ଅଥାତୋ ବ୍ରହ୍ମଜିଜ୍ଞାସା
अथातो ब्रह्मजिज्ञासा in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର (ବେଦାନ୍ତ ସୂତ୍ର) ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଥମ ଚାରି ସୂତ୍ର (ଚତୁଃସୂତ୍ରୀ), ଯାହାର ରଚନା ମହର୍ଷି ବାଦରାୟଣ (ବ୍ୟାସ) କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯାହା ଉପନିଷଦର ଉପଦେଶକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରେ। ପ୍ରଥମ ସୂତ୍ର 'ଅଥ ଅତଃ' ଅର୍ଥାତ୍ 'ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେଥିପାଇଁ' ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଏହି ଘୋଷଣା କରି ଯେ ଆବଶ୍ୟକ ସାଧନସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଏବଂ ଏହା ଜାଣି ଯେ କର୍ମରୁ କେବଳ ଅନିତ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ, ସାଧକ ଅନନ୍ତ ସତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନି ସୂତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ସେହି ଦର୍ଶାଏ ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନର ସାଧନ ସିଦ୍ଧ କରେ, ଏବଂ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦ ତାଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ ଏକାଗ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ମିଳିତ ଭାବେ ସେମାନେ ବେଦାନ୍ତର ପରମ ବିଷୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି — ପରମ ସତ୍ତାକୁ ଜାଣିବାର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Brahma Sutra (Vedanta Sutra) 1.1.1 · Sage Badarayana (traditionally identified with Vyasa) · Ancient (classical period of Vedanta)
ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର, ଅନ୍ୟ ମହାନ ଦାର୍ଶନିକ ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କ ପରି, 'ଅଥ ଅତଃ' — 'ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେଥିପାଇଁ' — ଶବ୍ଦରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଭାଷ୍ୟକାରମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି ଯେ 'ବର୍ତ୍ତମାନ' ସେହି ସମୟ ସୂଚାଏ ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ଚତୁଷ୍ଟୟ-ସାଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି — ବିବେକ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଷଟ୍ସମ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ମୁମୁକ୍ଷୁତ୍ୱ — ପ୍ରାପ୍ତ କରିସାରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ 'ସେଥିପାଇଁ' କାରଣ ସୂଚାଏ: ଏହା ଦେଖି ଯେ କର୍ମର ଫଳ ଅନିତ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ବୁଲେ। ଏହା ସହିତ ମହର୍ଷି ବାଦରାୟଣ ନିଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥର ବିଷୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି — ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା। ତା'ପରେ ଆଗର ସୂତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ସେହି ରୂପେ ସଂଜ୍ଞାୟିତ କରେ ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ସ୍ଥିତି ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ବେଦାନ୍ତ ଶିଖାଏ ଯେ ଏହି ଜିଜ୍ଞାସା ହିଁ, ସଠିକ ଯୋଗ୍ୟତା ସହିତ କରାଗଲେ, ବ୍ରହ୍ମର ସେହି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଜ୍ଞାନରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଯାହା ଅଜ୍ଞାନକୁ ମୂଳରୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ; ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ପରମ୍ପରା ମାନେ ଯେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣିବାର ସଚ୍ଚା ଇଚ୍ଛାର ଜାଗରଣ ମାତ୍ର, ଯାହାରୁ ଏହି ସୂତ୍ର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଆତ୍ମାର ମୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼କୁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଚିହ୍ନିତ କରିଦିଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅଥାତୋ ବ୍ରହ୍ମଜିଜ୍ଞାସା ॥ ୧ ॥ ଜନ୍ମାଦ୍ଯସ୍ଯ ଯତଃ ॥ ୨ ॥ ଶାସ୍ତ୍ରଯୋନିତ୍ଵାତ୍ ॥ ୩ ॥ ତତ୍ତୁ ସମନ୍ଵଯାତ୍ ॥ ୪ ॥
athāto brahma-jijñāsā (1.1.1) janmādy asya yataḥ (1.1.2) śāstra-yonitvāt (1.1.3) tat tu samanvayāt (1.1.4)
ଅର୍ଥ:ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେଥିପାଇଁ, (ଆରମ୍ଭ ହୁଏ) ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା। (୧.୧.୧) ବ୍ରହ୍ମ ସେହି, ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟ ହୁଏ। (୧.୧.୨) କାରଣ (ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନର) ଉତ୍ସ ଶାସ୍ତ୍ର। (୧.୧.୩) କିନ୍ତୁ ସେ (ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ), ସେମାନଙ୍କ ସମନ୍ୱୟ (ଏକବାକ୍ୟତା) କାରଣରୁ। (୧.୧.୪)
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ପାଠର ଲାଭ
ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ଉଦ୍ଘାଟନ କରେ, ଯାହା ଉପନିଷଦକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରୁଥିବା ବେଦାନ୍ତ ଦର୍ଶନର ଆଧାରଭୂତ ଗ୍ରନ୍ଥ।
ମଙ୍ଗଳ-ଶବ୍ଦ 'ଅଥ' (ବର୍ତ୍ତମାନ) ସ୍ୱୟଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ, ଯାହା ପରମ ଜିଜ୍ଞାସା ପାଇଁ ସାଧକର ତତ୍ପରତା ସୂଚାଏ।
ସ୍ଥାପିତ କରେ ଯେ ବ୍ରହ୍ମ-ଜ୍ଞାନ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଯାହା କର୍ମର ଅନିତ୍ୟ ଫଳରୁ ଅତୀତ।
ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର କିମ୍ବା ବେଦାନ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ ପୂର୍ବେ ପବିତ୍ର ଆରମ୍ଭ ରୂପେ ଜପ କରାଯାଏ।
ଜିଜ୍ଞାସା (ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା) ର ଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରେ, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆତ୍ମ-ଜ୍ଞାନ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ।
ସାଧକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା ହିଁ ମୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ର ବିନ୍ଦୁ।
अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଆରମ୍ଭିକ ସୂତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସାର ପ୍ରବେଶ-ଦ୍ୱାର ଭାବି। 'ଅଥ' (ବର୍ତ୍ତମାନ) ଶବ୍ଦରେ ଅଟକନ୍ତୁ, ଏହି ଅନୁଭବ କରି ଯେ ଏହି କ୍ଷଣ ହିଁ, ଉଚିତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରେ, ମନକୁ ପରମ ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ିବାର ସମୟ। ତା'ପରେ ସେହି ବିଚାରପୂର୍ବକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ଉଦ୍ଘାଟିତ କରେ, ଯଥାସମ୍ଭବ ଯୋଗ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ। ଏହାକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବେଦାନ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନର ଆରମ୍ଭର ମଙ୍ଗଳ-ସ୍ତୁତି ରୂପେ ଜପ କରାଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ