સુબ્રહ્મણ્યાષ્ટકમ્ (કરાવલમ્બ સ્તોત્ર)
सुब्रह्मण्याष्टकम् (करावलम्ब स्तोत्र) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
સુબ્રહ્મણ્યાષ્ટકમ્ (કરાવલંબ સ્તોત્ર) ભગવાન મુરુગન (કાર્તિકેય/સુબ્રહ્મણ્ય)ને સમર્પિત નવ શ્લોકોનું પ્રસિદ્ધ સ્તોત્ર છે, જે 'હે સ્વામિનાથ કરુણાકર દીનબંધો'થી શરૂ થાય છે. દરેક શ્લોક 'વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલંબમ્'ની પ્રાર્થના સાથે પૂરો થાય છે. તેનો સવારે પાઠ કરવાથી કરોડો જન્મોના પાપ નાશ પામે છે અને મુક્તિ મળે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
A traditional hymn to Lord Subrahmanya (Murugan) · Traditional
સુબ્રહ્મણ્યાષ્ટકમ્, અથવા કરાવલંબ સ્તોત્ર, ભગવાન મુરુગન (કાર્તિકેય / સુબ્રહ્મણ્ય) — મયૂર પર સવાર થઈ વેલ ધારણ કરનાર શિવના યોદ્ધા-પુત્ર — ને સમર્પિત સૌથી પ્રિય સ્તોત્રોમાંનું એક છે. નવ ભાવપૂર્ણ શ્લોકોમાં તે ભગવાનની સ્તુતિ કરે છે — તારક, ક્રૌંચ અને સૂરપદ્મ અસુરોના સંહારક, દેવોના સેનાપતિ, વિષ્ણુ, ઇન્દ્ર અને ઋષિઓ દ્વારા પૂજિત — અને દરેક શ્લોક એ જ સમર્પણ ભરી પ્રાર્થના સાથે પૂરો થાય છે: 'વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલંબમ્', 'હે વલ્લીના સ્વામી, મને તમારા હાથનો સહારો આપો'. તેનો અંતિમ શ્લોક વચન આપે છે કે સવારે તેનો પાઠ કરવાથી અસંખ્ય જન્મોના પાપ ઓગળી જાય છે. તે સૌથી વધુ સ્કંદ ષષ્ઠીના છ દિવસોમાં પૂજિત છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
હે સ્વામિનાથ કરુણાકર દીનબન્ધો શ્રીપાર્વતીશમુખપઙ્કજપદ્મબન્ધો । શ્રીશાદિદેવગણપૂજિતપાદપદ્મ વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૧॥
he svāminātha karuṇākara dīnabandho śrīpārvatīśamukhapaṅkajapadmabandho | śrīśādidevagaṇapūjitapādapadma vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 1||
અર્થ:હે સ્વામીનાથ, કરુણાના સાગર, અસહાયોના મિત્ર; હે શિવ (પાર્વતી-પતિ) ના મુખ-કમળથી પ્રગટ થયેલા બંધુ; હે જેમના ચરણ-કમળ વિષ્ણુ અને સમસ્ત દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત છે — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
દેવાધિદેવસુત દેવગણાધિનાથ દેવેન્દ્રવન્દ્યમૃદુપઙ્કજમઞ્જુપાદ । દેવર્ષિનારદમુનીન્દ્રસુગીતકીર્તે વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૨॥
devādhidevasuta devagaṇādhinātha devendravandyamṛdupaṅkajamañjupāda | devarṣināradamunīndrasugītakīrte vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 2||
અર્થ:હે દેવોના દેવ (શિવ) ના પુત્ર, હે સ્વર્ગના ગણોના પરમ સ્વામી; હે જેમના કોમળ ચરણ-કમળ ઇન્દ્ર દ્વારા પ્રણામ કરાય છે; હે જેમની મહિમા દિવ્ય ઋષિ નારદ અને મુનિશ્રેષ્ઠો દ્વારા મધુર સ્વરે ગવાય છે — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
નિત્યાન્નદાનનિરતાખિલરોગહારિન્ ભાગ્યપ્રદાનપરિપૂરિતભક્તકામ । શ્રુત્યાગમપ્રણવવાચ્યનિજસ્વરૂપ વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૩॥
nityānnadānaniratākhilarogahārin bhāgyapradānaparipūritabhaktakāma | śrutyāgamapraṇavavācyanijasvarūpa vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 3||
અર્થ:હે અન્નદાનમાં સદા રત, સમસ્ત રોગોના નાશક; હે સૌભાગ્યના વરદાનથી આપના ભક્તોની કામનાઓ પૂર્ણ કરનાર; હે જેમનું સ્વરૂપ વેદ, આગમ અને પ્રણવ (ૐ) દ્વારા ઘોષિત છે — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
ક્રૌઞ્ચાસુરેન્દ્રપરિખણ્ડન શક્તિશૂલચાપાદિશસ્ત્રપરિમણ્ડિતદિવ્યપાણે । શ્રીકુણ્ડલીશધરતુણ્ડશિખીન્દ્રવાહ વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૪॥
krauñcāsurendraparikhaṇḍana śaktiśūlacāpādiśastraparimaṇḍitadivyapāṇe | śrīkuṇḍalīśadharatuṇḍaśikhīndravāha vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 4||
અર્થ:હે રાક્ષસપતિ ક્રૌંચના સંહારક; હે જેમના દિવ્ય હાથ શક્તિ-વેલ, ત્રિશૂલ, ધનુષ આદિ અસ્ત્રોથી શોભે છે; હે જે સર્પને ચાંચમાં પકડેલા પક્ષિરાજ મહા મયૂર પર સવાર થાય છે — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
દેવાધિદેવરથમણ્ડલમધ્યવેઽદ્ય દેવેન્દ્રપીઠનકરં દૃઢચાપહસ્તમ્ । શૂરં નિહત્ય સુરકોટિભિરીડ્યમાન વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૫॥
devādhidevarathamaṇḍalamadhyave’dya devendrapīṭhanakaraṃ dṛḍhacāpahastam | śūraṃ nihatya surakoṭibhirīḍyamāna vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 5||
અર્થ:હે જેમણે દેવતાઓના રથોની પંક્તિ વચ્ચે, હાથમાં દૃઢ ધનુષ લઈ, અસુર (સુરપદ્મ) નો વધ કર્યો અને કરોડો દેવતાઓ દ્વારા સ્તુત ઊભા છે — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
હારાદિરત્નમણિયુક્તકિરીટહાર કેયૂરકુણ્ડલલસત્કવચાભિરામમ્ । હે વીર તારકજયામરવૃન્દવન્દ્ય વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૬॥
hārādiratnamaṇiyuktakirīṭahāra keyūrakuṇḍalalasatkavacābhirāmam | he vīra tārakajayāmaravṛndavandya vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 6||
અર્થ:હે રત્નો અને મણિઓની પંક્તિઓથી જડેલા મુકુટમાં દેદીપ્યમાન, બાજુબંધ, કુંડળ અને ચમકતા કવચથી સુંદર; હે વીર, તારક અસુરના વિજેતા, સમસ્ત અમરગણો દ્વારા પ્રણામ કરાનાર — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
પઞ્ચાક્ષરાદિમનુમન્ત્રિતગાઙ્ગતોયૈઃ પઞ્ચામૃતૈઃ પ્રમુદિતેન્દ્રમુખૈર્મુનીન્દ્રૈઃ । પટ્ટાભિષિક્તહરિયુક્ત પરાસનાથ વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૭॥
pañcākṣarādimanumantritagāṅgatoyaiḥ pañcāmṛtaiḥ pramuditendramukhairmunīndraiḥ | paṭṭābhiṣiktahariyukta parāsanātha vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 7||
અર્થ:હે જેમનો અભિષેક પંચાક્ષરી આદિ પવિત્ર મંત્રોથી પવિત્ર ગંગા-જળ અને પંચામૃતથી, ઇન્દ્ર અને મુનિશ્રેષ્ઠોના હર્ષ વચ્ચે થયો; હે પરમ અભિષિક્ત સ્વામી — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
શ્રીકાર્તિકેય કરુણામૃતપૂર્ણદૃષ્ટ્યા કામાદિરોગકલુષીકૃતદુષ્ટચિત્તમ્ । સિક્ત્વા તુ મામવ કલાધરકાન્તિકાન્ત્યા વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલમ્બમ્ ॥ ૮॥
śrīkārtikeya karuṇāmṛtapūrṇadṛṣṭyā kāmādirogakaluṣīkṛtaduṣṭacittam | siktvā tu māmava kalādharakāntikāntyā vallīśanātha mama dehi karāvalambam || 8||
અર્થ:હે ધન્ય કાર્તિકેય, કરુણાના અમૃતથી ભરેલી આપની દૃષ્ટિથી, અને આપના ચંદ્ર-સમ શીતળ મનોહર તેજથી, કામ આદિ રોગોથી મલિન મારા મનને સીંચીને રક્ષા કરો — હે વલ્લીના સ્વામી, મને આપના હાથનો સહારો આપો.
સુબ્રહ્મણ્યાષ્ટકં પુણ્યં યે પઠન્તિ દ્વિજોત્તમાઃ । તે સર્વે મુક્તિમાયાન્તિ સુબ્રહ્મણ્યપ્રસાદતઃ । સુબ્રહ્મણ્યાષ્ટકં ઇદં પ્રાતરુત્થાય યઃ પઠેત્ । કોટિજન્મકૃતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ ॥
subrahmaṇyāṣṭakaṃ puṇyaṃ ye paṭhanti dvijottamāḥ | te sarve muktimāyānti subrahmaṇyaprasādataḥ | subrahmaṇyāṣṭakaṃ idaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet | koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati ||
અર્થ:જે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ આ પવિત્ર સુબ્રહ્મણ્ય અષ્ટકમનો પાઠ કરે છે, તેઓ સૌ સુબ્રહ્મણ્યની કૃપાથી મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે. જે તેને પ્રાતઃ ઊઠીને વાંચે છે — તેના કરોડો જન્મોના પાપ તે જ ક્ષણે નષ્ટ થઈ જાય છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
सुब्रह्मण्याष्टकम् (करावलम्ब स्तोत्र) પાઠના લાભ
મુરુગનનું પ્રસિદ્ધ સ્તોત્ર — નવ શ્લોકોનું સુબ્રહ્મણ્યાષ્ટકમ્, જેને કરાવલંબ સ્તોત્ર પણ કહે છે, 'હે સ્વામિનાથ કરુણાકર દીનબંધો'થી શરૂ થાય છે
દરેક શ્લોક ભગવાન મુરુગન (કાર્તિકેય / સુબ્રહ્મણ્ય)ની સ્તુતિ કરે છે અને 'વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલંબમ્' — 'હે વલ્લીના સ્વામી, મને તમારા હાથનો સહારો આપો' — ની પ્રાર્થના સાથે પૂરો થાય છે
તેનો અંતિમ શ્લોક વચન આપે છે કે સવારે તેનો પાઠ કરવાથી કરોડો જન્મોના પાપ નાશ પામે છે અને મુરુગનની કૃપાથી મુક્તિ મળે છે
ખાસ કરીને સ્કંદ ષષ્ઠી પર, મંગળવારે અને કૃત્તિકા નક્ષત્રના દિવસોમાં, તિરુચેંદૂર અને પલની જેવા મુરુગન મંદિરોમાં તેનો પાઠ થાય છે
રોગોના નાશ માટે, કામ અને અહંકારના 'જ્વર'ને શાંત કરવા, સાહસ માટે અને ભગવાનના હાથની રક્ષક કૃપા માટે તેનું આહ્વાન કરવામાં આવે છે
આ સમર્પણની હૃદયસ્પર્શી પ્રાર્થના છે, જે મુરુગનને ભક્તનો હાથ પકડવા આહ્વાન કરે છે
सुब्रह्मण्याष्टकम् (करावलम्ब स्तोत्र) જપ વિધિ
સ્નાન પછી સવારે ભગવાન મુરુગનની તેમના વેલ (ભાલા) સહિતની મૂર્તિ સમક્ષ પાઠ કરો. બધા આઠ શ્લોકોને 'વલ્લીશનાથ મમ દેહિ કરાવલંબમ્'ની ધ્રુવપદ સાથે વાંચો, પછી અંતિમ ફલશ્રુતિ વાંચો. આ સમર્પણની પ્રાર્થના છે — તેને ધીમેથી વાંચો, ભગવાન તમારો હાથ પકડે એ પ્રાર્થના પર મન લગાવીને, અને તે ખાસ કરીને સ્કંદ ષષ્ઠીના છ દિવસોમાં સન્માનિત છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ सुब्रह्मण्याष्टकम् (करावलम्ब स्तोत्र) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ