ಶಿವಾನನ್ದಲಹರೀ
शिवानन्दलहरी in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Shivananda Lahari, composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
The Shivananda Lahari was composed by Adi Shankaracharya, the great teacher of Advaita Vedanta, as an outpouring of personal devotion to Lord Shiva. Tradition holds that he composed it at Srisailam, one of the most sacred Shiva shrines. Where his Soundarya Lahari sings of the Divine Mother's beauty, the Shivananda Lahari sings of the bliss of Shiva, presenting the path of loving surrender (bhakti) as inseparable from the highest knowledge. Its 100 verses overflow with images of grace as a river, the heart as its resting lake, and the devotee asking for nothing but Shiva's feet.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
Tradition tells that Adi Shankaracharya sang the Shivananda Lahari at the holy hill of Srisailam, and that Lord Shiva, moved by the depth of his devotion, granted him a vision of his presence. The poem itself answers the seeker in Shiva's own voice — 'Tell me, what do you seek?' — and the devotee asks for nothing but the endless worship of his feet.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಕಲಾಭ್ಯಾಂ ಚೂಡಾಲಂಕೃತಶಶಿಕಲಾಭ್ಯಾಂ ನಿಜತಪಃ- ಫಲಾಭ್ಯಾಂ ಭಕ್ತೇಷು ಪ್ರಕಟಿತಫಲಾಭ್ಯಾಂ ಭವತು ಮೇ। ಶಿವಾಭ್ಯಾಮಸ್ತೋಕತ್ರಿಭುವನಶಿವಾಭ್ಯಾಂ ಹೃದಿ ಪುನರ್ ಭವಾಭ್ಯಾಮಾನನ್ದಸ್ಫುರದನುಭವಾಭ್ಯಾಂ ನತಿರಿಯಮ್॥
Kalabhyam Choodalankrita-shashikalabhyam Nija-tapah- phalabhyam Bhakteshu Prakatita-phalabhyam Bhavatu Me Shivabhyam-astoka-tribhuvana-shivabhyam Hridi Punar Bhavabhyam-ananda-sphurad-anubhavabhyam Natir-iyam
ಅರ್ಥ:मस्तक पर चन्द्रकला से अलंकृत, एक-दूसरे की तपस्या के फलस्वरूप, भक्तों पर अपना फल (कृपा) प्रकट करने वाले, तीनों लोकों में अपार कल्याण करने वाले, तथा आनन्द के अनुभव रूप में प्रस्फुटित होने वाले — उन शिव और शिवा (युगल) को मेरा यह नमस्कार बार-बार हृदय में अर्पित हो।
ಗಲನ್ತೀ ಶಮ್ಭೋ ತ್ವಚ್ಚರಿತಸರಿತಃ ಕಿಲ್ಬಿಷರಜೋ ದಲನ್ತೀ ಧೀಕುಲ್ಯಾಸರಣಿಷು ಪತನ್ತೀ ವಿಜಯತಾಮ್। ದಿಶನ್ತೀ ಸಂಸಾರಭ್ರಮಣಪರಿತಾಪೋಪಶಮನಂ ವಸನ್ತೀ ಮಚ್ಚೇತೋಹೃದಭುವಿ ಶಿವಾನನ್ದಲಹರೀ॥
Galanti Shambho Tvach-charita-saritah Kilbisha-rajo Dalanti Dhi-kulyaa-saranishu Patanti Vijayataam Dishanti Samsara-bhramana-paritapopashamanam Vasanti Mach-cheto-hrida-bhuvi Shivananda-lahari
ಅರ್ಥ:हे शम्भो! आपके चरित्र की नदी रूप में बहती हुई, पापों की धूल को नष्ट करती, बुद्धि की नालियों में प्रवाहित होती, संसार-भ्रमण के सन्ताप को शान्त करती, तथा मेरे चित्तरूपी हृदय-सरोवर में निवास करती हुई — यह 'शिवानन्दलहरी' विजयी हो।
ತ್ರಯೀವೇದ್ಯಂ ಹೃದ್ಯಂ ತ್ರಿಪುರಹರಮಾದ್ಯಂ ತ್ರಿನಯನಂ ಜಟಾಭಾರೋದಾರಂ ಚಲದುರಗಹಾರಂ ಮೃಗಧರಮ್। ಮಹಾದೇವಂ ದೇವಂ ಮಯಿ ಸದಯಭಾವಂ ಪಶುಪತಿಂ ಚಿದಾಲಮ್ಬಂ ಸಾಮ್ಬಂ ಶಿವಮತಿವಿಡಮ್ಬಂ ಹೃದಿ ಭಜೇ॥
Trayee-vedyam Hridyam Tripura-haram-aadyam Trinayanam Jata-bharodaram Chalad-uraga-haram Mriga-dharam Mahadevam Devam Mayi Sadaya-bhavam Pashupatim Chidalambam Saambam Shivam-ati-vidambam Hridi Bhaje
ಅರ್ಥ:मैं अपने हृदय में उन महादेव का भजन करता हूँ — जो तीनों वेदों से ज्ञेय, हृदयंगम, त्रिपुर के संहारक, आदि, त्रिनयन हैं; जिनकी जटाएँ उदार हैं, जो चलते हुए सर्प को हार रूप में तथा मृग को धारण करते हैं; जो महादेव, मुझ पर सदय, पशुपति, चिदालम्ब, अम्बा सहित (साम्ब), और सब अनुकरण से परे शिव हैं।
ಸಹಸ್ರಂ ವರ್ತನ್ತೇ ಜಗತಿ ವಿಬುಧಾಃ ಕ್ಷುದ್ರಫಲದಾ ನ ಮನ್ಯೇ ಸ್ವಪ್ನೇ ವಾ ತದನುಸರಣಂ ತತ್ಕೃತಫಲಮ್। ಹರಿಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಮಪಿ ನಿಕಟಭಾಜಾಮಸುಲಭಂ ಚಿರಂ ಯಾಚೇ ಶಮ್ಭೋ ಶಿವ ತವ ಪದಾಮ್ಭೋಜಭಜನಮ್॥
Sahasram Vartante Jagati Vibudhaah Kshudra-phaladaa Na Manye Svapne Va Tad-anusaranam Tat-krita-phalam Hari-brahmadinaam-api Nikata-bhajaam-asulabham Chiram Yache Shambho Shiva Tava Padambhoja-bhajanam
ಅರ್ಥ:इस जगत में सहस्रों क्षुद्र फल देने वाले देवता हैं; स्वप्न में भी मैं उनका अनुसरण या उनके फल की कामना नहीं करता। हे शम्भो, हे शिव! जो हरि-ब्रह्मा आदि समीपवर्ती देवों के लिए भी दुर्लभ है, उस आपके चरणकमलों के भजन को मैं चिरकाल तक माँगता हूँ।
ತ್ವತ್ಪಾದಾಮ್ಬುಜಮರ್ಚಯಾಮಿ ಪರಮಂ ತ್ವಾಂ ಚಿನ್ತಯಾಮ್ಯನ್ವಹಂ ತ್ವಾಮೀಶಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜಾಮಿ ವಚಸಾ ತ್ವಾಮೇವ ಯಾಚೇ ವಿಭೋ। ವೀಕ್ಷೇ ತ್ವಾಂ ಸಕಲಂ ಭವನ್ತಮಸಮಂ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮ್ಭಾವಯನ್ ಭಾವೋ ಭಕ್ತಿಭರೇಣ ಚ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಕಿಂ ಯಾಚಸೇ ಬ್ರೂಹಿ ಮಾಮ್॥
Tvat-padambujam-archayami Paramam Tvam Chintayamy-anvaham Tvam-isham Sharanam Vrajami Vachasa Tvam-eva Yache Vibho Veekshe Tvam Sakalam Bhavantam-asamam Sarvatra Sambhavayan Bhavo Bhakti-bharena Cha Pratidinam Kim Yachase Broohi Maam
ಅರ್ಥ:हे विभो! मैं आपके चरणकमलों की अर्चना करता हूँ, प्रतिदिन आपका परम चिन्तन करता हूँ, आप ईश की शरण में जाता हूँ, वाणी से केवल आपसे ही याचना करता हूँ; मैं आपको सर्वत्र, असम, सबमें विद्यमान देखता हूँ, प्रतिदिन भक्ति से परिपूर्ण भाव से — (और आप पूछते हैं) 'मुझे बताओ, तुम क्या माँगते हो?'
ಆದ್ಯಾಯಾಮಿತತೇಜಸೇ ಶ್ರುತಿಪದೈರ್ವೇದ್ಯಾಯ ಸಾಧ್ಯಾಯ ತೇ ವಿದ್ಯಾನನ್ದಮಯಾತ್ಮನೇ ತ್ರಿಜಗತಃ ಸಂರಕ್ಷಣೋದ್ಯೋಗಿನೇ। ಧ್ಯೇಯಾಯಾಖಿಲಯೋಗಿಭಿಃ ಸುರಗಣೈರ್ಗೇಯಾಯ ಮಾಯಾವಿನೇ ಸಮ್ಯಕ್ ತಾಂಡವಸಂಭ್ರಮಾಯ ಜಟಿನೇ ಸೇಯಂ ನತಿಃ ಶಮ್ಭವೇ॥
Aadyaayaamita-tejase Shruti-padair-vedyaaya Saadhyaaya Te Vidyaananda-mayaatmane Tri-jagatah Samrakshanodyogine Dhyeyaayaakhila-yogibhih Sura-ganair-geyaaya Maayaavine Samyak Tandava-sambhramaaya Jatine Seyam Natih Shambhave
ಅರ್ಥ:यह मेरा नमस्कार उन शम्भु को है — जो आदि, अपरिमित तेजवाले, वेदवाक्यों से ज्ञेय, साध्य, विद्या और आनन्दमय स्वरूप वाले, तीनों लोकों की रक्षा में उद्यत, समस्त योगियों द्वारा ध्येय, देवगणों द्वारा गेय, मायावी, सम्यक् तांडव के उल्लास में लीन, तथा जटाधारी हैं।
ನಾಲಂ ವಾ ಪರಮೋಪಕಾರಕಮಿದಂ ತ್ವೇಕಂ ಪಶೂನಾಂ ಪತೇ ಪಶ್ಯನ್ ಕುಕ್ಷಿಗತಾನ್ ಚರಾಚರಜಗತ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸಹನ್ತೇಽಪಿ ವಾ। ಪೀತ್ವಾ ಯತ್ರ ವಿಲೋಲಕಾಲಕಲನಾಂ ಮತ್ವೈವ ದುರ್ವಾಸನಾಂ ಕಾಲಕ್ಷೇಪಣಮಾಮನನ್ತಿ ವಿಬುಧಾಃ ಕ್ಷೇಮಂಕರಂ ತೇ ವಪುಃ॥
Naalam Va Paramopakaarakam-idam Tv-ekam Pashoonam Pate Pashyan Kukshi-gataan Charaachara-jagat Saakshaat Sahante'pi Va Peetva Yatra Vilola-kala-kalanaam Matvaiva Durvaasanaam Kaala-kshepanamaamananti Vibudhaah Kshemankaram Te Vapuh
ಅರ್ಥ:हे पशुपति! क्या यह आपका एक ही परम उपकार पर्याप्त नहीं — कि आप अपने उदर में स्थित समस्त चराचर जगत को साक्षात् देखते और सहन भी करते हैं? जहाँ उस उमड़ते कालकूट विष को, जिसे लोग भय का कारण मानते हैं, पीकर — विद्वान कहते हैं कि समय व्यतीत करने वाला आपका वह शरीर ही सबका कल्याणकारी है।
ರುದ್ರಂ ಪಶುಪತಿಂ ಸ್ಥಾಣುಂ ನೀಲಕಣ್ಠಮುಮಾಪತಿಮ್। ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ॥
Rudram Pashupatim Sthaanum Neelakantham Umaapatim Namaami Shirasaa Devam Kim No Mrityuh Karishyati
ಅರ್ಥ:रुद्र, पशुपति, स्थाणु, नीलकण्ठ, उमापति — उन देव को मैं शीश झुकाकर नमन करता हूँ। फिर मृत्यु हमारा क्या कर सकती है?
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
शिवानन्दलहरी ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
Kindles intense, melting devotion (bhakti) toward Lord Shiva
Fills the heart with the 'wave of bliss' that washes away sin and sorrow
Teaches the seeker to ask for nothing but the worship of Shiva's feet
Calms the torment of worldly wandering and brings inner peace
Recited for spiritual wisdom, surrender, and freedom from fear of death
Composed by Adi Shankaracharya — carries the grace of the great Acharya
Deepens the understanding of Shiva as both the personal Lord and the Absolute
शिवानन्दलहरी ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
Sit calmly before an image or Lingam of Shiva and recite the verses slowly, savouring their meaning rather than hurrying. Shivananda Lahari is a poem of feeling, so chant it as an offering of love, letting the heart soften into the 'wave of Shiva's bliss.' Those who learn the full 100-verse work often recite it daily; reciting even these verses with devotion is greatly blessed.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ शिवानन्दलहरीವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ