হরিবরাসনম্
हरिवरासनम् in Bengali · বাংলা
উৎপত্তি ও কাহিনি
Devotional Sanskrit stotra to Lord Ayyappa; sung as the nightly closing prayer at Sabarimala · Attributed to Kambakudi Kulathur Srinivasa Iyer · Traditional; popularised in the 20th century
Ayyappa is Hariharatmaja, born of the union of Vishnu (as Mohini) and Shiva — uniting the two great streams of Hindu devotion. Harivarasanam is sung at Sabarimala as the 'urakka paattu', the lullaby that puts the Lord to sleep: as the last verse fades, the sanctum lamp is dimmed and the doors are closed for the night. Carried across the world by the voice of K. J. Yesudas, it has become the signature prayer of every Ayyappa devotee.
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
Pilgrims who complete the arduous 41-day vratham and climb to Sabarimala describe the nightly Harivarasanam as the most moving moment of all — the whole hill falls silent, and the gentle hymn carries thousands into a shared surrender at the Lord's feet. Devotees say that ending the day with this prayer brings deep, untroubled rest and a sense of being held in Ayyappa's care.
অর্থসহ সম্পূর্ণ পাঠ
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
হরিবরাসনং বিশ্বমোহনং হরিদধীশ্বরং আরাধ্যপাদুকম্। অরিবিমর্দনং নিত্যনর্তনং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Harivarasanam Vishwamohanam Haridadhishwaram Aradhyapadukam Arivimardanam Nityanartanam Hariharatmajam Devamashraye
অর্থ:मैं हरिहरात्मज (अय्यप्पा) की शरण लेता हूँ — जो हरि के श्रेष्ठ आसन पर विराजमान, विश्व को मोहित करने वाले, पूज्य चरण-पादुका वाले, शत्रुओं का नाश करने वाले और नित्य नर्तन करने वाले हैं।
শরণকীর্তনং শক্তমানসং ভজনমানসং নর্তনালসম্। অরুণভাসুরং ভূতনাযকং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Sharanakirtanam Shaktamanasam Bhajanamanasam Nartanalasam Arunabhasuram Bhutanayakam Hariharatmajam Devamashraye
অর্থ:भक्तों के 'शरणम्' कीर्तन से स्तुत, भक्तों के मन में बसे, अरुण-सी आभा वाले, समस्त भूतों के नायक — उन देव की मैं शरण लेता हूँ।
প্রণযসত্যকং প্রাণনাযকং প্রণতকল্পকং সুপ্রভাঞ্চিতম্। প্রণবমন্দিরং কীর্তনপ্রিযং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Pranayasatyakam Prananayakam Pranatakalpakam Suprabhanchitam Pranavamandiram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye
অর্থ:सच्चे प्रेम वाले, प्राणों के नायक, प्रणाम करने वालों की कामना पूर्ण करने वाले, ओंकार में निवास करने वाले, कीर्तनप्रिय — उन देव की मैं शरण लेता हूँ।
তুরগবাহনং সুন্দরাননং বরগদাযুধং দেববর্ণিতম্। গুরুকৃপাকরং কীর্তনপ্রিযং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Turagavahanam Sundarananam Varagadayudham Devavarnitam Gurukripakaram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye
অর্থ:यह स्तोत्र हरिहरात्मज अय्यप्पा की महिमा का गान है, जिसकी आठ पंक्तियाँ 'हरिहरात्मजं देवमाश्रये' पर समाप्त होती हैं — 'मैं उस देव की शरण लेता हूँ।'
ত্রিভুবনার্চিতং দেবতাত্মকং ত্রিনযনং প্রভুং দিব্যদেশিকম্। ত্রিদশপূজিতং চিন্তিতপ্রদং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Tribhuvanarchitam Devatatmakam Trinayanam Prabhum Divyadeshikam Tridashapujitam Chintitapradam Hariharatmajam Devamashraye
ভবভযাপহং ভাবুকাবহং ভুবনমোহনং ভূতিভূষণম্। ধবলবাহনং দিব্যবারণং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Bhavabhayapaham Bhavukavaham Bhuvanamohanam Bhutibhushanam Dhavalavahanam Divyavaranam Hariharatmajam Devamashraye
কলমৃদুস্মিতং সুন্দরাননং কলভকোমলং গাত্রমোহনম্। কলভকেসরী বাজিবাহনং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Kalamridusmitam Sundarananam Kalabhakomalam Gatramohanam Kalabhakesari Vajivahanam Hariharatmajam Devamashraye
শ্রিতজনপ্রিযং চিন্তিতপ্রদং শ্রুতিবিভূষণং সাধুজীবনম্। শ্রুতিমনোহরং গীতলালসং হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রযে॥
Shritajanapriyam Chintitapradam Shrutivibhushanam Sadhujivanam Shrutimanoharam Gitalalasam Hariharatmajam Devamashraye
শব্দে-শব্দে অর্থ
উচ্চারণ শুনতে যেকোনো শব্দে ক্লিক করুন
हरिवरासनम् পাঠের উপকারিতা
The 'urakka paattu' (sleep song) sung as the doors of Sabarimala close each night
An eight-verse refuge prayer to Lord Ayyappa, son of Hari (Vishnu) and Hara (Shiva)
Each verse ends 'Hariharatmajam Devamashraye' — 'I take refuge in that Lord'
Soothing and slow — a perfect night prayer to end the day in surrender
Immortalised in the voice of K. J. Yesudas, heard in Ayyappa temples everywhere
हरिवरासनम् পাঠের নিয়ম
Sing slowly and gently, as a lullaby of surrender, letting each verse close on 'Hariharatmajam Devamashraye'. It is the final prayer of the day at Sabarimala, sung as the sanctum lamp is dimmed and the Lord is laid to rest — chant it likewise as the last act before sleep.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ हरिवरासनम् শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন