පුරුෂ සූක්තම්
पुरुष सूक्तम् in Sinhala · සිංහල
Read in your language / script
Origin & Story
Rigveda (Mandala 10, Hymn 90) · Rishi Narayana · 1500-1200 BCE
The Purusha Suktam is attributed to Rishi Narayana and appears in the 10th Mandala of the Rigveda. It describes a cosmic sacrifice where the primordial being (Purusha) offers himself to create the universe. The hymn is one of the most philosophically profound texts in the Vedas — it addresses the fundamental question of how the one becomes the many, how unity gives rise to diversity.
✦ As told in scripture
The Purusha Suktam contains one of the most remarkable statements in ancient literature: 'Purusha Evedam Sarvam' — the Cosmic Being IS all this, all that has been AND all that will be. This 3000-year-old text anticipated modern physics' concept that all matter and energy originated from a single source (the Big Bang). The hymn's description of a universe that extends 'ten fingers beyond' the physical — implying dimensions beyond the visible — resonates with modern theories of higher dimensions.
Listen & Chant Along
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
හරිඃ ඕං සහස්රශීර්ෂා පුරුෂඃ සහස්රාක්ෂඃ සහස්රපාත් . ස භූමිꣳ සර්වත ස්පෘත්වා(අ)ත්යතිෂ්ඨද්දශාඞ්ගුලම් ..
Harih Om sahasrashirsha purushah sahasrakshah sahasrapat Sa bhumiꣳ sarvata spritvatyatishthaddashangulam
Meaning:उस विराट पुरुष के सहस्र शीश, सहस्र नेत्र और सहस्र चरण हैं; वह पृथ्वी को सब ओर से व्याप्त कर दस अंगुल अधिक आगे तक फैला है।
පුරුෂ ඒවේදꣳ සර්වං යද්භූතං යච්ච භාව්යම් . උතාමෘතත්වස්යේශානෝ යදන්නේනාතිරෝහති ..
Purusha evedaꣳ sarvam yadbhutam yachcha bhavyam Utamritatvasyeshano yadannenatirohati
Meaning:यह सब कुछ पुरुष ही है — जो हो चुका और जो होने वाला है; वह अमरत्व का स्वामी है, जो अन्न (यज्ञ) से और भी बढ़ता है।
ඒතාවානස්ය මහිමාතෝ ජ්යායාංශ්ච පූරුෂඃ . පාදෝ(අ)ස්ය විශ්වා භූතානි ත්රිපාදස්යාමෘතං දිවි ..
Etavanasya mahimato jyayanshcha purushah Padosya vishva bhutani tripadasyamritam divi
Meaning:इतनी उसकी महिमा है, और पुरुष इससे भी महान है; समस्त भूत उसके एक चरण मात्र हैं, तीन चरण द्युलोक में अमर हैं।
ත්රිපාදූර්ධ්ව උදෛත්පුරුෂඃ පාදෝ(අ)ස්යේහාභවත් පුනඃ . තතෝ විෂ්වඞ් ව්යක්රාමත්සාශනානශනේ අභි ..
Tripadurdhva udaitpurushah padosyehabhavat punah Tato vishvan vyakramatsashananashane abhi
Meaning:तीन चरणों से पुरुष ऊपर उठ गया; उसका एक चरण पुनः यहाँ हुआ; फिर वह सब ओर — चेतन और अचेतन में — व्याप्त हो गया।
තතෝ විරාඩජායත විරාජෝ අධි පූරුෂඃ . ස ජාතෝ අත්යරිච්යත පශ්චාද්භූමිමථෝ පුරඃ ..
Tato viradajayata virajo adhi purushah Sa jato atyarichyata pashchadbhumimatho purah
Meaning:उससे विराट उत्पन्न हुआ, और विराट से पुरुष (अधि-पुरुष); उत्पन्न होकर वह पृथ्वी से आगे, पीछे और सर्वत्र फैल गया।
තස්මාද්යජ්ඤාත් සර්වහුතඃ සම්භෘතං පෘෂදාජ්යම් . පශූංස්තාංශ්චක්රේ වායව්යානාරණ්යා ග්රාම්යාශ්ච යේ ..
Tasmadyajnat sarvahutah sambhritam prishadajyam Pashunstanshchakre vayavyanaranya gramyashcha ye
Meaning:उस सर्वहुत यज्ञ से दही-घी एकत्र हुआ; उसी से उसने वायव्य, वन्य और ग्राम्य पशुओं की रचना की।
තස්මාද්යජ්ඤාත් සර්වහුතඃ ඍචඃ සාමානි ජජ්ඤිරේ . ඡන්දාꣳසි ජජ්ඤිරේ තස්මාද්යජුස්තස්මාදජායත ..
Tasmadyajnat sarvahutah richah samani jajnire Chhandaꣳsi jajnire tasmadyajustasmadajayata
Meaning:उस सर्वहुत यज्ञ से ऋचाएँ और सामगान उत्पन्न हुए; छन्द उससे उत्पन्न हुए, और यजुस् उससे उत्पन्न हुआ।
තස්මාදශ්වා අජායන්ත යේ කේ චෝභයාදතඃ . ගාවෝ හ ජජ්ඤිරේ තස්මාත්තස්මාජ්ජාතා අජාවයඃ ..
Tasmadashva ajayanta ye ke chobhayadatah Gavo ha jajnire tasmattasmajjata ajavayah
Meaning:उससे अश्व उत्पन्न हुए, और दोनों ओर दाँत वाले समस्त पशु; गायें उससे उत्पन्न हुईं, और उसी से बकरियाँ-भेड़ें।
තං යජ්ඤං බර්හිෂි ප්රෞක්ෂන් පුරුෂං ජාතමග්රතඃ . තේන දේවා අයජන්ත සාධ්යා ඍෂයශ්ච යේ ..
Tam yajnam barhishi praukshan purusham jatamagratah Tena deva ayajanta sadhya rishayashcha ye
Meaning:उस प्रथम उत्पन्न पुरुष को देवों ने यज्ञ रूप में कुश पर अभिषिक्त किया; उसी से देवों, साध्यों और ऋषियों ने यज्ञ किया।
යත්පුරුෂං ව්යදධුඃ කතිධා ව්යකල්පයන් . මුඛං කිමස්යාසීත් කිං බාහූ කිමූරූ පාදා උච්යේතේ ..
Yatpurusham vyadadhuh katidha vyakalpayan Mukham kimasyasit kim bahu kimuru pada uchyete
Meaning:जब देवों ने पुरुष को विभक्त किया, तो कितने भागों में बाँटा? उसका मुख क्या हुआ, भुजाएँ क्या, ऊरु और चरण क्या हुए?
බ්රාහ්මණෝ(අ)ස්ය මුඛමාසීද්බාහූ රාජන්යඃ කෘතඃ . ඌරූ තදස්ය යද්වෛශ්යඃ පද්භ්යාꣳ ශූද්රෝ අජායත ..
Brahmanosya mukhamasidbahu rajanyah kritah Uru tadasya yadvaishyah padbhyaꣳ shudro ajayata
Meaning:ब्राह्मण उसका मुख हुआ; क्षत्रिय (राजन्य) उसकी भुजाएँ बने; वैश्य उसके ऊरु हुए; उसके चरणों से शूद्र उत्पन्न हुआ।
චන්ද්රමා මනසෝ ජාතශ්චක්ෂෝඃ සූර්යෝ අජායත . ශ්රෝත්රාද්වායුශ්ච ප්රාණශ්ච මුඛාදග්නිරජායත ..
Chandrama manaso jatashchakshoh suryo ajayata Shrotradvayushcha pranashcha mukhadagnirajayata
Meaning:चन्द्रमा उसके मन से उत्पन्न हुआ; सूर्य उसके नेत्र से; मुख से इन्द्र और अग्नि; प्राण से वायु उत्पन्न हुई।
නාභ්යා ආසීදන්තරික්ෂꣳ ශීර්ෂ්ණෝ ද්යෞඃ සමවර්තත . පද්භ්යාං භූමිර්දිශඃ ශ්රෝත්රාත්තථා ලෝකාං(අ)කල්පයන් ..
Nabhya asidantarikshaꣳ shirshno dyauh samavartata Padbhyam bhumirdishah shrotrattatha lokankalpayan
Meaning:उसकी नाभि से अन्तरिक्ष हुआ; शीश से द्युलोक; चरणों से पृथ्वी, और कानों से दिशाएँ — इस प्रकार उन्होंने लोकों की रचना की।
යත්පුරුෂේණ හවිෂා දේවා යජ්ඤමතන්වත . වසන්තෝ(අ)ස්යාසීදාජ්යං ග්රීෂ්ම ඉධ්මඃ ශරද්ධවිඃ ..
Yatpurushena havisha deva yajnamatanvata Vasantosyasidajyam grishma idhmah sharaddhavih
Meaning:जब देवों ने पुरुष रूपी हवि से यज्ञ किया — वसन्त उसका घी था, ग्रीष्म ईंधन, और शरद् आहुति।
සප්තාස්යාසන් පරිධයස්ත්රිඃ සප්ත සමිධඃ කෘතාඃ . දේවා යද්යජ්ඤං තන්වානා අබධ්නන් පුරුෂං පශුම් ..
Saptasyasan paridhayastrih sapta samidhah kritah Deva yadyajnam tanvana abadhnan purusham pashum
Meaning:उस यज्ञ की सात परिधियाँ थीं; इक्कीस समिधाएँ बनाई गईं, जब देवों ने यज्ञ करते हुए पुरुष को पशु रूप में बाँधा।
යජ්ඤේන යජ්ඤමයජන්ත දේවාස්තානි ධර්මාණි ප්රථමාන්යාසන් . තේ හ නාකං මහිමානඃ සචන්ත යත්ර පූර්වේ සාධ්යාඃ සන්ති දේවාඃ ..
Yajnena yajnamayajanta devastani dharmani prathamanyasan Te ha nakam mahimanah sachanta yatra purve sadhyah santi devah
Meaning:देवों ने यज्ञ से यज्ञ (पुरुष) का यजन किया; ये प्रथम धर्म (विधान) थे; ये महिमाएँ उस स्वर्ग को प्राप्त हुईं जहाँ प्राचीन साध्य और देव निवास करते हैं।
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting पुरुष सूक्तम्
The most important Vedic creation hymn — describes the origin of the universe
Chanted during major Vedic rituals, temple consecrations, and homas
Reveals the cosmic nature of the Supreme Being (Purusha/Vishnu)
One of the foundational texts of Hindu philosophy and cosmology
Chanting connects one to the primordial creative energy
Used in all major temple rituals across South India
How to Chant पुरुष सूक्तम्
The Purusha Suktam is traditionally chanted in Vedic meter with precise pronunciation. Listen to a trained Vedic priest's recitation first. Chant slowly and clearly, focusing on each verse's cosmic imagery. In temples, it is chanted during abhishekam (ritual bathing) of the deity. For personal practice, 11 recitations is standard.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Read the full पुरुष सूक्तम् with verse-by-verse meaning, or explore more sacred texts