ವಿಭೀಷಣಕೃತ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರಮ್
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ವಿಭೀಷಣ ಕೃತ ಹನುಮತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ 24 ಶ್ಲೋಕಗಳ ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರ; ಇದನ್ನು ವಿಭೀಷಣ (ರಾವಣನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಸಹೋದರ) ರಚಿಸಿದನು, ಇದು ಶ್ರೀ ಸುದರ್ಶನ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣ-ಗರುಡ ಸಂವಾದವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ, ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಹಾಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು — ಲಂಕಾ ದಹನ, ಸಮುದ್ರ ಲಂಘನ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದು, ರಾಕ್ಷಸ ಸಂಹಾರ — ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನನ್ನು ವಿಷ, ರೋಗ, ಶತ್ರು, ಭಯ ನಾಶಕನೆಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರು ಎಲ್ಲಾ ಭಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಸಕಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ಇದರ ಫಲಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Sri Sudarshana Samhita (Vibhishana-Garuda dialogue) · Vibhishana (brother of Ravana, devotee of Rama) · Traditional (Puranic/Samhita literature)
According to tradition, after the great war of the Ramayana, Vibhishana — who had taken refuge in Rama and become king of Lanka — composed this hymn extolling Hanuman, the hero whose deeds had saved Lanka's righteous and destroyed its wicked. The stotra is preserved in the Sri Sudarshana Samhita as part of a dialogue in which it is recounted in connection with Garuda (Tarkshya), the divine eagle and vehicle of Vishnu. Vibhishana, who personally witnessed Hanuman burn Lanka, leap the ocean, and restore the stricken Lakshmana, packs each verse with these very feats, making the hymn both a remembrance of Hanuman's glory and a shield for the devotee.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
The hymn's own phala-shruti is its promised miracle: it declares that for one who recites this Hanuman stotra, 'there is nowhere any fear' — neither from lions, tigers and thieves, nor from poison, disease, royal punishment, malefic planets, fire, flood or famine — and that all spiritual powers come to rest in the palm of the devoted reciter's hand.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ನಮೋ ಹನುಮತೇ ತುಭ್ಯಂ ನಮೋ ಮಾರುತಸೂನವೇ। ನಮಃ ಶ್ರೀರಾಮಭಕ್ತಾಯ ಶ್ಯಾಮಾಸ್ಯಾಯ ಚ ತೇ ನಮಃ॥೧॥
Namo hanumate tubhyam namo maarutasoonave, Namah shreeraamabhaktaaya shyaamaasyaaya cha te namah. (1)
ಅರ್ಥ:हे हनुमान! आपको प्रणाम है, हे पवनपुत्र! आपको प्रणाम; श्रीराम के भक्त, श्यामवदन आपको प्रणाम है।
ನಮೋ ವಾನರವೀರಾಯ ಸುಗ್ರೀವಸಖ್ಯಕಾರಿಣೇ। ಲಙ್ಕಾವಿದಾಹನಾರ್ಥಾಯ ಹೇಲಾಸಾಗರತಾರಿಣೇ॥೨॥
Namo vaanaraveeraaya sugreeva-sakhyakaarine, Lankaavidaahanaarthaaya helaasaagarataarine. (2)
ಅರ್ಥ:वीर वानर, सुग्रीव से मित्रता कराने वाले, लंका दहन के निमित्त एवं अनायास ही समुद्र को लाँघ जाने वाले आपको प्रणाम।
ಸೀತಾಶೋಕವಿನಾಶಾಯ ರಾಮಮುದ್ರಾಧರಾಯ ಚ। ರಾವಣಾನ್ತಕುಲಚ್ಛೇದಕಾರಿಣೇ ತೇ ನಮೋ ನಮಃ॥೩॥
Seetaashoka-vinaashaaya raamamudraadharaaya cha, Raavanaanta-kulacchedakaarine te namo namah. (3)
ಅರ್ಥ:सीता के शोक का नाश करने वाले, राम की मुद्रिका धारण करने वाले, रावण एवं उसके कुल का संहार कराने वाले आपको बारम्बार प्रणाम।
ಮೇಘನಾದಮಖಧ್ವಂಸಕಾರಿಣೇ ತೇ ನಮೋ ನಮಃ। ಅಶೋಕವನವಿಧ್ವಂಸಕಾರಿಣೇ ಭಯಹಾರಿಣೇ॥೪॥
Meghanaada-makhadhvamsa-kaarine te namo namah, Ashokavana-vidhvamsa-kaarine bhayahaarine. (4)
ಅರ್ಥ:मेघनाद (इन्द्रजित्) के यज्ञ का ध्वंस करने वाले आपको बारम्बार प्रणाम; अशोकवन का विध्वंस करने वाले एवं भय हरने वाले आपको प्रणाम।
ವಾಯುಪುತ್ರಾಯ ವೀರಾಯ ಆಕಾಶೋದರಗಾಮಿನೇ। ವನಪಾಲಶಿರಶ್ಛೇದಲಙ್ಕಾಪ್ರಾಸಾದಭಞ್ಜಿನೇ॥೫॥
Vaayuputraaya veeraaya aakaashodaragaamine, Vanapaalashirashcheda-lankaapraasaada-bhanjine. (5)
ಅರ್ಥ:वीर पवनपुत्र, आकाशमार्ग से जाने वाले, वनरक्षकों का शिरश्छेद करने वाले एवं लंका के प्रासादों को तोड़ने वाले आपको प्रणाम।
ಜ್ವಲತ್ಕನಕವರ್ಣಾಯ ದೀರ್ಘಲಾಙ್ಗೂಲಧಾರಿಣೇ। ಸೌಮಿತ್ರಿಜಯದಾತ್ರೇ ಚ ರಾಮದೂತಾಯ ತೇ ನಮಃ॥೬॥
Jvalat-kanaka-varnaaya deergha-laangoola-dhaarine, Saumitri-jayadaatre cha raamadootaaya te namah. (6)
ಅರ್ಥ:तपे हुए स्वर्ण के समान वर्ण वाले, दीर्घ पुच्छ धारण करने वाले, लक्ष्मण को विजय देने वाले रामदूत आपको प्रणाम।
ಅಕ್ಷಸ್ಯ ವಧಕರ್ತ್ರೇ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪಾಶನಿವಾರಿಣೇ। ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಙ್ಗಮಹಾಶಕ್ತಿಘಾತಕ್ಷತವಿನಾಶಿನೇ॥೭॥
Akshasya vadhakartre cha brahmapaasha-nivaarine, Lakshmanaanga-mahaashakti-ghaata-kshata-vinaashine. (7)
ಅರ್ಥ:अक्षकुमार का वध करने वाले, ब्रह्मपाश का निवारण करने वाले, लक्ष्मण के शरीर पर शक्ति-प्रहार से हुए घाव को नष्ट करने वाले आपको प्रणाम।
ರಕ್ಷೋಘ್ನಾಯ ರಿಪುಘ್ನಾಯ ಭೂತಘ್ನಾಯ ಚ ತೇ ನಮಃ। ಋಕ್ಷವಾನರವೀರೌಘಪ್ರಾಣದಾಯ ನಮೋ ನಮಃ॥೮॥
Rakshoghnaaya ripughnaaya bhootaghnaaya cha te namah, Rikshavaanara-veeraugha-praanadaaya namo namah. (8)
ಅರ್ಥ:राक्षसों, शत्रुओं एवं भूतों का नाश करने वाले आपको प्रणाम; ऋक्ष एवं वानर वीरों के समूह को प्राण देने वाले आपको बारम्बार प्रणाम।
ಪರಸೈನ್ಯಬಲಘ್ನಾಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಘ್ನಾಯ ತೇ ನಮಃ। ವಿಷಘ್ನಾಯ ದ್ವಿಷಘ್ನಾಯ ಜ್ವರಘ್ನಾಯ ಚ ತೇ ನಮಃ॥೯॥
Parasainya-balaghnaaya shastraastra-ghnaaya te namah, Vishaghnaaya dvishaghnaaya jvaraghnaaya cha te namah. (9)
ಅರ್ಥ:शत्रुसेना के बल का नाश करने वाले, शस्त्र-अस्त्रों का नाश करने वाले आपको प्रणाम; विष, शत्रु एवं ज्वर का नाश करने वाले आपको प्रणाम।
ಮಹಾಭಯರಿಪುಘ್ನಾಯ ಭಕ್ತತ್ರಾಣೈಕಕಾರಿಣೇ। ಪರಪ್ರೇರಿತಮನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಯನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಸ್ತಮ್ಭಕಾರಿಣೇ॥೧೦॥
Mahaabhaya-ripughnaaya bhakta-traanaika-kaarine, Paraprerita-mantraanaam yantraanaam stambhakaarine. (10)
ಅರ್ಥ:महान् भयंकर शत्रुओं का नाश करने वाले, भक्तों की रक्षा करने में एकमात्र समर्थ, दूसरों द्वारा प्रेरित मन्त्रों एवं यन्त्रों का स्तम्भन करने वाले आपको प्रणाम।
ಪಯಃಪಾಷಾಣತರಣಕಾರಣಾಯ ನಮೋ ನಮಃ। ಬಾಲಾರ್ಕಮಣ್ಡಲಗ್ರಾಸಕಾರಿಣೇ ಭವತಾರಿಣೇ॥೧೧॥
Payah-paashaana-tarana-kaaranaaya namo namah, Baalaarka-mandala-graasa-kaarine bhavataarine. (11)
ಅರ್ಥ:जल पर पाषाणों को तैराने वाले आपको प्रणाम; बाल सूर्यमण्डल को ग्रसने वाले एवं संसार-सागर से तारने वाले आपको प्रणाम।
ನಖಾಯುಧಾಯ ಭೀಮಾಯ ದನ್ತಾಯುಧಧರಾಯ ಚ। ರಿಪುಮಾಯಾವಿನಾಶಾಯ ರಾಮಾಜ್ಞಾಲೋಕರಕ್ಷಿಣೇ॥೧೨॥
Nakhaayudhaaya bheemaaya dantaayudha-dharaaya cha, Ripumaayaa-vinaashaaya raamaajnaaloka-rakshine. (12)
ಅರ್ಥ:नख ही जिनका आयुध है, ऐसे भीम, दन्त-आयुध धारण करने वाले, शत्रु की माया का नाश करने वाले, राम की आज्ञा से लोक की रक्षा करने वाले आपको प्रणाम।
ಪ್ರತಿಗ್ರಾಮಸ್ಥಿತಾಯಾಥ ರಕ್ಷೋಭೂತವಧಾರ್ಥಿನೇ। ಕರಾಲಶೈಲಶಸ್ತ್ರಾಯ ದ್ರುಮಶಸ್ತ್ರಾಯ ತೇ ನಮಃ॥೧೩॥
Pratigraama-sthitaayaatha raksho-bhootavadhaarthine, Karaalashaila-shastraaya drumashastraaya te namah. (13)
ಅರ್ಥ:प्रत्येक ग्राम में स्थित रहकर राक्षसों एवं भूतों के वध हेतु तत्पर, विकराल शैल एवं वृक्षों को शस्त्र रूप में धारण करने वाले आपको प्रणाम।
ಬಾಲೈಕಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಯ ರುದ್ರಮೂರ್ತಿಧರಾಯ ಚ। ವಿಹಙ್ಗಮಾಯ ಸರ್ವಾಯ ವಜ್ರದೇಹಾಯ ತೇ ನಮಃ॥೧೪॥
Baalaika-brahmacharyaaya rudramoorti-dharaaya cha, Vihangamaaya sarvaaya vajradehaaya te namah. (14)
ಅರ್ಥ:अखण्ड ब्रह्मचारी, रुद्र का रूप धारण करने वाले, आकाशगामी, सर्वस्वरूप एवं वज्रदेह वाले आपको प्रणाम।
ಕೌಪೀನವಾಸಸೇ ತುಭ್ಯಂ ರಾಮಭಕ್ತಿರತಾಯ ಚ। ದಕ್ಷಿಣಾಶಾಭಾಸ್ಕರಾಯ ಶತಚನ್ದ್ರೋದಯಾತ್ಮನೇ॥೧೫॥
Kaupeenavaasase tubhyam raamabhakti-rataaya cha, Dakshinaashaa-bhaaskaraaya shata-chandrodayaatmane. (15)
ಅರ್ಥ:केवल कौपीन धारण करने वाले, राम-भक्ति में निरत, दक्षिण दिशा के सूर्य के समान एवं सौ उदित चन्द्रमाओं के समान कान्ति वाले आपको प्रणाम।
ಕೃತ್ಯಾಕ್ಷತವ್ಯಥಾಘ್ನಾಯ ಸರ್ವಕ್ಲೇಶಹರಾಯ ಚ। ಸ್ವಾಮ್ಯಾಜ್ಞಾಪಾರ್ಥಸಙ್ಗ್ರಾಮಸಙ್ಖ್ಯೇ ಸಞ್ಜಯಧಾರಿಣೇ॥೧೬॥
Krityaakshata-vyathaaghnaaya sarvaklesha-haraaya cha, Svaamyaajnaa-paartha-sangraama-sankhye sanjaya-dhaarine. (16)
ಅರ್ಥ:कृत्या (अभिचार) से उत्पन्न पीड़ा का नाश करने वाले, समस्त क्लेशों को हरने वाले, स्वामी की आज्ञा से संग्राम में संजय के समान सदा विजयी आपको प्रणाम।
ಭಕ್ತಾನ್ತದಿವ್ಯವಾದೇಷು ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಜಯದಾಯಿನೇ। ಕಿಲ್ಕಿಲಾಬುಬುಕೋಚ್ಚಾರಘೋರಶಬ್ದಕರಾಯ ಚ॥೧೭॥
Bhaktaanta-divyavaadeshu sangraame jayadaayine, Kilkilaa-bubuko-cchaara-ghorashabda-karaaya cha. (17)
ಅರ್ಥ:वाद-विवाद एवं संग्राम में भक्तों को विजय देने वाले, 'किलकिल' एवं 'बुबुक' जैसे घोर शब्द करने वाले आपको प्रणाम।
ಸರ್ಪಾಗ್ನಿವ್ಯಾಧಿಸಂಸ್ತಮ್ಭಕಾರಿಣೇ ವನಚಾರಿಣೇ। ಸದಾ ವನಫಲಾಹಾರಸನ್ತೃಪ್ತಾಯ ವಿಶೇಷತಃ॥೧೮॥
Sarpaagni-vyaadhi-samstambha-kaarine vanachaarine, Sadaa vanaphalaahaara-santriptaaya visheshatah. (18)
ಅರ್ಥ:सर्प, अग्नि एवं व्याधि का स्तम्भन करने वाले, वनचारी, सदा एवं विशेष रूप से वनफलों के आहार से सन्तुष्ट रहने वाले आपको प्रणाम।
ಮಹಾರ್ಣವಶಿಲಾಬದ್ಧಸೇತುಬನ್ಧಾಯ ತೇ ನಮಃ। ವಾದೇ ವಿವಾದೇ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಭಯೇ ಘೋರೇ ಮಹಾವನೇ॥೧೯॥
Mahaarnava-shilaabaddha-setubandhaaya te namah, Vaade vivaade sangraame bhaye ghore mahaavane. (19)
ಅರ್ಥ:महासागर पर शिलाओं का सेतुबन्ध करने वाले आपको प्रणाम। वाद, विवाद, संग्राम, घोर भय एवं महान् वन में —
ಸಿಂಹವ್ಯಾಘ್ರಾದಿಚೌರೇಭ್ಯಃ ಸ್ತೋತ್ರಪಾಠಾದ್ ಭಯಂ ನ ಹಿ। ದಿವ್ಯೇ ಭೂತಭಯೇ ವ್ಯಾಧೌ ವಿಷೇ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮೇ॥೨೦॥
Simha-vyaaghraadi-chaurebhyah stotrapaathaad bhayam na hi, Divye bhootabhaye vyaadhau vishe sthaavarajangame. (20)
ಅರ್ಥ:सिंह, व्याघ्र एवं चोरों आदि से इस स्तोत्र के पाठ से कोई भय नहीं रहता; दिव्य-भय, भूत-भय, व्याधि, स्थावर-जंगम विष में —
ರಾಜಶಸ್ತ್ರಭಯೇ ಚೋಗ್ರೇ ತಥಾ ಗ್ರಹಭಯೇಷು ಚ। ಜಲೇ ಸರ್ವೇ ಮಹಾವೃಷ್ಟೌ ದುರ್ಭಿಕ್ಷೇ ಪ್ರಾಣಸಮ್ಪ್ಲವೇ॥೨೧॥
Raajashastra-bhaye chogre tathaa grahabhayeshu cha, Jale sarve mahaavrishtau durbhikshe praanasamplave. (21)
ಅರ್ಥ:उग्र राजदण्ड एवं शस्त्र के भय में, ग्रहों के भय में, जल में, अग्नि में, महावृष्टि में, दुर्भिक्ष में एवं प्रलय में —
ಪಠೇತ್ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಪ್ರಮುಚ್ಯೇತ ಭಯೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವತೋ ನರಃ। ತಸ್ಯ ಕ್ವಾಪಿ ಭಯಂ ನಾಸ್ತಿ ಹನುಮತ್ಸ್ತವಪಾಠತಃ॥೨೨॥
Pathet stotram pramuchyeta bhayebhyah sarvato narah, Tasya kvaapi bhayam naasti hanumat-stava-paathatah. (22)
ಅರ್ಥ:जो मनुष्य इस स्तोत्र का पाठ करता है, वह सब ओर से भयों से मुक्त हो जाता है; इस हनुमत्स्तोत्र के पाठ से उसे कहीं भी भय नहीं रहता।
ಸರ್ವದಾ ವೈ ತ್ರಿಕಾಲಂ ಚ ಪಠನೀಯಮಿದಂ ಸ್ತವಮ್। ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನವಾಪ್ನೋತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ॥೨೩॥
Sarvadaa vai trikaalam cha pathaneeyam idam stavam, Sarvaan kaamaan avaapnoti naatra kaaryaa vichaaranaa. (23)
ಅರ್ಥ:इस स्तोत्र का सदा त्रिकाल पाठ करना चाहिये; इससे मनुष्य समस्त कामनाओं को प्राप्त कर लेता है — इसमें कोई विचार (सन्देह) नहीं।
ವಿಭೀಷಣಕೃತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೇಣ ಸಮುದೀರಿತಮ್। ಯೇ ಪಠಿಷ್ಯನ್ತಿ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವೈ ಸಿದ್ಧ್ಯಸ್ತತ್ಕರೇ ಸ್ಥಿತಾಃ॥೨೪॥
Vibheeshanakritam stotram taarkshyena samudeeritam, Ye pathishyanti bhaktyaa vai siddhyas-tatkare sthitaah. (24)
ಅರ್ಥ:विभीषण द्वारा रचित यह स्तोत्र गरुड (तार्क्ष्य) के द्वारा कहा गया; जो इसे भक्तिपूर्वक पढ़ेंगे, उनके हाथ में समस्त सिद्धियाँ स्थित रहेंगी।
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಸುದರ್ಶನಸಂಹಿತಾಯಾಂ ವಿಭೀಷಣಗರುಡಸಂವಾದೇ ವಿಭೀಷಣಕೃತಂ ಹನುಮತ್ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ ॥
Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshana-garuda-samvaade vibheeshanakritam hanumat-stotram sampoornam.
ಅರ್ಥ:इस प्रकार श्रीसुदर्शनसंहिता के विभीषण-गरुड संवाद में विभीषणकृत हनुमत्स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
Grants complete fearlessness — the phala-shruti declares the reciter is freed from fears 'on every side'
Traditionally recited for protection from enemies, lawsuits, weapons, thieves and wild animals
Believed to neutralize poison, fever and disease, as Hanuman is praised as 'vishaghna' and 'jvaraghna'
Protects against black magic (kritya), hostile mantras and yantras by 'stambhana' (paralysing) their power
Shields the devotee during travel, in fire, flood, famine and natural calamities
Counteracts malefic planetary (graha) influences and the fear they bring
Promised to bestow all desires and all spiritual accomplishments (siddhis) when recited daily with devotion
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
After bathing, sit before an image of Lord Hanuman and light a ghee or mustard-oil lamp; offer sindoor (vermilion) and red flowers. The stotra itself says it should be recited 'trikaalam' — three times a day (morning, midday and evening) — for full benefit. Recite the 24 verses clearly with devotion and trust in Hanuman's protection. In times of acute danger or fear, it may be recited immediately, as the hymn specifically promises freedom from every kind of fear. Maintaining purity, truthfulness and a sattvic diet during a 40-day recitation enhances its power.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम्ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ