ਆਰਾਧਿਤਾ ਸੈਵ ਨ੍ਰਿਣਾਮ੍ (ਦੇਵੀ ਕੀ ਸ਼ਰਣ — ਫਲ-ਸ਼੍ਲੋਕ)
आराधिता सैव नृणाम् (देवी की शरण — फल-श्लोक) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਫਲ-ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਸੰਪੂਰਨ ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਕਹਿ ਚੁੱਕਣ ਪਿੱਛੋਂ ਮੇਧਾ ਮੁਨੀ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥ ਨੂੰ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮੋਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਜਿਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭੋਗ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤਦ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯ ਸਮਾਧੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹਿਆ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਜੋ ਸੰਪੂਰਨ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਚਰਮ ਵਚਨ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Durga Saptashati Chapter 13 · Sage Markandeya (Markandeya Purana) · Ancient (part of the Markandeya Purana, c. 400–600 CE)
ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਅਧਿਆਇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ-ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਿਆ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਵੈਸ਼੍ਯ ਸਮਾਧੀ, ਮੇਧਾ ਮੁਨੀ ਤੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੁਨੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਪੂਜਿਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭੋਗ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਫੁੱਲ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚੰਡਿਕਾ ਖ਼ੁਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹਿਆ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਸੁਰਥ ਨੂੰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਮਨੂਪਦ, ਸਮਾਧੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀਦਾਇਕ ਗਿਆਨ — ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰੰਥ ਆਪਣੇ ਸਮਾਪਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥ ਨੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਵਰਣਿ ਵਜੋਂ ਪੁਨਰਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਕਲਪ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਅੱਠਵੇਂ ਮਨੂ ਬਣੇ — ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਨ ਜੋ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ ਉਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਰਿਸ਼ਿਰੁਵਾਚ ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭੂਪ ਦੇਵੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਯਯੇਦਂ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍ ॥
ṛṣiruvāca etatte kathitaṃ bhūpa devīmāhātmyamuttamam evaṃ prabhāvā sā devī yayedaṃ dhāryate jagat
ਅਰਥ:ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ — 'ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਹ ਉੱਤਮ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਜਗਤ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਤੁਸੀਂ, ਇਹ ਵੈਸ਼੍ਯ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵਿਵੇਕੀ ਜਨ ਮੋਹਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੋਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਾਓ। ਉਹੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ, ਸ੍ਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।' (ਤਦ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨ 'ਤੇ) ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਚੰਡਿਕਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੀ। ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ — 'ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅਤੇ ਹੇ ਕੁਲਨੰਦਨ! ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜੋ ਮੰਗਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।'
ਵਿਦ੍ਯਾ ਤਥੈਵ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਭਗਵਦ੍ਵਿਸ਼੍ਣੁਮਾਯਯਾ । ਤਯਾ ਤ੍ਵਮੇਸ਼ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੇ ਵਿਵੇਕਿਨਃ ॥
vidyā tathaiva kriyate bhagavadviṣṇumāyayā tayā tvameṣa vaiśyaśca tathaivānye vivekinaḥ
ਮੋਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮੋਹਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮੋਹਮੇਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰੇ । ਤਾਮੁਪੈਹਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਰਣਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ॥
mohyante mohitāścaiva mohameṣyanti cāpare tāmupaihi mahārāja śaraṇaṃ parameśvarīm
ਆਰਾਧਿਤਾ ਸੈਵ ਨ੍ਰਿਣਾਂ ਭੋਗਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਦਾ ॥
ārādhitā saiva nṛṇāṃ bhogasvargāpavargadā
ਪਰਿਤੁਸ਼੍ਟਾ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਹ ਚਣ੍ਡਿਕਾ ॥
parituṣṭā jagaddhātrī pratyakṣaṃ prāha caṇḍikā
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਭੂਪ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਕੁਲਨਨ੍ਦਨ । ਮਤ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤੁਸ਼੍ਟਾ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ॥
devyuvāca yatprārthyate tvayā bhūpa tvayā ca kulanandana mattastatprāpyatāṃ sarvaṃ parituṣṭā dadāmi te
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
आराधिता सैव नृणाम् (देवी की शरण — फल-श्लोक) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੇਵੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪਰਮ ਫਲ — ਭੋਗ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਅਪਵਰਗ (ਮੋਕਸ਼) — ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮੋਹ ਦੇ ਨਿਵਾਰਨ ਵਜੋਂ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸ਼ਰਨ (ਸ਼ਰਣਮ੍) ਲੈਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਪਾਠ ਦੇ ਮੰਗਲਮਯ ਸਮਾਪਨ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ, ਨਿਰੰਤਰ ਆਰਾਧਨਾ ਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਿਰਪਾ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਥ ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਲਈ ਹੋਇਆ
ਸੰਸਾਰਕ ਸਾਧਕ (ਜੋ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਵਿਰਕਤ ਸਾਧਕ (ਜੋ ਗਿਆਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ) — ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਂ ਜੋ ਵੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ ਉਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
आराधिता सैव नृणाम् (देवी की शरण — फल-श्लोक) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਰਤੀ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ, ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਪਾਠ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੋ। ਕਿਰਤੱਗਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ, ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜਪ ਕਰੋ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਫਲ-ਸ਼੍ਰੁਤੀ (ਫਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਾਪਨ) ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਮੁਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ आराधिता सैव नृणाम् (देवी की शरण — फल-श्लोक) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ