरण लेता हूँ।
ଆପନ୍ନାଖିଲଲୋକାର୍ତିହାରିଣେ ଶ୍ରୀହନୂମତେ। ଅକସ୍ମାଦାଗତୋତ୍ପାତନାଶନାଯ ନମୋ ନମଃ॥୩॥
Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate, Akasmaad-aagatotpaata-naashanaaya namo namah. (3)
ଅର୍ଥ:समस्त आपत्तिग्रस्त लोकों की पीड़ा हरने वाले श्रीहनुमान को, अकस्मात् आये उत्पातों का नाश करने वाले को बारम्बार प्रणाम।
ସୀତାଵିଯୁକ୍ତଶ୍ରୀରାମଶୋକଦୁଃଖଭଯାପହ। ତାପତ୍ରିତଯସଂହାରିନ୍ନାଞ୍ଜନେଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୪॥
Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha, Taapatritaya-samhaarinn-aanjaneya namo'stu te. (4)
ଅର୍ଥ:सीता से विरह में श्रीराम के शोक, दुःख एवं भय को हरने वाले, तीनों तापों का संहार करने वाले हे आञ्जनेय! आपको प्रणाम है।
ଆଧିଵ୍ଯାଧିମହାମାରୀଗ୍ରହପୀଡାପହାରିଣେ। ପ୍ରାଣାପହର୍ତ୍ରେ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ରାମପ୍ରାଣାତ୍ମନେ ନମଃ॥୫॥
Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine, Praanaapahartre daityaanaam raamapraanaatmane namah. (5)
ଅର୍ଥ:आधि, व्याधि, महामारी एवं ग्रहपीड़ा का अपहरण करने वाले, दैत्यों के प्राण हरने वाले, राम के प्राणस्वरूप को प्रणाम।
ସଂସାରସାଗରାଵର୍ତକର୍ତଵ୍ଯଭ୍ରାନ୍ତଚେତସାମ୍। ଶରଣାଗତମର୍ତ୍ଯାନାଂ ଶରଣ୍ଯାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୬॥
Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam, Sharanaagata-martyaanaam sharanyaaya namo'stu te. (6)
ଅର୍ଥ:संसार-सागर के आवर्त में कर्तव्य से भ्रान्तचित्त, शरणागत मनुष्यों के शरण्य आपको प्रणाम है।
ଵଜ୍ରଦେହାଯ କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରାଯାମିତତେଜସେ। ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରସ୍ତମ୍ଭନାଯାସ୍ମୈ ନମଃ ଶ୍ରୀରୁଦ୍ରମୂର୍ତଯେ॥୭॥
Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase, Brahmaastra-stambhanaayaasmai namah shree-rudramoortaye. (7)
ଅର୍ଥ:वज्रदेह वाले, कालाग्निरुद्र स्वरूप, अमित तेज वाले, ब्रह्मास्त्र का स्तम्भन करने वाले — इन रुद्रमूर्ति को प्रणाम।
ରାମେଷ୍ଟଂ କରୁଣାପୂର୍ଣଂ ହନୂମନ୍ତଂ ଭଯାପହମ୍। ଶତ୍ରୁନାଶକରଂ ଭୀମଂ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦାଯକମ୍॥୮॥
Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham, Shatru-naashakaram bheemam sarvaabheeshta-pradaayakam. (8)
ଅର୍ଥ:राम के प्रिय, करुणापूर्ण, भय हरने वाले, शत्रुनाशक, भीम (भयंकर) एवं समस्त अभीष्ट प्रदान करने वाले हनुमान को —
କାରାଗୃହେ ପ୍ରଯାଣେ ଵା ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଶତ୍ରୁସଙ୍କଟେ। ଜଲେ ସ୍ଥଲେ ତଥାଽଽକାଶେ ଵାହନେଷୁ ଚତୁଷ୍ପଥେ॥୯॥
Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate, Jale sthale tathaa''kaashe vaahaneshu chatushpathe. (9)
ଅର୍ଥ:कारागार में, यात्रा में, संग्राम में, शत्रु-संकट में, जल में, स्थल में, आकाश में, वाहनों में, चौराहे पर —
ଗଜସିଂହମହାଵ୍ଯାଘ୍ରଚୋରଭୀଷଣକାନନେ। ଯେ ସ୍ମରନ୍ତି ହନୂମନ୍ତଂ ତେଷାଂ ନାସ୍ତି ଵିପତ୍ କ୍ଵଚିତ୍॥୧୦॥
Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane, Ye smaranti hanoomantam teshaam naasti vipat kvachit. (10)
ଅର୍ଥ:हाथी, सिंह, महाव्याघ्र एवं चोरों से भयंकर वन में — जो हनुमान का स्मरण करते हैं, उन्हें कहीं भी विपत्ति नहीं होती।
ସର୍ଵଵାନରମୁଖ୍ଯାନାଂ ପ୍ରାଣଭୂତାତ୍ମନେ ନମଃ। ଶରଣ୍ଯାଯ ଵରେଣ୍ଯାଯ ଵାଯୁପୁତ୍ରାଯ ତେ ନମଃ॥୧୧॥
Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah, Sharanyaaya varenyaaya vaayuputraaya te namah. (11)
ଅର୍ଥ:समस्त वानरश्रेष्ठों के प्राणस्वरूप को प्रणाम; शरण्य, वरेण्य पवनपुत्र आपको प्रणाम है।
ପ୍ରଦୋଷେ ଵା ପ୍ରଭାତେ ଵା ଯେ ସ୍ମରନ୍ତ୍ଯଞ୍ଜନାସୁତମ୍। ଅର୍ଥସିଦ୍ଧିଂ ଜଯଂ କୀର୍ତିଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ॥୧୨॥
Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam, Arthasiddhim jayam keertim praapnuvanti na samshayah. (12)
ଅର୍ଥ:जो सायंकाल अथवा प्रातःकाल अंजनापुत्र का स्मरण करते हैं, वे अर्थसिद्धि, विजय एवं कीर्ति प्राप्त करते हैं — इसमें सन्देह नहीं।
ଜପ୍ତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରମିଦଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରତିଵାରଂ ପଠେନ୍ନରଃ। ରାଜସ୍ଥାନେ ସଭାସ୍ଥାନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଵାଦେ ଲଭେଜ୍ଜଯମ୍॥୧୩॥
Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah, Raajasthaane sabhaasthaane praapte vaade labhejjayam. (13)
ଅର୍ଥ:इस स्तोत्र-मन्त्र का जप कर जो मनुष्य प्रत्येक बार इसका पाठ करता है, वह राजसभा में, सभास्थान में अथवा वाद आ पड़ने पर विजय प्राप्त करता है।
ଵିଭୀଷଣକୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଃ ପଠେତ୍ ପ୍ରଯତୋ ନରଃ। ସର୍ଵାପଦ୍ଭ୍ଯୋ ଵିମୁଚ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା॥୧୪॥
Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah, Sarvaapadbhyo vimuchyeta naatra kaaryaa vichaaranaa. (14)
ଅର୍ଥ:विभीषण द्वारा रचित इस स्तोत्र का जो संयमी मनुष्य पाठ करता है, वह समस्त आपत्तियों से मुक्त हो जाता है — इसमें विचार करने की आवश्यकता नहीं।
ମର୍କଟେଶ ମହୋତ୍ସାହ ସର୍ଵଶୋକନିଵାରକ। ଶତ୍ରୂନ୍ ସଂହର ମାଂ ରକ୍ଷ ଶ୍ରିଯଂ ଦାପଯ ଭୋ ହରେ॥୧୫॥
Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka, Shatroon samhara maam raksha shriyam daapaya bho hare. (15)
ଅର୍ଥ:हे महान् उत्साह वाले वानरेश! हे समस्त शोक का निवारण करने वाले! मेरे शत्रुओं का संहार करो, मेरी रक्षा करो एवं मुझे श्री (समृद्धि) प्रदान करो, हे हरि (हनुमान)!
॥ ଇତି ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନସଂହିତାଯାଂ ଵିଭୀଷଣକୃତଂ ସର୍ଵାପଦୁଦ୍ଧାରକଂ ଶ୍ରୀହନୁମତ୍ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥
Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.
ଅର୍ଥ:इस प्रकार श्रीसुदर्शनसंहिता में विभीषणकृत सर्वापदुद्धारक श्रीहनुमत्स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
आपदुद्धारक हनुमत् स्तोत्रम् ପାଠର ଲାଭ
Specifically invoked to be rescued from sudden calamities and misfortune (apad) of every kind
The verses promise that those who remember Hanuman have 'no danger anywhere' — in prison, travel, battle, water, fire or forest
Removes mental anguish (aadhi), disease (vyaadhi), epidemics (mahaamaaree) and the affliction of malefic planets (graha-peeda)
Grants victory in courts, assemblies and disputes (vaade labhejjayam) — recited before legal and important matters
Bestows wealth (artha-siddhi), success, victory and fame upon those who remember Hanuman at dawn and dusk
Believed to neutralize even the most powerful weapons and dangers, as Hanuman is hailed as 'Brahmastra-stambhana'
Provides the courage and confident protection of Hanuman in any sudden crisis or emergency
आपदुद्धारक हनुमत् स्तोत्रम् ପାଠ ବିଧି
Begin by reciting the viniyoga (the dedication that names Vibhishana as rishi and Hanuman as the deity). Then meditate on the two dhyana verses, visualizing Hanuman bearing the Sanjivani mountain, radiant with blazing earrings. Recite the full stotra with devotion, ideally at dawn or dusk as the verse advises. It is especially recited before facing a difficult situation — a court case, an interview, a journey, or any danger — since it specifically promises rescue from all calamity and victory in disputes. In an emergency, simply remembering Hanuman through this stotra is said to remove the danger.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ आपदुद्धारक हनुमत् स्तोत्रम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ