గోపికా గీత
गोपिका गीत in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
గోపికా గీత (గోపీ గీత) బృందావనపు గోపికల విరహభరిత గీతము, ఇది శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణపు దశమ స్కంధపు ముప్పదియొకటవ అధ్యాయమున వర్ణింపబడినది. రాసలీల సమయమున గోపికల గర్వమును మాపుటకు శ్రీకృష్ణుడు హఠాత్తుగా అంతర్ధానమగును, విరహముచే సంతప్తలైన గోపికలు వనమున తిరుగుచు ఈ విరహ-గీతమును గానము చేయుదురు — ఆయన సౌందర్యమును స్తుతించుచు, ఆయన ఏ విధముగా తమను రక్షించెనో స్మరించుచు, తిరిగివచ్చి తన కరకమలమును మరియు చరణములను తమపై ఉంచుమని ప్రార్థించుచు. ఇది భగవంతుని పట్ల శుద్ధ, నిఃస్వార్థ ప్రేమ (ప్రేమ-భక్తి) మరియు విరహమున ఆత్మ వ్యాకులత యొక్క పరమ అభివ్యక్తిగా పరిగణింపబడును.
మూలం & కథ
Srimad Bhagavata Purana, Tenth Canto, Chapter 31 · Veda Vyasa (the song of the gopis; narrated by Shuka to King Parikshit) · Puranic
గోపికా గీత శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణపు దశమ స్కంధపు రాసలీల ఖండమున ('రాస పంచాధ్యాయి') వచ్చును. శరత్ పూర్ణిమ రాత్రి కృష్ణుడు బృందావనపు గోపికలను యమునా తీరమున వనమున తనతో నృత్యమునకు పిలిచెను. వారిలో గర్వ అంకురము ఉదయించినప్పుడు, కృష్ణుడు వారికి వినమ్రతను నేర్పుటకు మరియు వారి ప్రేమను తీవ్రము చేయుటకు అంతర్ధానమాయెను. విరహముచే ఉన్మత్తలైన గోపికలు వనమున ఆయనను వెదకసాగిరి, వృక్షములను, లతలను కూడ తమ ప్రియతముడు ఎచటికి పోయెనని అడుగుచు. చివరికి యమునా తీరమున చేరి వారు కలిసి ఈ విరహ మరియు సమర్పణ గీతమును గానము చేసిరి — పందొమ్మిది శ్లోకములలో కృష్ణుని సౌందర్యమును, ఆయన రక్షణను మరియు ఆయనపై తమ పూర్ణ ఆధారతను స్మరించుచు, ఆయనను తిరిగిరమ్మని వేడుకొనుచు. వారి నిఃస్వార్థ ప్రేమముచే ద్రవించి కృష్ణుడు వారి మధ్య పునః ప్రకటమాయెను.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ గీతమున వ్యక్తమైన గోపికల ప్రేమ ఎంత శుద్ధ మరియు నిఃస్వార్థమైనదంటే అది భగవంతుని తప్పనిసరిగా తన భక్తుల వైపు ఆకర్షించునని సంప్రదాయము నమ్మును; వారి వ్యాకులతచే ద్రవించి కృష్ణుడు వెంటనే వారి మధ్య పునః ప్రకటమై, తాను వారి అనన్య ప్రేమ ఋణమును ఎన్నడూ తీర్చలేనని ప్రకటించెను. నిజాయితీ గల, వ్యాకుల హృదయముతో గోపీ గీతమును గానము చేయుటచే అదే భగవత్-సామీప్యము మేల్కొనునని భక్తులు నమ్ముదురు.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
గోప్య ఊచుః - జయతి తేఽధికం జన్మనా వ్రజః శ్రయత ఇన్దిరా శశ్వదత్ర హి । దయిత దృశ్యతాం దిక్షు తావకా- స్త్వయి ధృతాసవస్త్వాం విచిన్వతే ॥
gopya ūcuḥ - jayati te'dhikaṃ janmanā vrajaḥ śrayata indirā śaśvad-atra hi | dayita dṛśyatāṃ dikṣu tāvakās- tvayi dhṛtāsavas-tvāṃ vicinvate ||
అర్థం:గోపికలు పలికిరి — నీవు జన్మించుటచే వ్రజభూమి సర్వాధికముగా మహిమాన్వితమైనది, అందుచేతనే ఇచట ఇందిర (లక్ష్మి) సదా నివసించును. ఓ ప్రియతమా! మాపై దృష్టి సారించుము — మేము నీవారము, నీయందే మా ప్రాణములుంచి ప్రతి దిక్కున నిన్ను వెదకుచున్నాము.
శరదుదాశయే సాధుజాతస- త్సరసిజోదరశ్రీముషా దృశా । సురతనాథ తేఽశుల్కదాసికా వరద నిఘ్నతో నేహ కిం వధః ॥
śarad-udāśaye sādhu-jāta-sat- sarasijodara-śrī-muṣā dṛśā | surata-nātha te'śulka-dāsikā varada nighnato neha kiṃ vadhaḥ ||
అర్థం:ఓ మా ప్రేమకు నాథా! శరదృతువు సరోవరమున వికసించిన ఉత్తమ కమల గర్భశోభను దొంగిలించు నీ చూపుతో నీవు మమ్ము గాయపరచెదవు. మేము నీ వెలలేని దాసికలమే — ఓ వరదా! ఇట్లు మమ్ము చంపుట వధ కాదా?
విషజలాప్యయాద్వ్యాలరాక్షసా- ద్వర్షమారుతాద్వైద్యుతానలాత్ । వృషమయాత్మజాద్విశ్వతోభయా- దృషభ తే వయం రక్షితా ముహుః ॥
viṣa-jalāpyayād-vyāla-rākṣasād- varṣa-mārutād-vaidyutānalāt | vṛṣa-mayātmajād-viśvato-bhayād- ṛṣabha te vayaṃ rakṣitā muhuḥ ||
అర్థం:ఓ పురుషశ్రేష్ఠా! నీవు పదేపదే మమ్ము రక్షించితివి — యమునా విషజలము నుండి, కాళియ సర్పము మరియు రాక్షసుల (అఘ, బక మొదలగు) నుండి, ఇంద్రుని భయంకర వర్షము-ఆంధి మరియు విద్యుదగ్ని నుండి, వృషభాసురుడు మరియు మయ పుత్రుని (వ్యోమాసురుని) నుండి — ప్రపంచపు సర్వ భయముల నుండి.
న ఖలు గోపికానన్దనో భవా- నఖిలదేహినామన్తరాత్మదృక్ । విఖనసార్థితో విశ్వగుప్తయే సఖ ఉదేయివాన్సాత్వతాం కులే ॥
na khalu gopikā-nandano bhavān- akhila-dehinām-antarātma-dṛk | vikhanasārthito viśva-guptaye sakha udeyivān-sātvatāṃ kule ||
అర్థం:ఓ సఖా! నీవు నిజముగా కేవలము గోపిక (యశోద) పుత్రుడవు కావు; నీవు సమస్త దేహధారుల అంతరాత్మ సాక్షివి. బ్రహ్మ ప్రార్థనపై నీవు విశ్వ రక్షణ కొరకు సాత్వత కులమున అవతరించితివి.
విరచితాభయం వృష్ణిధూర్య తే చరణమీయుషాం సంసృతేర్భయాత్ । కరసరోరుహం కాన్త కామదం శిరసి ధేహి నః శ్రీకరగ్రహమ్ ॥
viracitābhayaṃ vṛṣṇi-dhūrya te caraṇam-īyuṣāṃ saṃsṛter-bhayāt | kara-saroruhaṃ kānta kāma-daṃ śirasi dhehi naḥ śrī-kara-graham ||
అర్థం:ఓ వృష్ణిశ్రేష్ఠా! సంసార భయముచే నీ చరణముల శరణు చేరువారికి నీ కరకమలము అభయము మరియు సర్వ కామనలను ప్రసాదించును — శ్రీ (లక్ష్మి) పాణిగ్రహణము చేసిన అదే కరము. ఓ ప్రియతమా! ఆ హస్తమును మా శిరములపై ఉంచుము.
వ్రజజనార్తిహన్వీర యోషితాం నిజజనస్మయధ్వంసనస్మిత । భజ సఖే భవత్కిఙ్కరీః స్మ నో జలరుహాననం చారు దర్శయ ॥
vraja-janārti-han-vīra yoṣitāṃ nija-jana-smaya-dhvaṃsana-smita | bhaja sakhe bhavat-kiṅkarīḥ sma no jala-ruhānanaṃ cāru darśaya ||
అర్థం:ఓ వ్రజవాసుల ఆర్తిని హరించు వీరా! ఓ నీ భక్తుల గర్వమును మాపు మందహాసము కలవాడా! ఓ సఖా! మమ్ము నీ దాసికలను స్వీకరించి నీ సుందర కమల-ముఖమును చూపుము.
ప్రణతదేహినాం పాపకర్శనం తృణచరానుగం శ్రీనికేతనమ్ । ఫణిఫణార్పితం తే పదామ్బుజం కృణు కుచేషు నః కృన్ధి హృచ్ఛయమ్ ॥
praṇata-dehināṃ pāpa-karśanaṃ tṛṇa-carānugaṃ śrī-niketanam | phaṇi-phaṇārpitaṃ te padāmbujaṃ kṛṇu kuceṣu naḥ kṛndhi hṛc-chayam ||
అర్థం:నీ చరణకమలములు శరణాగత ప్రాణుల పాపములను నశింపజేయును, గోవుల వెంట గోచారములలో నడచును, లక్ష్మి నివాసములు, కాళియ ఫణములపై ఉంచబడినవి — ఆ చరణములను మా వక్షస్థలములపై ఉంచి మా హృదయ కామజ్వాలను మాపుము.
మధురయా గిరా వల్గువాక్యయా బుధమనోజ్ఞయా పుష్కరేక్షణ । విధికరీరిమా వీర ముహ్యతీ- రధరసీధునాప్యాయయస్వ నః ॥
madhurayā girā valgu-vākyayā budha-manojñayā puṣkarekṣaṇa | vidhi-karīr-imā vīra muhyatīr- adhara-sīdhunāpyāyayasva naḥ ||
అర్థం:ఓ కమలనయనా! పండితుల మనస్సును కూడ మోహింపజేయు నీ మధుర వాణి మరియు సుందర వచనములు మమ్ము మోహపరచును. ఓ వీరా! నీ అధరామృతముచే నీ ఈ దాసికలను బ్రతికించుము.
తవ కథామృతం తప్తజీవనం కవిభిరీడితం కల్మషాపహమ్ । శ్రవణమఙ్గలం శ్రీమదాతతం భువి గృణన్తి తే భూరిదా జనాః ॥
tava kathāmṛtaṃ tapta-jīvanaṃ kavibhir-īḍitaṃ kalmaṣāpaham | śravaṇa-maṅgalaṃ śrīmad-ātataṃ bhuvi gṛṇanti te bhūri-dā janāḥ ||
అర్థం:నీ కథామృతము సంసార తాపముచే సంతప్తులైన జీవులకు జీవనము; దీనిని కవులు గానము చేయుదురు, ఇది సర్వ పాపములను హరించును, వినుటకు మంగళకరము మరియు శ్రీసంపన్నము. ఈ కథలను భూమిపై వ్యాపింపజేయువారే సర్వాధిక దానశీలురు.
ప్రహసితం ప్రియ ప్రేమవీక్షణం విహరణం చ తే ధ్యానమఙ్గలమ్ । రహసి సంవిదో యా హృదిస్పృశః కుహక నో మనః క్షోభయన్తి హి ॥
prahasitaṃ priya prema-vīkṣaṇaṃ viharaṇaṃ ca te dhyāna-maṅgalam | rahasi saṃvido yā hṛdi-spṛśaḥ kuhaka no manaḥ kṣobhayanti hi ||
అర్థం:ఓ ప్రియా! నీ మందహాసము, ప్రేమపూర్ణ చూపు మరియు నీ లీలలు — వీటి ధ్యానము మంగళకరము; ఏకాంతమున హృదయమును తాకిన ఆ గుప్త మాటలు మా మనస్సును కలతపెట్టును, ఓ కపటీ!
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
गोपिका गीत పారాయణ ప్రయోజనాలు
భగవంతుని పట్ల శుద్ధ, నిఃస్వార్థ ప్రేమ (ప్రేమ-భక్తి) యొక్క సర్వోచ్చ అభివ్యక్తులలో ఒకటిగా పరిగణింపబడును
హృదయమున శ్రీకృష్ణుని పట్ల తీవ్ర విరహము మరియు భక్తిని కలిగించును
విరహ (విప్రలంభ) భావమును పెంపొందించుటకు భక్తులచే అత్యంత ప్రియము
కృష్ణుని మహిమను వినుట మరియు గానము చేయుటచే సర్వ పాపములు తొలగునని ఈ గీతమే ప్రకటించును
సాంసారిక కష్టములచే సంతప్తమైన హృదయమునకు శాంతిని ప్రసాదించును
ఇది భగవంతుని సామీప్యమును మరియు ఆయనను భక్తుల వైపు ఆకర్షించు ఆ విరహమును ఆవాహన చేయునని భావించబడును
వైష్ణవ సంప్రదాయమున గోపికల పరమ సమర్పణ-ప్రార్థనగా ప్రియము
गोपिका गीत పారాయణ విధి
స్నానము చేసి శ్రీకృష్ణుని ప్రతిమ ముందు, ఆదర్శముగా సాయంత్రము లేదా ప్రాతఃకాలమున కూర్చొనండి. గోపీ గీతమును నెమ్మదిగా పఠించి, భగవంతుని పట్ల గోపికల ప్రేమపూర్ణ విరహ భావమున ప్రవేశించుచు. దీనిని భక్తులు మధుర స్వరమున గానము చేయుదురు, విశేషముగా శరత్ పూర్ణిమ — రాసలీల పూర్ణచంద్ర రాత్రి నాడు. పఠనమును మీ హృదయమున భగవంతుని పట్ల వ్యాకులతను గాఢము చేయనిండు, ఏలయన కృష్ణుని మహిమను చేయుట మరియు వినుట పరమ మంగళకరము మరియు జీవనదాయకమని ఈ గీతమే నేర్పును.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి गोपिका गीतను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి