ଵିଭୀଷଣକୃତ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ବିଭୀଷଣକୃତ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଭଗବାନ ହନୁମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ 24 ଶ୍ଳୋକର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ବିଭୀଷଣ (ରାବଣଙ୍କ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭାଇ) ରଚନା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯାହା ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନସଂହିତାରେ ବିଭୀଷଣ-ଗରୁଡ ସଂବାଦ ରୂପେ ମିଳେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଳୋକ ହନୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ ଏବଂ ରାମାୟଣରେ ତାଙ୍କ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ — ଲଙ୍କା ଦହନ, ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ କରିବା, ରାକ୍ଷସ ବଧ — ସ୍ମରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ବିଷ, ରୋଗ, ଶତ୍ରୁ ଓ ଭୟର ନାଶକ ବୋଲି କହେ। ଏହାର ଫଳଶ୍ରୁତି କହେ ଯେ ଯିଏ ଏହାକୁ ପାଠ କରେ ସେ ସର୍ବ ପ୍ରକାର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Sri Sudarshana Samhita (Vibhishana-Garuda dialogue) · Vibhishana (brother of Ravana, devotee of Rama) · Traditional (Puranic/Samhita literature)
According to tradition, after the great war of the Ramayana, Vibhishana — who had taken refuge in Rama and become king of Lanka — composed this hymn extolling Hanuman, the hero whose deeds had saved Lanka's righteous and destroyed its wicked. The stotra is preserved in the Sri Sudarshana Samhita as part of a dialogue in which it is recounted in connection with Garuda (Tarkshya), the divine eagle and vehicle of Vishnu. Vibhishana, who personally witnessed Hanuman burn Lanka, leap the ocean, and restore the stricken Lakshmana, packs each verse with these very feats, making the hymn both a remembrance of Hanuman's glory and a shield for the devotee.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
The hymn's own phala-shruti is its promised miracle: it declares that for one who recites this Hanuman stotra, 'there is nowhere any fear' — neither from lions, tigers and thieves, nor from poison, disease, royal punishment, malefic planets, fire, flood or famine — and that all spiritual powers come to rest in the palm of the devoted reciter's hand.
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ନମୋ ହନୁମତେ ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋ ମାରୁତସୂନଵେ। ନମଃ ଶ୍ରୀରାମଭକ୍ତାଯ ଶ୍ଯାମାସ୍ଯାଯ ଚ ତେ ନମଃ॥୧॥
Namo hanumate tubhyam namo maarutasoonave, Namah shreeraamabhaktaaya shyaamaasyaaya cha te namah. (1)
ଅର୍ଥ:हे हनुमान! आपको प्रणाम है, हे पवनपुत्र! आपको प्रणाम; श्रीराम के भक्त, श्यामवदन आपको प्रणाम है।
ନମୋ ଵାନରଵୀରାଯ ସୁଗ୍ରୀଵସଖ୍ଯକାରିଣେ। ଲଙ୍କାଵିଦାହନାର୍ଥାଯ ହେଲାସାଗରତାରିଣେ॥୨॥
Namo vaanaraveeraaya sugreeva-sakhyakaarine, Lankaavidaahanaarthaaya helaasaagarataarine. (2)
ଅର୍ଥ:वीर वानर, सुग्रीव से मित्रता कराने वाले, लंका दहन के निमित्त एवं अनायास ही समुद्र को लाँघ जाने वाले आपको प्रणाम।
ସୀତାଶୋକଵିନାଶାଯ ରାମମୁଦ୍ରାଧରାଯ ଚ। ରାଵଣାନ୍ତକୁଲଚ୍ଛେଦକାରିଣେ ତେ ନମୋ ନମଃ॥୩॥
Seetaashoka-vinaashaaya raamamudraadharaaya cha, Raavanaanta-kulacchedakaarine te namo namah. (3)
ଅର୍ଥ:सीता के शोक का नाश करने वाले, राम की मुद्रिका धारण करने वाले, रावण एवं उसके कुल का संहार कराने वाले आपको बारम्बार प्रणाम।
ମେଘନାଦମଖଧ୍ଵଂସକାରିଣେ ତେ ନମୋ ନମଃ। ଅଶୋକଵନଵିଧ୍ଵଂସକାରିଣେ ଭଯହାରିଣେ॥୪॥
Meghanaada-makhadhvamsa-kaarine te namo namah, Ashokavana-vidhvamsa-kaarine bhayahaarine. (4)
ଅର୍ଥ:मेघनाद (इन्द्रजित्) के यज्ञ का ध्वंस करने वाले आपको बारम्बार प्रणाम; अशोकवन का विध्वंस करने वाले एवं भय हरने वाले आपको प्रणाम।
ଵାଯୁପୁତ୍ରାଯ ଵୀରାଯ ଆକାଶୋଦରଗାମିନେ। ଵନପାଲଶିରଶ୍ଛେଦଲଙ୍କାପ୍ରାସାଦଭଞ୍ଜିନେ॥୫॥
Vaayuputraaya veeraaya aakaashodaragaamine, Vanapaalashirashcheda-lankaapraasaada-bhanjine. (5)
ଅର୍ଥ:वीर पवनपुत्र, आकाशमार्ग से जाने वाले, वनरक्षकों का शिरश्छेद करने वाले एवं लंका के प्रासादों को तोड़ने वाले आपको प्रणाम।
ଜ୍ଵଲତ୍କନକଵର୍ଣାଯ ଦୀର୍ଘଲାଙ୍ଗୂଲଧାରିଣେ। ସୌମିତ୍ରିଜଯଦାତ୍ରେ ଚ ରାମଦୂତାଯ ତେ ନମଃ॥୬॥
Jvalat-kanaka-varnaaya deergha-laangoola-dhaarine, Saumitri-jayadaatre cha raamadootaaya te namah. (6)
ଅର୍ଥ:तपे हुए स्वर्ण के समान वर्ण वाले, दीर्घ पुच्छ धारण करने वाले, लक्ष्मण को विजय देने वाले रामदूत आपको प्रणाम।
ଅକ୍ଷସ୍ଯ ଵଧକର୍ତ୍ରେ ଚ ବ୍ରହ୍ମପାଶନିଵାରିଣେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍ଗମହାଶକ୍ତିଘାତକ୍ଷତଵିନାଶିନେ॥୭॥
Akshasya vadhakartre cha brahmapaasha-nivaarine, Lakshmanaanga-mahaashakti-ghaata-kshata-vinaashine. (7)
ଅର୍ଥ:अक्षकुमार का वध करने वाले, ब्रह्मपाश का निवारण करने वाले, लक्ष्मण के शरीर पर शक्ति-प्रहार से हुए घाव को नष्ट करने वाले आपको प्रणाम।
ରକ୍ଷୋଘ୍ନାଯ ରିପୁଘ୍ନାଯ ଭୂତଘ୍ନାଯ ଚ ତେ ନମଃ। ଋକ୍ଷଵାନରଵୀରୌଘପ୍ରାଣଦାଯ ନମୋ ନମଃ॥୮॥
Rakshoghnaaya ripughnaaya bhootaghnaaya cha te namah, Rikshavaanara-veeraugha-praanadaaya namo namah. (8)
ଅର୍ଥ:राक्षसों, शत्रुओं एवं भूतों का नाश करने वाले आपको प्रणाम; ऋक्ष एवं वानर वीरों के समूह को प्राण देने वाले आपको बारम्बार प्रणाम।
ପରସୈନ୍ଯବଲଘ୍ନାଯ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଘ୍ନାଯ ତେ ନମଃ। ଵିଷଘ୍ନାଯ ଦ୍ଵିଷଘ୍ନାଯ ଜ୍ଵରଘ୍ନାଯ ଚ ତେ ନମଃ॥୯॥
Parasainya-balaghnaaya shastraastra-ghnaaya te namah, Vishaghnaaya dvishaghnaaya jvaraghnaaya cha te namah. (9)
ଅର୍ଥ:शत्रुसेना के बल का नाश करने वाले, शस्त्र-अस्त्रों का नाश करने वाले आपको प्रणाम; विष, शत्रु एवं ज्वर का नाश करने वाले आपको प्रणाम।
ମହାଭଯରିପୁଘ୍ନାଯ ଭକ୍ତତ୍ରାଣୈକକାରିଣେ। ପରପ୍ରେରିତମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଯନ୍ତ୍ରାଣାଂ ସ୍ତମ୍ଭକାରିଣେ॥୧୦॥
Mahaabhaya-ripughnaaya bhakta-traanaika-kaarine, Paraprerita-mantraanaam yantraanaam stambhakaarine. (10)
ଅର୍ଥ:महान् भयंकर शत्रुओं का नाश करने वाले, भक्तों की रक्षा करने में एकमात्र समर्थ, दूसरों द्वारा प्रेरित मन्त्रों एवं यन्त्रों का स्तम्भन करने वाले आपको प्रणाम।
ପଯଃପାଷାଣତରଣକାରଣାଯ ନମୋ ନମଃ। ବାଲାର୍କମଣ୍ଡଲଗ୍ରାସକାରିଣେ ଭଵତାରିଣେ॥୧୧॥
Payah-paashaana-tarana-kaaranaaya namo namah, Baalaarka-mandala-graasa-kaarine bhavataarine. (11)
ଅର୍ଥ:जल पर पाषाणों को तैराने वाले आपको प्रणाम; बाल सूर्यमण्डल को ग्रसने वाले एवं संसार-सागर से तारने वाले आपको प्रणाम।
ନଖାଯୁଧାଯ ଭୀମାଯ ଦନ୍ତାଯୁଧଧରାଯ ଚ। ରିପୁମାଯାଵିନାଶାଯ ରାମାଜ୍ଞାଲୋକରକ୍ଷିଣେ॥୧୨॥
Nakhaayudhaaya bheemaaya dantaayudha-dharaaya cha, Ripumaayaa-vinaashaaya raamaajnaaloka-rakshine. (12)
ଅର୍ଥ:नख ही जिनका आयुध है, ऐसे भीम, दन्त-आयुध धारण करने वाले, शत्रु की माया का नाश करने वाले, राम की आज्ञा से लोक की रक्षा करने वाले आपको प्रणाम।
ପ୍ରତିଗ୍ରାମସ୍ଥିତାଯାଥ ରକ୍ଷୋଭୂତଵଧାର୍ଥିନେ। କରାଲଶୈଲଶସ୍ତ୍ରାଯ ଦ୍ରୁମଶସ୍ତ୍ରାଯ ତେ ନମଃ॥୧୩॥
Pratigraama-sthitaayaatha raksho-bhootavadhaarthine, Karaalashaila-shastraaya drumashastraaya te namah. (13)
ଅର୍ଥ:प्रत्येक ग्राम में स्थित रहकर राक्षसों एवं भूतों के वध हेतु तत्पर, विकराल शैल एवं वृक्षों को शस्त्र रूप में धारण करने वाले आपको प्रणाम।
ବାଲୈକବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଯ ରୁଦ୍ରମୂର୍ତିଧରାଯ ଚ। ଵିହଙ୍ଗମାଯ ସର୍ଵାଯ ଵଜ୍ରଦେହାଯ ତେ ନମଃ॥୧୪॥
Baalaika-brahmacharyaaya rudramoorti-dharaaya cha, Vihangamaaya sarvaaya vajradehaaya te namah. (14)
ଅର୍ଥ:अखण्ड ब्रह्मचारी, रुद्र का रूप धारण करने वाले, आकाशगामी, सर्वस्वरूप एवं वज्रदेह वाले आपको प्रणाम।
କୌପୀନଵାସସେ ତୁଭ୍ଯଂ ରାମଭକ୍ତିରତାଯ ଚ। ଦକ୍ଷିଣାଶାଭାସ୍କରାଯ ଶତଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯାତ୍ମନେ॥୧୫॥
Kaupeenavaasase tubhyam raamabhakti-rataaya cha, Dakshinaashaa-bhaaskaraaya shata-chandrodayaatmane. (15)
ଅର୍ଥ:केवल कौपीन धारण करने वाले, राम-भक्ति में निरत, दक्षिण दिशा के सूर्य के समान एवं सौ उदित चन्द्रमाओं के समान कान्ति वाले आपको प्रणाम।
କୃତ୍ଯାକ୍ଷତଵ୍ଯଥାଘ୍ନାଯ ସର୍ଵକ୍ଲେଶହରାଯ ଚ। ସ୍ଵାମ୍ଯାଜ୍ଞାପାର୍ଥସଙ୍ଗ୍ରାମସଙ୍ଖ୍ଯେ ସଞ୍ଜଯଧାରିଣେ॥୧୬॥
Krityaakshata-vyathaaghnaaya sarvaklesha-haraaya cha, Svaamyaajnaa-paartha-sangraama-sankhye sanjaya-dhaarine. (16)
ଅର୍ଥ:कृत्या (अभिचार) से उत्पन्न पीड़ा का नाश करने वाले, समस्त क्लेशों को हरने वाले, स्वामी की आज्ञा से संग्राम में संजय के समान सदा विजयी आपको प्रणाम।
ଭକ୍ତାନ୍ତଦିଵ୍ଯଵାଦେଷୁ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଜଯଦାଯିନେ। କିଲ୍କିଲାବୁବୁକୋଚ୍ଚାରଘୋରଶବ୍ଦକରାଯ ଚ॥୧୭॥
Bhaktaanta-divyavaadeshu sangraame jayadaayine, Kilkilaa-bubuko-cchaara-ghorashabda-karaaya cha. (17)
ଅର୍ଥ:वाद-विवाद एवं संग्राम में भक्तों को विजय देने वाले, 'किलकिल' एवं 'बुबुक' जैसे घोर शब्द करने वाले आपको प्रणाम।
ସର୍ପାଗ୍ନିଵ୍ଯାଧିସଂସ୍ତମ୍ଭକାରିଣେ ଵନଚାରିଣେ। ସଦା ଵନଫଲାହାରସନ୍ତୃପ୍ତାଯ ଵିଶେଷତଃ॥୧୮॥
Sarpaagni-vyaadhi-samstambha-kaarine vanachaarine, Sadaa vanaphalaahaara-santriptaaya visheshatah. (18)
ଅର୍ଥ:सर्प, अग्नि एवं व्याधि का स्तम्भन करने वाले, वनचारी, सदा एवं विशेष रूप से वनफलों के आहार से सन्तुष्ट रहने वाले आपको प्रणाम।
ମହାର୍ଣଵଶିଲାବଦ୍ଧସେତୁବନ୍ଧାଯ ତେ ନମଃ। ଵାଦେ ଵିଵାଦେ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଭଯେ ଘୋରେ ମହାଵନେ॥୧୯॥
Mahaarnava-shilaabaddha-setubandhaaya te namah, Vaade vivaade sangraame bhaye ghore mahaavane. (19)
ଅର୍ଥ:महासागर पर शिलाओं का सेतुबन्ध करने वाले आपको प्रणाम। वाद, विवाद, संग्राम, घोर भय एवं महान् वन में —
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରାଦିଚୌରେଭ୍ଯଃ ସ୍ତୋତ୍ରପାଠାଦ୍ ଭଯଂ ନ ହି। ଦିଵ୍ଯେ ଭୂତଭଯେ ଵ୍ଯାଧୌ ଵିଷେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ॥୨୦॥
Simha-vyaaghraadi-chaurebhyah stotrapaathaad bhayam na hi, Divye bhootabhaye vyaadhau vishe sthaavarajangame. (20)
ଅର୍ଥ:सिंह, व्याघ्र एवं चोरों आदि से इस स्तोत्र के पाठ से कोई भय नहीं रहता; दिव्य-भय, भूत-भय, व्याधि, स्थावर-जंगम विष में —
ରାଜଶସ୍ତ୍ରଭଯେ ଚୋଗ୍ରେ ତଥା ଗ୍ରହଭଯେଷୁ ଚ। ଜଲେ ସର୍ଵେ ମହାଵୃଷ୍ଟୌ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷେ ପ୍ରାଣସମ୍ପ୍ଲଵେ॥୨୧॥
Raajashastra-bhaye chogre tathaa grahabhayeshu cha, Jale sarve mahaavrishtau durbhikshe praanasamplave. (21)
ଅର୍ଥ:उग्र राजदण्ड एवं शस्त्र के भय में, ग्रहों के भय में, जल में, अग्नि में, महावृष्टि में, दुर्भिक्ष में एवं प्रलय में —
ପଠେତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ଭଯେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵତୋ ନରଃ। ତସ୍ଯ କ୍ଵାପି ଭଯଂ ନାସ୍ତି ହନୁମତ୍ସ୍ତଵପାଠତଃ॥୨୨॥
Pathet stotram pramuchyeta bhayebhyah sarvato narah, Tasya kvaapi bhayam naasti hanumat-stava-paathatah. (22)
ଅର୍ଥ:जो मनुष्य इस स्तोत्र का पाठ करता है, वह सब ओर से भयों से मुक्त हो जाता है; इस हनुमत्स्तोत्र के पाठ से उसे कहीं भी भय नहीं रहता।
ସର୍ଵଦା ଵୈ ତ୍ରିକାଲଂ ଚ ପଠନୀଯମିଦଂ ସ୍ତଵମ୍। ସର୍ଵାନ୍ କାମାନଵାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା॥୨୩॥
Sarvadaa vai trikaalam cha pathaneeyam idam stavam, Sarvaan kaamaan avaapnoti naatra kaaryaa vichaaranaa. (23)
ଅର୍ଥ:इस स्तोत्र का सदा त्रिकाल पाठ करना चाहिये; इससे मनुष्य समस्त कामनाओं को प्राप्त कर लेता है — इसमें कोई विचार (सन्देह) नहीं।
ଵିଭୀଷଣକୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯେଣ ସମୁଦୀରିତମ୍। ଯେ ପଠିଷ୍ଯନ୍ତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈ ସିଦ୍ଧ୍ଯସ୍ତତ୍କରେ ସ୍ଥିତାଃ॥୨୪॥
Vibheeshanakritam stotram taarkshyena samudeeritam, Ye pathishyanti bhaktyaa vai siddhyas-tatkare sthitaah. (24)
ଅର୍ଥ:विभीषण द्वारा रचित यह स्तोत्र गरुड (तार्क्ष्य) के द्वारा कहा गया; जो इसे भक्तिपूर्वक पढ़ेंगे, उनके हाथ में समस्त सिद्धियाँ स्थित रहेंगी।
॥ ଇତି ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନସଂହିତାଯାଂ ଵିଭୀଷଣଗରୁଡସଂଵାଦେ ଵିଭୀଷଣକୃତଂ ହନୁମତ୍ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥
Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshana-garuda-samvaade vibheeshanakritam hanumat-stotram sampoornam.
ଅର୍ଥ:इस प्रकार श्रीसुदर्शनसंहिता के विभीषण-गरुड संवाद में विभीषणकृत हनुमत्स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् ପାଠର ଲାଭ
Grants complete fearlessness — the phala-shruti declares the reciter is freed from fears 'on every side'
Traditionally recited for protection from enemies, lawsuits, weapons, thieves and wild animals
Believed to neutralize poison, fever and disease, as Hanuman is praised as 'vishaghna' and 'jvaraghna'
Protects against black magic (kritya), hostile mantras and yantras by 'stambhana' (paralysing) their power
Shields the devotee during travel, in fire, flood, famine and natural calamities
Counteracts malefic planetary (graha) influences and the fear they bring
Promised to bestow all desires and all spiritual accomplishments (siddhis) when recited daily with devotion
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् ପାଠ ବିଧି
After bathing, sit before an image of Lord Hanuman and light a ghee or mustard-oil lamp; offer sindoor (vermilion) and red flowers. The stotra itself says it should be recited 'trikaalam' — three times a day (morning, midday and evening) — for full benefit. Recite the 24 verses clearly with devotion and trust in Hanuman's protection. In times of acute danger or fear, it may be recited immediately, as the hymn specifically promises freedom from every kind of fear. Maintaining purity, truthfulness and a sattvic diet during a 40-day recitation enhances its power.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ