విభీషణకృత హనుమత్ స్తోత్రమ్
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
విభీషణ కృత హనుమత్ స్తోత్రం శ్రీ హనుమంతునికి అంకితమైన 24 శ్లోకాల శక్తివంతమైన సంస్కృత స్తోత్రం; దీనిని విభీషణుడు (రావణుని ధర్మాత్ముడైన సోదరుడు) రచించాడు, ఇది శ్రీ సుదర్శన సంహితలో విభీషణ-గరుడ సంవాదంగా లభిస్తుంది. ప్రతి శ్లోకం హనుమంతునికి నమస్కరిస్తూ, రామాయణంలోని ఆయన మహత్కార్యాలను — లంకా దహనం, సముద్ర లంఘనం, లక్ష్మణుని స్వస్థపరచడం, రాక్షస సంహారం — స్మరిస్తూ, ఆయనను విషం, రోగం, శత్రువులు, భయం నాశకునిగా కీర్తిస్తుంది. దీని ఫలశ్రుతి — దీనిని పఠించేవారు అన్ని భయాల నుండి విముక్తులై సకల సిద్ధులను పొందుతారని చెబుతుంది.
మూలం & కథ
Sri Sudarshana Samhita (Vibhishana-Garuda dialogue) · Vibhishana (brother of Ravana, devotee of Rama) · Traditional (Puranic/Samhita literature)
According to tradition, after the great war of the Ramayana, Vibhishana — who had taken refuge in Rama and become king of Lanka — composed this hymn extolling Hanuman, the hero whose deeds had saved Lanka's righteous and destroyed its wicked. The stotra is preserved in the Sri Sudarshana Samhita as part of a dialogue in which it is recounted in connection with Garuda (Tarkshya), the divine eagle and vehicle of Vishnu. Vibhishana, who personally witnessed Hanuman burn Lanka, leap the ocean, and restore the stricken Lakshmana, packs each verse with these very feats, making the hymn both a remembrance of Hanuman's glory and a shield for the devotee.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
The hymn's own phala-shruti is its promised miracle: it declares that for one who recites this Hanuman stotra, 'there is nowhere any fear' — neither from lions, tigers and thieves, nor from poison, disease, royal punishment, malefic planets, fire, flood or famine — and that all spiritual powers come to rest in the palm of the devoted reciter's hand.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
నమో హనుమతే తుభ్యం నమో మారుతసూనవే। నమః శ్రీరామభక్తాయ శ్యామాస్యాయ చ తే నమః॥౧॥
Namo hanumate tubhyam namo maarutasoonave, Namah shreeraamabhaktaaya shyaamaasyaaya cha te namah. (1)
అర్థం:हे हनुमान! आपको प्रणाम है, हे पवनपुत्र! आपको प्रणाम; श्रीराम के भक्त, श्यामवदन आपको प्रणाम है।
నమో వానరవీరాయ సుగ్రీవసఖ్యకారిణే। లఙ్కావిదాహనార్థాయ హేలాసాగరతారిణే॥౨॥
Namo vaanaraveeraaya sugreeva-sakhyakaarine, Lankaavidaahanaarthaaya helaasaagarataarine. (2)
అర్థం:वीर वानर, सुग्रीव से मित्रता कराने वाले, लंका दहन के निमित्त एवं अनायास ही समुद्र को लाँघ जाने वाले आपको प्रणाम।
సీతాశోకవినాశాయ రామముద్రాధరాయ చ। రావణాన్తకులచ్ఛేదకారిణే తే నమో నమః॥౩॥
Seetaashoka-vinaashaaya raamamudraadharaaya cha, Raavanaanta-kulacchedakaarine te namo namah. (3)
అర్థం:सीता के शोक का नाश करने वाले, राम की मुद्रिका धारण करने वाले, रावण एवं उसके कुल का संहार कराने वाले आपको बारम्बार प्रणाम।
మేఘనాదమఖధ్వంసకారిణే తే నమో నమః। అశోకవనవిధ్వంసకారిణే భయహారిణే॥౪॥
Meghanaada-makhadhvamsa-kaarine te namo namah, Ashokavana-vidhvamsa-kaarine bhayahaarine. (4)
అర్థం:मेघनाद (इन्द्रजित्) के यज्ञ का ध्वंस करने वाले आपको बारम्बार प्रणाम; अशोकवन का विध्वंस करने वाले एवं भय हरने वाले आपको प्रणाम।
వాయుపుత్రాయ వీరాయ ఆకాశోదరగామినే। వనపాలశిరశ్ఛేదలఙ్కాప్రాసాదభఞ్జినే॥౫॥
Vaayuputraaya veeraaya aakaashodaragaamine, Vanapaalashirashcheda-lankaapraasaada-bhanjine. (5)
అర్థం:वीर पवनपुत्र, आकाशमार्ग से जाने वाले, वनरक्षकों का शिरश्छेद करने वाले एवं लंका के प्रासादों को तोड़ने वाले आपको प्रणाम।
జ్వలత్కనకవర్ణాయ దీర్ఘలాఙ్గూలధారిణే। సౌమిత్రిజయదాత్రే చ రామదూతాయ తే నమః॥౬॥
Jvalat-kanaka-varnaaya deergha-laangoola-dhaarine, Saumitri-jayadaatre cha raamadootaaya te namah. (6)
అర్థం:तपे हुए स्वर्ण के समान वर्ण वाले, दीर्घ पुच्छ धारण करने वाले, लक्ष्मण को विजय देने वाले रामदूत आपको प्रणाम।
అక్షస్య వధకర్త్రే చ బ్రహ్మపాశనివారిణే। లక్ష్మణాఙ్గమహాశక్తిఘాతక్షతవినాశినే॥౭॥
Akshasya vadhakartre cha brahmapaasha-nivaarine, Lakshmanaanga-mahaashakti-ghaata-kshata-vinaashine. (7)
అర్థం:अक्षकुमार का वध करने वाले, ब्रह्मपाश का निवारण करने वाले, लक्ष्मण के शरीर पर शक्ति-प्रहार से हुए घाव को नष्ट करने वाले आपको प्रणाम।
రక్షోఘ్నాయ రిపుఘ్నాయ భూతఘ్నాయ చ తే నమః। ఋక్షవానరవీరౌఘప్రాణదాయ నమో నమః॥౮॥
Rakshoghnaaya ripughnaaya bhootaghnaaya cha te namah, Rikshavaanara-veeraugha-praanadaaya namo namah. (8)
అర్థం:राक्षसों, शत्रुओं एवं भूतों का नाश करने वाले आपको प्रणाम; ऋक्ष एवं वानर वीरों के समूह को प्राण देने वाले आपको बारम्बार प्रणाम।
పరసైన్యబలఘ్నాయ శస్త్రాస్త్రఘ్నాయ తే నమః। విషఘ్నాయ ద్విషఘ్నాయ జ్వరఘ్నాయ చ తే నమః॥౯॥
Parasainya-balaghnaaya shastraastra-ghnaaya te namah, Vishaghnaaya dvishaghnaaya jvaraghnaaya cha te namah. (9)
అర్థం:शत्रुसेना के बल का नाश करने वाले, शस्त्र-अस्त्रों का नाश करने वाले आपको प्रणाम; विष, शत्रु एवं ज्वर का नाश करने वाले आपको प्रणाम।
మహాభయరిపుఘ్నాయ భక్తత్రాణైకకారిణే। పరప్రేరితమన్త్రాణాం యన్త్రాణాం స్తమ్భకారిణే॥౧౦॥
Mahaabhaya-ripughnaaya bhakta-traanaika-kaarine, Paraprerita-mantraanaam yantraanaam stambhakaarine. (10)
అర్థం:महान् भयंकर शत्रुओं का नाश करने वाले, भक्तों की रक्षा करने में एकमात्र समर्थ, दूसरों द्वारा प्रेरित मन्त्रों एवं यन्त्रों का स्तम्भन करने वाले आपको प्रणाम।
పయఃపాషాణతరణకారణాయ నమో నమః। బాలార్కమణ్డలగ్రాసకారిణే భవతారిణే॥౧౧॥
Payah-paashaana-tarana-kaaranaaya namo namah, Baalaarka-mandala-graasa-kaarine bhavataarine. (11)
అర్థం:जल पर पाषाणों को तैराने वाले आपको प्रणाम; बाल सूर्यमण्डल को ग्रसने वाले एवं संसार-सागर से तारने वाले आपको प्रणाम।
నఖాయుధాయ భీమాయ దన్తాయుధధరాయ చ। రిపుమాయావినాశాయ రామాజ్ఞాలోకరక్షిణే॥౧౨॥
Nakhaayudhaaya bheemaaya dantaayudha-dharaaya cha, Ripumaayaa-vinaashaaya raamaajnaaloka-rakshine. (12)
అర్థం:नख ही जिनका आयुध है, ऐसे भीम, दन्त-आयुध धारण करने वाले, शत्रु की माया का नाश करने वाले, राम की आज्ञा से लोक की रक्षा करने वाले आपको प्रणाम।
ప్రతిగ్రామస్థితాయాథ రక్షోభూతవధార్థినే। కరాలశైలశస్త్రాయ ద్రుమశస్త్రాయ తే నమః॥౧౩॥
Pratigraama-sthitaayaatha raksho-bhootavadhaarthine, Karaalashaila-shastraaya drumashastraaya te namah. (13)
అర్థం:प्रत्येक ग्राम में स्थित रहकर राक्षसों एवं भूतों के वध हेतु तत्पर, विकराल शैल एवं वृक्षों को शस्त्र रूप में धारण करने वाले आपको प्रणाम।
బాలైకబ్రహ్మచర్యాయ రుద్రమూర్తిధరాయ చ। విహఙ్గమాయ సర్వాయ వజ్రదేహాయ తే నమః॥౧౪॥
Baalaika-brahmacharyaaya rudramoorti-dharaaya cha, Vihangamaaya sarvaaya vajradehaaya te namah. (14)
అర్థం:अखण्ड ब्रह्मचारी, रुद्र का रूप धारण करने वाले, आकाशगामी, सर्वस्वरूप एवं वज्रदेह वाले आपको प्रणाम।
కౌపీనవాససే తుభ్యం రామభక్తిరతాయ చ। దక్షిణాశాభాస్కరాయ శతచన్ద్రోదయాత్మనే॥౧౫॥
Kaupeenavaasase tubhyam raamabhakti-rataaya cha, Dakshinaashaa-bhaaskaraaya shata-chandrodayaatmane. (15)
అర్థం:केवल कौपीन धारण करने वाले, राम-भक्ति में निरत, दक्षिण दिशा के सूर्य के समान एवं सौ उदित चन्द्रमाओं के समान कान्ति वाले आपको प्रणाम।
కృత్యాక్షతవ్యథాఘ్నాయ సర్వక్లేశహరాయ చ। స్వామ్యాజ్ఞాపార్థసఙ్గ్రామసఙ్ఖ్యే సఞ్జయధారిణే॥౧౬॥
Krityaakshata-vyathaaghnaaya sarvaklesha-haraaya cha, Svaamyaajnaa-paartha-sangraama-sankhye sanjaya-dhaarine. (16)
అర్థం:कृत्या (अभिचार) से उत्पन्न पीड़ा का नाश करने वाले, समस्त क्लेशों को हरने वाले, स्वामी की आज्ञा से संग्राम में संजय के समान सदा विजयी आपको प्रणाम।
భక్తాన్తదివ్యవాదేషు సఙ్గ్రామే జయదాయినే। కిల్కిలాబుబుకోచ్చారఘోరశబ్దకరాయ చ॥౧౭॥
Bhaktaanta-divyavaadeshu sangraame jayadaayine, Kilkilaa-bubuko-cchaara-ghorashabda-karaaya cha. (17)
అర్థం:वाद-विवाद एवं संग्राम में भक्तों को विजय देने वाले, 'किलकिल' एवं 'बुबुक' जैसे घोर शब्द करने वाले आपको प्रणाम।
సర్పాగ్నివ్యాధిసంస్తమ్భకారిణే వనచారిణే। సదా వనఫలాహారసన్తృప్తాయ విశేషతః॥౧౮॥
Sarpaagni-vyaadhi-samstambha-kaarine vanachaarine, Sadaa vanaphalaahaara-santriptaaya visheshatah. (18)
అర్థం:सर्प, अग्नि एवं व्याधि का स्तम्भन करने वाले, वनचारी, सदा एवं विशेष रूप से वनफलों के आहार से सन्तुष्ट रहने वाले आपको प्रणाम।
మహార్ణవశిలాబద్ధసేతుబన్ధాయ తే నమః। వాదే వివాదే సఙ్గ్రామే భయే ఘోరే మహావనే॥౧౯॥
Mahaarnava-shilaabaddha-setubandhaaya te namah, Vaade vivaade sangraame bhaye ghore mahaavane. (19)
అర్థం:महासागर पर शिलाओं का सेतुबन्ध करने वाले आपको प्रणाम। वाद, विवाद, संग्राम, घोर भय एवं महान् वन में —
సింహవ్యాఘ్రాదిచౌరేభ్యః స్తోత్రపాఠాద్ భయం న హి। దివ్యే భూతభయే వ్యాధౌ విషే స్థావరజఙ్గమే॥౨౦॥
Simha-vyaaghraadi-chaurebhyah stotrapaathaad bhayam na hi, Divye bhootabhaye vyaadhau vishe sthaavarajangame. (20)
అర్థం:सिंह, व्याघ्र एवं चोरों आदि से इस स्तोत्र के पाठ से कोई भय नहीं रहता; दिव्य-भय, भूत-भय, व्याधि, स्थावर-जंगम विष में —
రాజశస్త్రభయే చోగ్రే తథా గ్రహభయేషు చ। జలే సర్వే మహావృష్టౌ దుర్భిక్షే ప్రాణసమ్ప్లవే॥౨౧॥
Raajashastra-bhaye chogre tathaa grahabhayeshu cha, Jale sarve mahaavrishtau durbhikshe praanasamplave. (21)
అర్థం:उग्र राजदण्ड एवं शस्त्र के भय में, ग्रहों के भय में, जल में, अग्नि में, महावृष्टि में, दुर्भिक्ष में एवं प्रलय में —
పఠేత్ స్తోత్రం ప్రముచ్యేత భయేభ్యః సర్వతో నరః। తస్య క్వాపి భయం నాస్తి హనుమత్స్తవపాఠతః॥౨౨॥
Pathet stotram pramuchyeta bhayebhyah sarvato narah, Tasya kvaapi bhayam naasti hanumat-stava-paathatah. (22)
అర్థం:जो मनुष्य इस स्तोत्र का पाठ करता है, वह सब ओर से भयों से मुक्त हो जाता है; इस हनुमत्स्तोत्र के पाठ से उसे कहीं भी भय नहीं रहता।
సర్వదా వై త్రికాలం చ పఠనీయమిదం స్తవమ్। సర్వాన్ కామానవాప్నోతి నాత్ర కార్యా విచారణా॥౨౩॥
Sarvadaa vai trikaalam cha pathaneeyam idam stavam, Sarvaan kaamaan avaapnoti naatra kaaryaa vichaaranaa. (23)
అర్థం:इस स्तोत्र का सदा त्रिकाल पाठ करना चाहिये; इससे मनुष्य समस्त कामनाओं को प्राप्त कर लेता है — इसमें कोई विचार (सन्देह) नहीं।
విభీషణకృతం స్తోత్రం తార్క్ష్యేణ సముదీరితమ్। యే పఠిష్యన్తి భక్త్యా వై సిద్ధ్యస్తత్కరే స్థితాః॥౨౪॥
Vibheeshanakritam stotram taarkshyena samudeeritam, Ye pathishyanti bhaktyaa vai siddhyas-tatkare sthitaah. (24)
అర్థం:विभीषण द्वारा रचित यह स्तोत्र गरुड (तार्क्ष्य) के द्वारा कहा गया; जो इसे भक्तिपूर्वक पढ़ेंगे, उनके हाथ में समस्त सिद्धियाँ स्थित रहेंगी।
॥ ఇతి శ్రీసుదర్శనసంహితాయాం విభీషణగరుడసంవాదే విభీషణకృతం హనుమత్స్తోత్రం సమ్పూర్ణమ్ ॥
Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshana-garuda-samvaade vibheeshanakritam hanumat-stotram sampoornam.
అర్థం:इस प्रकार श्रीसुदर्शनसंहिता के विभीषण-गरुड संवाद में विभीषणकृत हनुमत्स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Grants complete fearlessness — the phala-shruti declares the reciter is freed from fears 'on every side'
Traditionally recited for protection from enemies, lawsuits, weapons, thieves and wild animals
Believed to neutralize poison, fever and disease, as Hanuman is praised as 'vishaghna' and 'jvaraghna'
Protects against black magic (kritya), hostile mantras and yantras by 'stambhana' (paralysing) their power
Shields the devotee during travel, in fire, flood, famine and natural calamities
Counteracts malefic planetary (graha) influences and the fear they bring
Promised to bestow all desires and all spiritual accomplishments (siddhis) when recited daily with devotion
विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम् పారాయణ విధి
After bathing, sit before an image of Lord Hanuman and light a ghee or mustard-oil lamp; offer sindoor (vermilion) and red flowers. The stotra itself says it should be recited 'trikaalam' — three times a day (morning, midday and evening) — for full benefit. Recite the 24 verses clearly with devotion and trust in Hanuman's protection. In times of acute danger or fear, it may be recited immediately, as the hymn specifically promises freedom from every kind of fear. Maintaining purity, truthfulness and a sattvic diet during a 40-day recitation enhances its power.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి विभीषणकृत हनुमत् स्तोत्रम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి