শ্রী দুর্গা আপদুদ্ধারক স্তোত্রম্
श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् in Bengali · বাংলা
আপনার ভাষা/লিপিতে পড়ুন
উৎপত্তি ও কাহিনি
Siddheshwari Tantra (Uma-Maheshwara Samvada) · Traditional — revealed by Lord Shiva to Goddess Parvati · Tantric/Puranic era
The stotra appears in the Siddheshwari Tantra as part of a dialogue between Shiva (Maheshwara) and Parvati (Uma). Moved by compassion for beings caught in the sufferings of worldly existence, Shiva reveals to the Goddess a hymn whose very purpose (apad-uddhara-hetukam) is to rescue devotees from every form of calamity. Each verse is a direct cry to the Divine Mother as the one and only refuge, culminating in the refrain 'Trahi Durge' — 'Save me, O Durga.'
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
Devotees through the ages have recited this hymn at moments of acute crisis — shipwreck, fire, attack by enemies, false imprisonment and sudden illness — and traditional accounts hold that those who called upon the Mother with even a single verse were unexpectedly delivered, the danger dissolving as if the Goddess herself had thrown them the 'boat of rescue' (nistara-nauka) the hymn describes.
অর্থসহ সম্পূর্ণ পাঠ
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
নমস্তে শরণ্যে শিবে সানুকম্পে নমস্তে জগদ্ব্যাপিকে বিশ্বরূপে। নমস্তে জগদ্বন্দ্যপাদারবিন্দে নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥১॥
namaste sharanye shive sanukampe namaste jagad-vyapike vishva-rupe | namaste jagad-vandya-padaravinde namaste jagat-tarini trahi durge ||1||
অর্থ:हे शरण देने वाली, हे कल्याणमयी और करुणामयी, आपको नमस्कार है; हे जगत् में व्याप्त रहने वाली, हे विश्वरूपिणी, आपको नमस्कार है। जिनके चरण-कमल समस्त जगत् के वन्दनीय हैं, हे जगत् को तारने वाली, मेरी रक्षा करो, हे दुर्गे!
নমস্তে জগচ্চিন্ত্যমানস্বরূপে নমস্তে মহাযোগিবিজ্ঞানরূপে। নমস্তে নমস্তে সদানন্দরূপে নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥২॥
namaste jagac-chintyamana-svarupe namaste maha-yogi-vijnana-rupe | namaste namaste sadananda-rupe namaste jagat-tarini trahi durge ||2||
অর্থ:जिनका स्वरूप जगत् की कल्पना से परे है, जो महायोगियों का विज्ञान-स्वरूप हैं, जो सदा आनन्दस्वरूपा हैं — उन्हें बार-बार नमस्कार; हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
অনাথস্য দীনস্য তৃষ্ণাতুরস্য ভযার্তস্য ভীতস্য বদ্ধস্য জন্তোঃ। ত্বমেকা গতির্দেবি নিস্তারকর্ত্রী নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥৩॥
anathasya dinasya trishnaturasya bhayartasya bhitasya baddhasya jantoh | tvam eka gatir devi nistara-kartri namaste jagat-tarini trahi durge ||3||
অর্থ:अनाथ, दीन, तृष्णा से व्याकुल, भय से पीड़ित, डरे हुए और बन्धन में पड़े प्राणी के लिए, हे देवि, आप ही एकमात्र गति और उद्धार करने वाली हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
অরণ্যে রণে দারুণে শত্রুমধ্যে জলে সঙ্কটে রাজগেহে প্রবাতে। ত্বমেকা গতির্দেবি নিস্তারহেতু- র্নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥৪॥
aranye rane darune shatru-madhye jale sankate raja-gehe pravate | tvam eka gatir devi nistara-hetur namaste jagat-tarini trahi durge ||4||
অর্থ:वन में, युद्ध में, भयंकर शत्रुओं के बीच, जल में, सङ्कट में, राजभवन में और आँधी में — हे देवि, आप ही एकमात्र रक्षा का साधन हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
অপারে মহদুস্তরেঽত্যন্তঘোরে বিপত্সাগরে মজ্জতাং দেহভাজাম্। ত্বমেকা গতির্দেবি নিস্তারনৌকা নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥৫॥
apare mahad-ustare 'tyanta-ghore vipat-sagare majjatam deha-bhajam | tvam eka gatir devi nistara-nauka namaste jagat-tarini trahi durge ||5||
অর্থ:अपार, अत्यन्त दुस्तर और घोर विपत्ति-सागर में डूबते हुए देहधारियों के लिए, हे देवि, आप ही उद्धार की नौका हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
নমশ্চণ্ডিকে চণ্ডদোর্দণ্ডলীলা- সমুত্খণ্ডিতাখণ্ডলাশেষশত্রোঃ। ত্বমেকা গতির্বিঘ্নসন্দোহহর্ত্রী নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥৬॥
namash chandike chanda-dor-danda-lila- samutkhandita-khandalashesha-shatroh | tvam eka gatir vighna-sandoha-hartri namaste jagat-tarini trahi durge ||6||
অর্থ:हे चण्डिके, जिन्होंने अपनी प्रचण्ड भुजाओं की लीला से समस्त शत्रुओं को नष्ट कर डाला, आप ही विघ्नों के समूह को हरने वाली एकमात्र गति हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ত্বমেকা সদারাধিতা সত্যবাদি- ন্যনেকাখিলা ক্রোধনা ক্রোধনিষ্ঠা। ইডা পিঙ্গলা ত্বং সুষুম্না চ নাডী নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥৭॥
tvam eka sadaradhita satya-vadiny aneka-akhila krodhana krodha-nishtha | ida pingala tvam sushumna cha nadi namaste jagat-tarini trahi durge ||7||
অর্থ:आप ही सदा आराधित, सत्यवादिनी हैं; आप ही इडा, पिङ्गला और सुषुम्ना नाड़ी हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
নমো দেবি দুর্গে শিবে ভীমনাদে সরস্বত্যরুন্ধত্যমোঘস্বরূপে। বিভূতিঃ সতাং কালরাত্রিস্বরূপে নমস্তে জগত্তারিণি ত্রাহি দুর্গে॥৮॥
namo devi durge shive bhima-nade sarasvaty-arundhaty-amogha-svarupe | vibhutih satam kala-ratri-svarupe namaste jagat-tarini trahi durge ||8||
অর্থ:हे देवि दुर्गे, हे शिवे, हे भीमनादा, आप सरस्वती, अरुन्धती और अमोघस्वरूपा हैं; सत्पुरुषों की विभूति और कालरात्रि-स्वरूपा हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
শরণমসি সুরাণাং সিদ্ধবিদ্যাধরাণাং মুনিদনুজবরাণাং ব্যাধিভিঃ পীডিতানাম্। নৃপতিগৃহগতানাং দস্যুভিস্ত্রাসিতানাং ত্বমসি শরণমেকা দেবি দুর্গে প্রসীদ॥৯॥
sharanam asi suranam siddha-vidyadharanam muni-danuja-varanam vyadhibhih piditanam | nripati-griha-gatanam dasyubhis trasitanam tvam asi sharanam eka devi durge prasida ||9||
অর্থ:आप देवताओं, सिद्धों, विद्याधरों, मुनियों, श्रेष्ठ मनुष्यों, रोग से पीड़ितों, राजभवन में बन्दी और दस्युओं से त्रस्त जनों की एकमात्र शरण हैं — हे देवि दुर्गे, प्रसन्न होओ!
ইদং স্তোত্রং মযা প্রোক্তমাপদুদ্ধারহেতুকম্। ত্রিসন্ধ্যমেকসন্ধ্যং বা পঠনাদ্ঘোরসঙ্কটাত্॥
idam stotram maya proktam apad-uddhara-hetukam | tri-sandhyam eka-sandhyam va pathanad ghora-sankatat ||
অর্থ:यह आपत्ति से उद्धार करने वाला स्तोत्र मैंने कहा है। जो इसे तीनों सन्ध्याओं में अथवा एक बार भी पढ़ता है, वह घोर सङ्कट से छूट जाता है — इसमें सन्देह नहीं। जो भक्तियुक्त होकर इसका सम्पूर्ण अथवा एक श्लोक भी सदा पाठ करता है, वह समस्त पाप त्यागकर परम पद को प्राप्त करता है।
মুচ্যতে নাত্র সন্দেহো ভুবি স্বর্গে রসাতলে। সর্বং বা শ্লোকমেকং বা যঃ পঠেদ্ভক্তিমান্সদা। স সর্বং দুষ্কৃতং ত্যক্ত্বা প্রাপ্নোতি পরমং পদম্॥
muchyate natra sandeho bhuvi svarge rasatale | sarvam va shlokam ekam va yah pathed bhaktiman sada | sa sarvam dushkritam tyaktva prapnoti paramam padam ||
শব্দে-শব্দে অর্থ
উচ্চারণ শুনতে যেকোনো শব্দে ক্লিক করুন
श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् পাঠের উপকারিতা
Invoked specifically for deliverance from sudden dangers, accidents and grave calamities
Protects travellers in forests, on water, in storms and in hostile situations
Removes fear, anxiety and the sense of helplessness in difficult times
Believed to free one from imprisonment, false accusation and the threat of enemies
Grants courage and the assurance of the Divine Mother's protective presence
The phalashruti promises liberation from sins and attainment of the supreme state
Even a single verse recited with devotion is said to ward off ghora-sankata (terrible distress)
श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् পাঠের নিয়ম
The stotra itself prescribes recitation at the three junctures of the day (trisandhyam) or at least once daily. In an emergency it may be chanted then and there with full faith, even a single verse. Sit facing east before an image of Durga if possible, light a lamp, and recite with concentration on the refrain 'Trahi Durge' (protect me, O Durga), feeling oneself wholly surrendered to the Mother. Regular recitation builds an enduring shield of protection.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন