ശ്രീ കൃഷ്ണാഷ്ടകമ് (ഭജേ വ്രജൈകമണ്ഡനമ്)
श्री कृष्णाष्टकम् (भजे व्रजैकमण्डनम्) in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
'ഭജേ വ്രജൈക മണ്ഡനമ്' എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന കൃഷ്ണാഷ്ടകം കൃഷ്ണ ഭഗവാന്റെ സ്തുതിയിൽ ഒരു മധുരമായ അഷ്ടപദി സ്തോത്രമാണ്, പരമ്പരാഗതമായി ആദി ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രവഹിക്കുന്ന അന്ത്യപ്രാസ ഛന്ദസ്സിൽ രചിച്ച്, ഓരോ ശ്ലോകവും 'നമാമി…' (ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു) എന്ന് അവസാനിക്കുന്നു, കൃഷ്ണനെ വ്രജത്തിന്റെ ആഭരണമായി, ഗോവർധനം ഉയർത്തിയ താമരക്കണ്ണനായി, ഗോപികമാരുടെ പ്രിയനായി, ഹൃദയ ചോരനായി ആരാധിക്കുന്നു. സമാപന ശ്ലോകം ഇത് പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഓരോ ജന്മത്തിലും കൃഷ്ണനോട് ശുദ്ധ ഭക്തി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE
വിഷ്ണുവിന്റെ എട്ടാമത്തെ അവതാരമായ കൃഷ്ണ ഭഗവാൻ തന്റെ ബാല്യം വ്രജത്തിൽ (വൃന്ദാവനം) ചെലവഴിച്ചു, തന്റെ സൗന്ദര്യം, തന്റെ ഓടക്കുഴൽ, തന്റെ കുസൃതി ലീലകളാൽ എല്ലാവരെയും മോഹിപ്പിച്ച് — ഗോവർധന പർവതം ഉയർത്തി, ഇന്ദ്രന്റെ അഹങ്കാരം അടക്കി, ഗോപ-ഗോപികമാരുടെ ഹൃദയങ്ങൾ മോഷ്ടിച്ച്. പരമ്പരാഗതമായി ആദി ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കൃഷ്ണാഷ്ടകം, ആ ലീലകളെ തന്നെ എട്ട് പ്രവഹിക്കുന്ന ശ്ലോകങ്ങളിൽ സമാഹരിക്കുന്നു. ഇത് ആചാര്യന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന കൃഷ്ണന്റെ രണ്ട് പ്രസിദ്ധ അഷ്ടകങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, മറ്റൊന്ന് 'വാസുദേവ-സുതം ദേവമ്' എന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
സമാപന ശ്ലോകം തന്നെ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഫലമാണ് (ഫലം): ഈ എട്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ ആത്മാർഥമായി പഠിച്ച് പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ജന്മജന്മ കൃഷ്ണനോട് അചഞ്ചല ഭക്തി പ്രദാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്ന് പാരമ്പര്യം പറയുന്നു — ഭക്തർക്ക് ഏതൊരു ലൗകിക നേട്ടത്തെക്കാളും പ്രിയപ്പെട്ട വരം.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ഭജേ വ്രജൈകമണ്ഡനം സമസ്തപാപഖണ്ഡനം സ്വഭക്തചിത്തരഞ്ജനം സദൈവ നന്ദനന്ദനമ് । സുപിച്ഛഗുച്ഛമസ്തകം സുനാദവേണുഹസ്തകം അനങ്ഗരങ്ഗസാഗരം നമാമി കൃഷ്ണനാഗരമ് ॥ ൧ ॥
Bhaje vrajaikamandanam samastapapakhandanam Svabhaktachittaranjanam sadaiva nandanandanam | Supicchagucchamastakam sunadavenuhastakam Anangarangasagaram namami krishnanagaram || 1 ||
അർഥം:व्रज के एकमात्र आभूषण, समस्त पापों के नाशक, अपने भक्तों के चित्त को आनन्दित करने वाले, सदा आनन्दमय नन्दनन्दन का मैं भजन करता हूँ; जिनके मस्तक पर सुन्दर मयूरपिच्छ का गुच्छ है और हाथ में मधुर ध्वनि वाली वेणु है — जो प्रेम-रस के सागर हैं — उन नागर (रसिक) कृष्ण को मैं नमस्कार करता हूँ।
മനോജഗര്വമോചനം വിശാലലോലലോചനം വിധൂതഗോപശോചനം നമാമി പദ്മലോചനമ് । കരാരവിന്ദഭൂധരം സ്മിതാവലോകസുന്ദരം മഹേന്ദ്രമാനദാരണം നമാമി കൃഷ്ണവാരണമ് ॥ ൨ ॥
Manojagarvamochanam vishalalolalochanam Vidhutagopashochanam namami padmalochanam | Kararavindabhudharam smitavalokasundaram Mahendramanadaranam namami krishnavaranam || 2 ||
അർഥം:जो कामदेव के गर्व को चूर करते हैं, जिनके नेत्र विशाल एवं चंचल हैं, जो गोपों के शोक को दूर करते हैं — उन कमलनयन को मैं नमस्कार करता हूँ; जिन्होंने अपने करकमल पर पर्वत (गोवर्धन) धारण किया, जो मुस्कानभरी दृष्टि से सुन्दर हैं, जिन्होंने महेन्द्र (इन्द्र) के अभिमान का दमन किया — उन रक्षक कृष्ण को मैं नमस्कार करता हूँ।
കദമ്ബസൂനകുണ്ഡലം സുചാരുഗണ്ഡമണ്ഡലം വ്രജാങ്ഗനൈകവല്ലഭം നമാമി കൃഷ്ണദുര്ലഭമ് । യശോദയാ സമോദയാ സഗോപയാ സനന്ദയാ യുതം സുഖൈകദായകം നമാമി ഗോപനായകമ് ॥ ൩ ॥
Kadambasunakundalam sucharugandamandalam Vrajanganaikavallabham namami krishnadurlabham | Yashodaya samodaya sagopaya sanandaya Yutam sukhaikadayakam namami gopanayakam || 3 ||
അർഥം:कदम्ब के फूलों के कुण्डल वाले, अति सुन्दर कपोलमण्डल वाले, व्रजांगनाओं के एकमात्र प्रिय — उन दुर्लभ कृष्ण को मैं नमस्कार करता हूँ; यशोदा, गोपों एवं नन्द के साथ आनन्दमग्न, एकमात्र सुखदाता — उन गोपनायक को मैं नमस्कार करता हूँ।
സദൈവ പാദപങ്കജം മദീയമാനസേ നിജം ദധാനമുക്തമാലകം നമാമി നന്ദബാലകമ് । സമസ്തദോഷശോഷണം സമസ്തലോകപോഷണം സമസ്തഗോപമാനസം നമാമി നന്ദലാലസമ് ॥ ൪ ॥
Sadaiva padapankajam madiyamanase nijam Dadhanamuktamalakam namami nandabalakam | Samastadoshashoshanam samastalokaposhanam Samastagopamanasam namami nandalalasam || 4 ||
അർഥം:जिनके चरणकमल सदा मेरे मन में अपने रूप में निवास करें — खुली अलकावली धारण करने वाले उन नन्दबालक को मैं नमस्कार करता हूँ; समस्त दोषों को सुखाने वाले, समस्त लोकों का पोषण करने वाले, समस्त गोपों के मन में बसने वाले — उन नन्दलाल को मैं नमस्कार करता हूँ।
ഭുവോ ഭരാവതാരകം ഭവാബ്ധികര്ണധാരകം യശോമതീകിശോരകം നമാമി ചിത്തചോരകമ് । ദൃഗന്തകാന്തഭങ്ഗിനം സദാ സദാലസങ്ഗിനം ദിനേ ദിനേ നവം നവം നമാമി നന്ദസമ്ഭവമ് ॥ ൫ ॥
Bhuvo bharavatarakam bhavabdhikarnadharakam Yashomatikishorakam namami chittachorakam | Drigantakantabhanginam sada sadalasanginam Dine dine navam navam namami nandasambhavam || 5 ||
അർഥം:पृथ्वी के भार को उतारने के लिए अवतरित, भवसागर के कर्णधार, यशोदा के किशोर — उन चित्तचोर को मैं नमस्कार करता हूँ; नेत्रों के मनोहर कटाक्षों वाले, सदा सत्संगी, प्रतिदिन नवीन-से-नवीन — उन नन्दनन्दन को मैं नमस्कार करता हूँ।
ഗുണാകരം സുഖാകരം കൃപാകരം കൃപാപരം സുരദ്വിഷന്നികന്ദനം നമാമി ഗോപനന്ദനമ് । നവീനഗോപനാഗരം നവീനകേലിലമ്പടം നമാമി മേഘസുന്ദരം തഡിത്പ്രഭാലസത്പടമ് ॥ ൬ ॥
Gunakaram sukhakaram kripakaram kripaparam Suradvishannikandanam namami gopanandanam | Navinagopanagaram navinakelilampatam Namami meghasundaram taditprabhalasatpatam || 6 ||
അർഥം:गुणों के आकर, सुख के आकर, कृपा के आकर, परम कृपालु, देवशत्रुओं के नाशक — उन गोपनन्दन को मैं नमस्कार करता हूँ; नित्य नवीन गोप-नागर, नवीन क्रीडा में रत, मेघ के समान सुन्दर, बिजली-सी चमकती पीताम्बरधारी — उन्हें मैं नमस्कार करता हूँ।
സമസ്തഗോപനന്ദനം ഹൃദമ്ബുജൈകമോദനം നമാമി കുഞ്ജമധ്യഗം പ്രസന്നഭാനുശോഭനമ് । നികാമകാമദായകം ദൃഗന്തചാരുസായകം രസാലവേണുഗായകം നമാമി കുഞ്ജനായകമ് ॥ ൭ ॥
Samastagopanandanam hridambujaikamodanam Namami kunjamadhyagam prasannabhanushobhanam | Nikamakamadayakam drigantacharusayakam Rasalavenugayakam namami kunjanayakam || 7 ||
അർഥം:समस्त गोपों के आनन्द, हृदयकमल के एकमात्र हर्ष — कुंज के मध्य विराजमान, प्रसन्न सूर्य-सी शोभा वाले उन्हें मैं नमस्कार करता हूँ; समस्त कामनाओं के दाता, कटाक्ष के सुन्दर बाण वाले, मधुर वेणु-गायक — उन कुंजनायक को मैं नमस्कार करता हूँ।
വിദഗ്ധഗോപികാമനോമനോജ്ഞതല്പശായിനം നമാമി കുഞ്ജകാനനം പ്രവിഷ്ടരാസമണ്ഡനമ് । യദാ തദാ യഥാ തഥാ തഥൈവ കൃഷ്ണസത്കഥാ മയാ സദൈവ ഗീയതാം തഥാ കൃപാ വിധീയതാമ് ॥ ൮ ॥
Vidagdhagopikamanomanojnatalpashayinam Namami kunjakananam pravishtarasamandanam | Yada tada yatha tatha tathaiva krishnasatkatha Maya sadaiva giyatam tatha kripa vidhiyatam || 8 ||
അർഥം:चतुर गोपियों के मनोहर शय्या पर शयन करने वाले — रासमण्डल में प्रविष्ट कुंजवन के आभूषण को मैं नमस्कार करता हूँ; जब-तब, जैसे-वैसे, सदा मैं कृष्ण की सत्कथा गाता रहूँ — हे प्रभो, मुझ पर ऐसी ही कृपा कीजिए।
പ്രമാണികാഷ്ടകദ്വയം ജപത്യധീത്യ യഃ പുമാന് ഭവേത്സ നന്ദനന്ദനേ ഭവേ ഭവേ സുഭക്തിമാന് ॥
Pramanikashtakadvayam japatyadhitya yah puman Bhavetsa nandanandane bhave bhave subhaktiman ||
അർഥം:जो मनुष्य इस प्रामाणिक अष्टक-युगल का अध्ययन कर जप करता है, वह जन्म-जन्मान्तर में नन्दनन्दन के प्रति उत्तम भक्ति से युक्त हो जाता है।
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
श्री कृष्णाष्टकम् (भजे व्रजैकमण्डनम्) പാരായണ ഫലങ്ങൾ
വ്രജത്തിന്റെ മോഹനനായി കൃഷ്ണ ഭഗവാനോട് സ്നേഹപൂർവമായ ഭക്തി (മാധുര്യ ഭക്തി) ഉണർത്തുന്നു.
കൃഷ്ണന്റെ രൂപം, ലീലകൾ, കൃപ എന്നിവ മനോഹരമായി വർണിക്കുന്നു, ധ്യാനത്തിനും ഗാനത്തിനും ആദർശം.
സമാപന ശ്ലോകം ഇത് പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ജന്മജന്മത്തിൽ കൃഷ്ണനോട് അചഞ്ചല ഭക്തി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
ആദ്യ ശ്ലോകത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതുപോലെ ('സമസ്ത-പാപ-ഖണ്ഡനമ്') ഇത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
അതിന്റെ പ്രവഹിക്കുന്ന, സംഗീതാത്മക ഛന്ദസ്സിലൂടെ ഹൃദയത്തിന് ശാന്തി, ആനന്ദം, മാധുര്യം എന്നിവ കൊണ്ടുവരുന്നു.
ആദി ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ, ഇത് മഹാ ആചാര്യന്റെ കൃപ വഹിക്കുന്നു.
നിത്യ പാരായണം, ജന്മാഷ്ടമി, കൃഷ്ണ ആരാധന എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമം.
श्री कृष्णाष्टकम् (भजे व्रजैकमण्डनम्) പാരായണ വിധി
കൃഷ്ണ ഭഗവാന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ ഇരുന്ന്, വിളക്ക് കത്തിച്ച്, എട്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ മധുരമായി പാരായണം ചെയ്യുക, ആന്തരിക പ്രാസം ഭക്തിയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകട്ടെ. ഓരോ ശ്ലോകവും വർണിക്കുന്നതുപോലെ കൃഷ്ണനെ മനസ്സിൽ കാണുക — മയിൽപീലിയോടെ, കയ്യിൽ ഓടക്കുഴലോടെ, ഗോവർധനം ഉയർത്തി, പന്തലിൽ നൃത്തം ചെയ്ത്. ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയിൽ പാടുന്നു. ഓരോ ജന്മത്തിലും കൃഷ്ണനോട് ഭക്തി തേടുന്ന അവസാന ശ്ലോകത്തോടെ സമാപിക്കുക.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ श्री कृष्णाष्टकम् (भजे व्रजैकमण्डनम्) ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ