ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੩੩ — ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਿਸ਼੍ਠ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३३ — तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਸ਼ਤਰੀ-ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਤਰੂ-ਪੱਖ ਦੇ ਯੋਧੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੈਵੀ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਕੇਵਲ ਨਿਮਿੱਤ ਮਾਤਰ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਹਿਨ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਰਹੱਸ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ -- ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸਲੀ ਕਰਤਾ ਮੰਨਣਾ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 33 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਸਵਯੰ ਕਾਲ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉੱਠ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਤਰੂ ਦੈਵੀ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਾ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਸ਼ਕਾਮ, ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਕਰਮ ਦੇ ਮਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਰਮਯੋਗੀ ਦਾ ਰਹੱਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਦਿਵਯ ਦੇ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਸੰਪੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਅਛੂਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸਵਯੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਿਸ਼੍ਠ ਯਸ਼ੋ ਲਭਸ੍ਵ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮ੍ਰਿਦ੍ਧਮ੍। ਮਯੈਵੈਤੇ ਨਿਹਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਭਵ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨ੍॥
tasmāt tvam uttiṣhṭha yaśho labhasva jitvā śhatrūn bhuṅkṣhva rājyaṁ samṛiddham mayaivaite nihatāḥ pūrvam eva nimitta-mātraṁ bhava savya-sāchin
ਅਰਥ:ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਉੱਠ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ! ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਰਾਜ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੇ ਸਵਯਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ)! ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਨਿਮਿੱਤ ਮਾਤਰ ਬਣ ਜਾ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३३ — तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦਿਵਯ ਦਾ ਨਿਮਿੱਤ (ਮਾਧਿਅਮ) ਬਣਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬਲ ਆਦਰਸ਼ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਸਾਹਸ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ
ਫਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ ਕਰਤੱਵ ਦੇ ਬੋਝ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪੂਰਨ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੈਵੀ ਸੰਕਲਪ ਇੱਛੁਕ ਹੱਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਲੋਕ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३३ — तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਠਿਨ ਕਰਤੱਵ ਲਈ ਉੱਠਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਆਹਵਾਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਓ ਕਿ 'ਕੇਵਲ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣ ਜਾ', ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯਤਨ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਸੱਚਾ ਕਰਤਾ ਮੰਨੋ। ਇਹ ਅਹੰਕਾਰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਯਾਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦਿਵਯ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਨਿਮਿੱਤ ਵਜੋਂ ਕਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਹਸੀ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ श्रीमद्भगवद्गीता ११.३३ — तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ