കൂര്മ സ്തോത്രമ്
कूर्म स्तोत्रम् in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
ഉത്ഭവം & കഥ
Srimad Bhagavata Purana, Canto 3, Chapter 5 (verses 38–50) · Maharshi Veda Vyasa (traditional) · Puranic
Kurma is the tortoise incarnation of Vishnu, who bore the mountain Mandara on his back during the churning of the ocean of milk. This stotra, preserved in the Srimad Bhagavata Purana, is the prayer of surrender offered by the gods to the Supreme Lord. Bowing at his lotus feet, the devas extol him as the refuge of all sages and the primeval Person who incarnates to create, sustain and dissolve the worlds, and they beseech his grace and guiding vision to fulfil their appointed role in creation.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
It is traditionally held that the lotus feet of the Lord, glorified in this hymn, when merely remembered bestow abhaya — fearlessness — upon the surrendered soul; devotees believe that sincere recitation, like the gods' own prayer, draws the Lord's protective grace and frees the heart from the threefold suffering of worldly life.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
നമാമ തേ ദേവ പദാരവിന്ദം പ്രപന്നതാപോപശമാതപത്രമ് । യന്മൂലകേതാ യതയോഽഞ്ജസോരുസംസാരദുഃഖം ബഹിരുത്ക്ഷിപന്തി ॥ ൧ ॥
namāma te deva padāravindaṃ prapannatāpopaśamātapatram | yanmūlaketā yatayo'ñjasorusaṃsāraduḥkhaṃ bahirutkṣipanti || 1 ||
അർഥം:हे देव! हम आपके चरणकमलों को प्रणाम करते हैं — जो शरणागतों के तापों को शान्त करने वाले छत्र के समान हैं, जिन चरणों को आश्रय बनाकर यति-जन सहज ही विशाल संसार-दुःख को दूर फेंक देते हैं।
ധാതര്യദസ്മിന് ഭവ ഈശ ജീവാസ്താപത്രയേണോപഹതാ ന ശര്മ । ആത്മംല്ലഭന്തേ ഭഗവംസ്തവാങ്ഘ്രിച്ഛായാം സവിദ്യാമത ആശ്രയേമ ॥ ൨ ॥
dhātaryadasmin bhava īśa jīvāstāpatrayeṇopahatā na śarma | ātmam̐llabhante bhagavaṃstavāṅghricchāyāṃ savidyāmata āśrayema || 2 ||
അർഥം:हे धाता, हे ईश! इस संसार में जीव त्रिविध तापों से पीड़ित होकर सुख नहीं पाते; अतः हम विद्या-सहित आपके चरणों की छाया का आश्रय लेते हैं।
മാര്ഗന്തി യത്തേ മുഖപദ്മനീഡൈശ്ഛന്ദഃസുപര്ണൈരൃഷയോ വിവിക്തേ । യസ്യാഘമര്ഷോദസരിദ്വരായാ പദം പദം തീര്ഥപദഃ പ്രപന്നാഃ ॥ ൩ ॥
mārganti yatte mukhapadmanīḍaiśchandaḥsuparṇairṛṣayo vivikte | yasyāghamarṣodasaridvarāyā padaṃ padaṃ tīrthapadaḥ prapannāḥ || 3 ||
അർഥം:एकान्त में ऋषिगण वेद-मन्त्र रूपी पक्षियों द्वारा आपके मुख-कमल में, मानो नीड़ में, आपको खोजते हैं — और पापनाशिनी श्रेष्ठ नदी (गंगा) के उद्गम, तीर्थपाद प्रभु के चरणों में पद-पद पर शरण लेते हैं।
യച്ഛ്രദ്ധയാ ശ്രുതവത്യാം ച ഭക്ത്യാ സംമൃജ്യമാനേ ഹൃദയേഽവധായ । ജ്ഞാനേന വൈരാഗ്യബലേന ധീരാ വ്രജേമ തത്തേഽങ്ഘ്രിസരോജപീഠമ് ॥ ൪ ॥
yachchraddhayā śrutavatyāṃ cha bhaktyā saṃmṛjyamāne hṛdaye'vadhāya | jñānena vairāgyabalena dhīrā vrajema tatte'ṅghrisarojapīṭham || 4 ||
അർഥം:श्रद्धा और भक्ति से, श्रवण द्वारा शुद्ध हुए हृदय में (आपको) धारण कर, ज्ञान और वैराग्य-बल से धीर पुरुष आपके चरण-कमल के आसन को प्राप्त होते हैं।
വിശ്വസ്യ ജന്മസ്ഥിതിസംയമാര്ഥേ കൃതാവതാരസ്യ പദാമ്ബുജം തേ । വ്രജേമ സര്വേ ശരണം യദീശ സ്മൃതം പ്രയച്ഛത്യഭയം സ്വപുംസാമ് ॥ ൫ ॥
viśvasya janmasthitisaṃyamārthe kṛtāvatārasya padāmbujaṃ te | vrajema sarve śaraṇaṃ yadīśa smṛtaṃ prayachchhatyabhayaṃ svapuṃsām || 5 ||
അർഥം:विश्व की सृष्टि, स्थिति और संहार के लिए आपने अवतार धारण किया है; हे ईश! हम सब आपके चरणकमलों की शरण में जाते हैं, जो स्मरण मात्र से ही भक्तों को अभय प्रदान करते हैं।
യത്സാനുബന്ധേഽസതി ദേഹഗേഹേ മമാഹമിത്യൂഢദുരാഗ്രഹാണാമ് । പുംസാം സുദൂരം വസതോഽപി പുര്യാം ഭജേമ തത്തേ ഭഗവന്പദാബ്ജമ് ॥ ൬ ॥
yatsānubandhe'sati dehagehe mamāhamityūḍhadurāgrahāṇām | puṃsāṃ sudūraṃ vasato'pi puryāṃ bhajema tatte bhagavanpadābjam || 6 ||
അർഥം:यद्यपि आप उन लोगों से बहुत दूर रहते हैं जो 'मैं' और 'मेरा' के दुराग्रह से देह-गृह आदि में आसक्त हैं — फिर भी, हे भगवन्! हम आपके उन चरणकमलों का भजन करें।
താന്വാ അസദ്വൃത്തിഭിരക്ഷിഭിര്യേ പരാഹൃതാന്തര്മനസഃ പരേശ । അഥോ ന പശ്യന്ത്യുരുഗായ നൂനം യേ തേ പദന്യാസവിലാസലക്ഷ്മ്യാഃ ॥ ൭ ॥
tānvā asadvṛttibhirakṣibhirye parāhṛtāntarmanasaḥ pareśa | atho na paśyantyurugāya nūnaṃ ye te padanyāsavilāsalakṣmyāḥ || 7 ||
അർഥം:जिनके अन्तर्मन नीच वृत्तियों वाली इन्द्रियों से खिंच गए हैं, वे निश्चय ही, हे उरुगाय! आपके चरण-न्यास की विलास-लक्ष्मी (शोभा) को नहीं देख पाते।
പാനേന തേ ദേവ കഥാസുധായാഃ പ്രവൃദ്ധഭക്ത്യാ വിശദാശയാ യേ । വൈരാഗ്യസാരം പ്രതിലഭ്യ ബോധം യഥാഞ്ജസാന്വീയുരകുണ്ഠധിഷ്ണ്യമ് ॥ ൮ ॥
pānena te deva kathāsudhāyāḥ pravṛddhabhaktyā viśadāśayā ye | vairāgyasāraṃ pratilabhya bodhaṃ yathāñjasānvīyurakuṇṭhadhiṣṇyam || 8 ||
അർഥം:जो विशुद्ध हृदय वाले, बढ़ती भक्ति के साथ आपकी कथा-सुधा का पान करते हैं, वे वैराग्य का सार और बोध पाकर सहज ही आपके अकुण्ठ परमधाम को प्राप्त होते हैं।
തഥാപരേ ചാത്മസമാധിയോഗബലേന ജിത്വാ പ്രകൃതിം ബലിഷ്ഠാമ് । ത്വാമേവ ധീരാഃ പുരുഷം വിശന്തി തേഷാം ശ്രമഃ സ്യാന്ന തു സേവയാ തേ ॥ ൯ ॥
tathāpare chātmasamādhiyogabalena jitvā prakṛtiṃ baliṣṭhām | tvāmeva dhīrāḥ puruṣaṃ viśanti teṣāṃ śramaḥ syānna tu sevayā te || 9 ||
അർഥം:और अन्य धीर पुरुष आत्म-समाधि-योग के बल से प्रबल प्रकृति को जीतकर आप परम पुरुष में ही प्रवेश करते हैं; उनका श्रम तो समाप्त होता है, किन्तु यह आपकी सेवा (भक्ति) जितना सुगम नहीं।
തത്തേ വയം ലോകസിസൃക്ഷയാദ്യ ത്വയാനുസൃഷ്ടാസ്ത്രിഭിരാത്മഭിഃ സ്മ । സര്വേ വിയുക്താഃ സ്വവിഹാരതന്ത്രം ന ശക്നുമസ്തത്പ്രതിഹര്തവേ തേ ॥ ൧൦ ॥
tatte vayaṃ lokasisṛkṣayādya tvayānusṛṣṭāstribhirātmabhiḥ sma | sarve viyuktāḥ svavihāratantraṃ na śaknumastatpratihartave te || 10 ||
അർഥം:हे अज! अब लोक-सृष्टि के लिए आपने हमें अपने तीन रूपों (गुणों) से उत्पन्न किया है; किन्तु हम सब पृथक्-पृथक् होकर, अपनी-अपनी क्रिया में लगे, आपके लिए वह सृष्टि-कार्य पूरा करने में समर्थ नहीं।
യാവദ്ബലിം തേഽജ ഹരാമ കാലേ യഥാ വയം ചാന്നമദാമ യത്ര । യഥോഭയേഷാം ത ഇമേ ഹി ലോകാ ബലിം ഹരന്തോഽന്നമദന്ത്യനൂഹാഃ ॥ ൧൧ ॥
yāvadbaliṃ te'ja harāma kāle yathā vayaṃ chānnamadāma yatra | yathobhayeṣāṃ ta ime hi lokā baliṃ haranto'nnamadantyanūhāḥ || 11 ||
അർഥം:हे अज! ऐसा करें कि हम यथासमय आपको बलि (आहुति) अर्पित करें और अपना अन्न ग्रहण करें, जिससे हम और ये प्राणी — दोनों ही बलि अर्पित करते और अन्न खाते हुए — निश्चिन्त होकर समृद्ध हों।
ത്വം നഃ സുരാണാമസി സാന്വയാനാം കൂടസ്ഥ ആദ്യഃ പുരുഷഃ പുരാണഃ । ത്വം ദേവശക്ത്യാം ഗുണകര്മയോനൌ രേതസ്ത്വജായാം കവിമാദധേഽജഃ ॥ ൧൨ ॥
tvaṃ naḥ surāṇāmasi sānvayānāṃ kūṭastha ādyaḥ puruṣaḥ purāṇaḥ | tvaṃ devaśaktyāṃ guṇakarmayonau retastvajāyāṃ kavimādadhe'jaḥ || 12 ||
അർഥം:आप हम देवों और हमारे वंश के कूटस्थ, आद्य, पुराण-पुरुष हैं; आप ही अज होकर पुरुष रूप में देव-शक्ति (गुण-कर्म की योनि) रूपी प्रकृति में बीज स्थापित कर ब्रह्मा को प्रकट करते हैं।
തതോ വയം സത്പ്രമുഖാ യദര്ഥേ ബഭൂവിമാത്മന്കരവാമ കിം തേ । ത്വം നഃ സ്വചക്ഷുഃ പരിദേഹി ശക്ത്യാ ദേവക്രിയാര്ഥേ യദനുഗ്രഹാണാമ് ॥ ൧൩ ॥
tato vayaṃ satpramukhā yadarthe babhūvimātmankaravāma kiṃ te | tvaṃ naḥ svachakṣuḥ paridehi śaktyā devakriyārthe yadanugrahāṇām || 13 ||
അർഥം:तो फिर हम और श्रेष्ठ प्राणी किस प्रयोजन से उत्पन्न हुए? हे प्रभु! हम आपके लिए क्या करें? आप कृपा करके हमें अपनी वह दृष्टि और शक्ति प्रदान करें, जिससे आपके अनुग्रह पर निर्भर देव-कार्य सम्पन्न हो सके।
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
कूर्म स्तोत्रम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
A powerful prayer of sharanagati (surrender) at the lotus feet of Lord Vishnu
Remembering the Lord's feet through this hymn is said to bestow fearlessness (abhaya)
Cultivates dispassion (vairagya) and discernment (jnana) as praised in its verses
Drawn directly from the sacred Srimad Bhagavata Purana, carrying its scriptural sanctity
Calms the threefold suffering (tapatraya) of body, mind and circumstance
Deepens devotion through reflection on the refuge of the Lord's incarnations
Suitable for daily recitation as a contemplative Vaishnava prayer
कूर्म स्तोत्रम् പാരായണ വിധി
Sit calmly before an image of Lord Vishnu, light a lamp and recite the verses slowly, meditating on the Lord's lotus feet as the sole refuge that dispels all fear and sorrow. Reflect on each prayer of surrender. It is fittingly chanted on Ekadashi, during Vishnu festivals, and as part of regular Bhagavata study and recitation.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ कूर्म स्तोत्रम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ