𑌹𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑌲𑌕𑍀𑌯𑌮𑍍 (𑌹𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑌲𑌕𑌸𑍍𑌤𑍋𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍)
हस्तामलकीयम् (हस्तामलकस्तोत्रम्) in Grantha · 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥
Read in your language / script
Origin & Story
Advaita stotra recorded by tradition; verses spoken by Hastamalakacharya, commentary by Adi Shankaracharya · Hastamalakacharya (verses); Adi Shankaracharya (compiler and commentator) · Classical (traditionally 8th century CE)
According to tradition, when Adi Shankaracharya was travelling he met a boy who, though appearing dull and silent to others, was in fact a great soul absorbed in the Self. When Shankara asked him 'Who are you, child? Where do you come from?', the boy responded with these twelve luminous verses declaring the Self as the eternal witness-consciousness, untouched by body, caste, ashrama or the senses. Shankara, recognizing his realization to be 'as clear as a fruit in the palm', named him Hastamalaka and made him one of his four chief disciples. So profound were the verses that Shankara wrote a commentary on them.
✦ As told in scripture
Tradition relates that the boy Hastamalaka had been regarded by his own family as dull-witted and mute, for he was forever absorbed within; yet at Shankara's single question the entire wisdom of Vedanta poured forth from him in these twelve flawless verses, revealing that what the world took for a simpleton was in truth a sage whose Self-knowledge was as plain to him as an amalaka fruit held in the hand.
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
𑌕𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌶𑌿𑌶𑍋 𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍁𑌤𑍋𑌽𑌸𑌿 𑌗𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌕𑌿𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌤𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑍁𑌤 𑌆𑌗𑌤𑍋𑌽𑌸𑌿। 𑌏𑌤𑌨𑍍𑌮𑌯𑍋𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌵𑌦 𑌚𑌾𑌰𑍍𑌭𑌕 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌮𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑍋𑌽𑌸𑌿॥௧॥
kastvaṃ śiśo kasya kuto'si gantā kiṃ nāma te tvaṃ kuta āgato'si | etan mayoktaṃ vada cārbhaka tvaṃ mat-prītaye prīti-vivardhano'si ||1||
Meaning:(शंकराचार्य पूछते हैं:) हे बालक! तुम कौन हो? किसके हो? कहाँ जा रहे हो? तुम्हारा नाम क्या है और तुम कहाँ से आए हो? हे प्यारे बालक, यह सब मुझे बताओ — तुम मुझे प्रिय हो, मेरी प्रीति बढ़ाते हो।
𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯𑍋 𑌨 𑌚 𑌦𑍇𑌵𑌯𑌕𑍍𑌷𑍗 𑌨 𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑍈𑌶𑍍𑌯𑌶𑍂𑌦𑍍𑌰𑌾𑌃। 𑌨 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌚𑌾𑌰𑍀 𑌨 𑌗𑍃𑌹𑍀 𑌵𑌨𑌸𑍍𑌥𑍋 𑌭𑌿𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑍍𑌨 𑌚𑌾𑌹𑌂 𑌨𑌿𑌜𑌬𑍋𑌧𑌰𑍂𑌪𑌃॥௨॥
nāhaṃ manuṣyo na ca deva-yakṣau na brāhmaṇa-kṣatriya-vaiśya-śūdrāḥ | na brahmacārī na gṛhī vanastho bhikṣur na cāhaṃ nija-bodha-rūpaḥ ||2||
Meaning:(बालक उत्तर देता है:) मैं न मनुष्य हूँ, न देव या यक्ष; न ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य या शूद्र; न ब्रह्मचारी, न गृहस्थ, न वानप्रस्थ, न संन्यासी — मैं तो स्वयं अपने बोधस्वरूप (निजबोधरूप) आत्मा हूँ।
𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑌾𑌦𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍗 𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌖𑌿𑌲𑍋𑌪𑌾𑌧𑌿𑌰𑌾𑌕𑌾𑌶𑌕𑌲𑍍𑌪𑌃। 𑌰𑌵𑌿𑌰𑍍𑌲𑍋𑌕𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌯𑌃 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௩॥
nimittaṃ manaś-cakṣur-ādi-pravṛttau nirastākhilopādhir ākāśa-kalpaḥ | ravir loka-ceṣṭā-nimittaṃ yathā yaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||3||
Meaning:जो मन, चक्षु आदि की प्रवृत्ति का निमित्त है, फिर भी समस्त उपाधियों से रहित और आकाश के समान सूक्ष्म है — जैसे सूर्य संसार की समस्त चेष्टाओं का (निरपेक्ष) निमित्त है — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌯𑌮𑌗𑍍𑌨𑍍𑌯𑍁𑌷𑍍𑌣𑌵𑌨𑍍𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌬𑍋𑌧𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑌾𑌦𑍀𑌨𑍍𑌯𑌬𑍋𑌧𑌾𑌤𑍍𑌮𑌕𑌾𑌨𑌿। 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤 𑌆𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑌮𑍍𑌪𑌮𑍇𑌕𑌂 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௪॥
yam agny-uṣṇavan nitya-bodha-svarūpaṃ manaś-cakṣur-ādīny abodhātmakāni | pravartanta āśritya niṣkampam ekaṃ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||4||
Meaning:जैसे उष्णता अग्नि से अभिन्न है, वैसे ही जो नित्यबोधस्वरूप है, और जिस एक निष्कम्प तत्त्व का आश्रय लेकर अबोधात्मक (जड़) मन-चक्षु आदि प्रवृत्त होते हैं — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌮𑍁𑌖𑌾𑌭𑌾𑌸𑌕𑍋 𑌦𑌰𑍍𑌪𑌣𑍇 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌮𑍁𑌖𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌪𑍃𑌥𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌨 𑌨𑍈𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁। 𑌚𑌿𑌦𑌾𑌭𑌾𑌸𑌕𑍋 𑌧𑍀𑌷𑍁 𑌜𑍀𑌵𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌤𑍍 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௫॥
mukhābhāsako darpaṇe dṛśyamāno mukhatvāt pṛthaktvena naivāsti vastu | cid-ābhāsako dhīṣu jīvo'pi tadvat sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||5||
Meaning:दर्पण में दिखता मुख का प्रतिबिम्ब मुख से पृथक् कोई वास्तविक वस्तु नहीं है; उसी प्रकार बुद्धियों में चैतन्य का आभास जीव है — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌯𑌥𑌾 𑌦𑌰𑍍𑌪𑌣𑌾𑌭𑌾𑌵 𑌆𑌭𑌾𑌸𑌹𑌾𑌨𑍗 𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌕𑌲𑍍𑌪𑌨𑌾𑌹𑍀𑌨𑌮𑍇𑌕𑌮𑍍। 𑌤𑌥𑌾 𑌧𑍀𑌵𑌿𑌯𑍋𑌗𑍇 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌭𑌾𑌸𑌕𑍋 𑌯𑌃 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௬॥
yathā darpaṇābhāva ābhāsa-hānau mukhaṃ vidyate kalpanā-hīnam ekam | tathā dhī-viyoge nirābhāsako yaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||6||
Meaning:जैसे दर्पण के अभाव में प्रतिबिम्ब के लुप्त होने पर भी एक मुख कल्पनारहित रूप में विद्यमान रहता है, वैसे ही बुद्धि के वियोग में जो निराभास शेष रहता है — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑌾𑌦𑍇𑌰𑍍𑌵𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌯𑍋 𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑌾𑌦𑍇𑌰𑍍𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑌾𑌦𑌿𑌃। 𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑌾𑌦𑍇𑌰𑌗𑌮𑍍𑌯𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌃 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௭॥
manaś-cakṣur-āder viyuktaḥ svayaṃ yo manaś-cakṣur-āder manaś-cakṣur-ādiḥ | manaś-cakṣur-āder agamya-svarūpaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||7||
Meaning:जो स्वयं मन-चक्षु आदि से वियुक्त है, फिर भी मन का मन और चक्षु का चक्षु है, जिसका स्वरूप मन-इन्द्रियों के लिए अगम्य है — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌯 𑌏𑌕𑍋 𑌵𑌿𑌭𑌾𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌤𑌃 𑌶𑍁𑌦𑍍𑌧𑌚𑍇𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌨𑌾𑌨𑍇𑌵 𑌧𑍀𑌷𑍁। 𑌶𑌰𑌾𑌵𑍋𑌦𑌕𑌸𑍍𑌥𑍋 𑌯𑌥𑌾 𑌭𑌾𑌨𑍁𑌰𑍇𑌕𑌃 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௮॥
ya eko vibhāti svataḥ śuddha-cetāḥ prakāśa-svarūpo'pi nāneva dhīṣu | śarāvodaka-stho yathā bhānur ekaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||8||
Meaning:जो एक शुद्धचेतन स्वतः प्रकाशित होता है, प्रकाशस्वरूप होते हुए भी बुद्धियों में अनेक-सा भासता है — जैसे जल से भरे अनेक पात्रों में एक ही सूर्य — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌯𑌥𑌾𑌨𑍇𑌕𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌃𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑍋 𑌰𑌵𑌿𑌰𑍍𑌨 𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇𑌣 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑍀𑌕𑌰𑍋𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑍍𑌯𑌮𑍍। 𑌅𑌨𑍇𑌕𑌾 𑌧𑌿𑌯𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌤𑌥𑍈𑌕𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌬𑍋𑌧𑌃 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௯॥
yathāneka-cakṣuḥ-prakāśo ravir na krameṇa prakāśī-karoti prakāśyam | anekā dhiyo yas tathaikaḥ prabodhaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||9||
Meaning:जैसे अनेक नेत्रों का प्रकाशक सूर्य प्रकाश्य पदार्थों को क्रमशः नहीं, अपितु एक साथ प्रकाशित करता है, वैसे ही जो एक प्रबोध अनेक बुद्धियों को प्रकाशित करता है — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌵𑌿𑌵𑌸𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌤𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌰𑍂𑌪𑌮𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑌾𑌤𑌿 𑌨𑌾𑌭𑌾𑌤𑌮𑍇𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌵𑌸𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍। 𑌯𑌦𑌾𑌭𑌾𑌤 𑌆𑌭𑌾𑌸𑌯𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌷𑌮𑍇𑌕𑌃 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௧௦॥
vivasvat-prabhātaṃ yathā rūpam akṣaṃ pragṛhṇāti nābhātam evaṃ vivasvān | yad-ābhāta ābhāsayaty akṣam ekaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||10||
Meaning:जैसे नेत्र सूर्य से प्रकाशित रूप को ग्रहण करता है पर स्वयं अप्रकाशित सूर्य को नहीं, वैसे ही जिसके भासने से नेत्र (आदि) प्रकाशित होकर कार्य करते हैं — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌯𑌥𑌾 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯 𑌏𑌕𑍋𑌽𑌪𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑍇𑌕𑌶𑍍𑌚𑌲𑌾𑌸𑍁 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑌾𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌯𑌨𑌨𑍍𑌯𑌦𑍍𑌵𑌿𑌭𑌾𑌵𑍍𑌯𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌃। 𑌚𑌲𑌾𑌸𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌃 𑌸𑍁𑌧𑍀𑌷𑍍𑌵𑍇𑌕 𑌏𑌵 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௧௧॥
yathā sūrya eko'psv aneka-ścalāsu sthirāsv apy ananyad vibhāvya-svarūpaḥ | calāsu prabhinnaḥ sudhīṣv eka eva sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||11||
Meaning:जैसे एक ही सूर्य चंचल जलों में अनेक और स्थिर जल में अनन्य (एक) भासता है, अपने स्वरूप में सदा एक रहता है — चंचल बुद्धियों में भिन्न-सा, किन्तु विवेकी जनों में एक ही — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌘𑌨𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌰𑍍𑌘𑌨𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑌮𑌰𑍍𑌕𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌚𑌾𑌤𑌿𑌮𑍂𑌢𑌃। 𑌤𑌥𑌾 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌵𑌦𑍍𑌭𑌾𑌤𑌿 𑌯𑍋 𑌮𑍂𑌢𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌃 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௧௨॥
ghana-cchanna-dṛṣṭir ghana-cchannam arkaṃ yathā niṣprabhaṃ manyate cātimūḍhaḥ | tathā baddhavad bhāti yo mūḍha-dṛṣṭeḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||12||
Meaning:जैसे बादलों से ढकी दृष्टि वाला अत्यन्त मूढ़ व्यक्ति बादल से ढके सूर्य को निष्प्रभ मान लेता है, वैसे ही मूढ़ दृष्टि को जो (नित्यमुक्त आत्मा) बद्ध-सा भासता है — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁𑌷𑍍𑌵𑌨𑍁𑌸𑍍𑌯𑍂𑌤𑌮𑍇𑌕𑌂 𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍂𑌨𑌿 𑌯𑌨𑍍𑌨 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌨𑍍𑌤𑌿। 𑌵𑌿𑌯𑌦𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑌦𑌾 𑌶𑍁𑌦𑍍𑌧𑌮𑌚𑍍𑌛𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌸 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌬𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾॥௧௩॥
samasteṣu vastuṣv anusyūtam ekaṃ samastāni vastūni yan na spṛśanti | viyadvat sadā śuddham accha-svarūpaṃ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||13||
Meaning:जो समस्त वस्तुओं में अनुस्यूत एक है, जिसे समस्त वस्तुएँ स्पर्श नहीं करतीं, जो आकाश के समान सदा शुद्ध और निर्मलस्वरूप है — वह नित्य-उपलब्धिस्वरूप आत्मा मैं हूँ।
𑌉𑌪𑌾𑌧𑍗 𑌯𑌥𑌾 𑌭𑍇𑌦𑌤𑌾 𑌸𑌨𑍍𑌮𑌣𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌤𑌥𑌾 𑌭𑍇𑌦𑌤𑌾 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌭𑍇𑌦𑍇𑌷𑍁 𑌤𑍇𑌽𑌪𑌿। 𑌯𑌥𑌾 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌕𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌜𑌲𑍇 𑌚𑌞𑍍𑌚𑌲𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌤𑌥𑌾 𑌚𑌞𑍍𑌚𑌲𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌤𑌵𑌾𑌪𑍀𑌹 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍋॥௧௪॥
upādhau yathā bhedatā san-maṇīnāṃ tathā bhedatā buddhi-bhedeṣu te'pi | yathā candrikāṇāṃ jale cañcalatvaṃ tathā cañcalatvaṃ tavāpīha viṣṇo ||14||
Meaning:जैसे सच्चे मणियों में भेद उनकी उपाधि (आधार) के कारण ही प्रतीत होता है, वैसे ही (आप में) भेद बुद्धियों के भेद के कारण ही है; और जैसे जल में चन्द्रकिरणों की चंचलता जल के कारण है, वैसे ही हे विष्णो, यह चंचलता आप में भी (केवल आभासमात्र) है।
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting हस्तामलकीयम् (हस्तामलकस्तोत्रम्)
Presents the essence of Advaita Vedanta through vivid, easy-to-grasp similes (sun, mirror, reflected moon)
Strengthens the realization 'I am the eternal witness-consciousness, not the body or mind'
An excellent text for Self-enquiry (atma-vichara) and meditation on the true 'I'
Calms the mind by revealing the ever-free, untainted nature of the Self
Treasured in the Advaita tradition as the spontaneous utterance of a Self-realized child-sage
Recited for clarity of understanding (viveka) and steadiness in non-dual awareness
How to Chant हस्तामलकीयम् (हस्तामलकस्तोत्रम्)
Sit calmly facing east or north. Begin with Shankara's opening question and then recite the twelve reply verses slowly, dwelling on the refrain 'sa nityopalabdhi-svarupo'ham atma' — 'that Self of eternal awareness am I'. Contemplate each simile (the sun reflected in many waters, the face in the mirror) as a pointer to your own witness-nature. A single attentive recitation daily is ideal for contemplation; it may also be studied with its meaning.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Read the full हस्तामलकीयम् (हस्तामलकस्तोत्रम्) with verse-by-verse meaning, or explore more sacred texts