कमला स्तोत्रम् (ओंकाररूपिणी देवि)
अन्य नाम / खोज: kamala stotram · kamalatmika stotram · lakshmi stotram vishnu purana · omkararupini devi · onkararupini devi stotram · prasanna bhava sundari · mahavidya kamala stotra
अपनी भाषा/लिपि में पढ़ें
✦ अर्थ
विष्णु पुराण से लिया गया कमला स्तोत्रम् देवी कमला (लक्ष्मी) की प्रिय स्तुति है, जो कमलात्मिका के रूप में दस महाविद्याओं में दसवीं और अंतिम — तांत्रिक महालक्ष्मी — हैं। प्रत्येक श्लोक 'प्रसन्ना भव सुंदरि' के कोमल पल्लव से समाप्त होता है, जो उन्हें ओंकाररूपिणी, देवताओं की माता, पंचभूतों की स्वरूपा, तथा शिव की पार्वती, विष्णु की कमला एवं दुर्गा और काली के रूप में स्तुत करता है। इसकी फलश्रुति वचन देती है कि भक्तिपूर्वक पाठ करने वाले को रोग, पाप और हर संकट से मुक्ति मिलती है।
उत्पत्ति और कथा
Vishnu Purana (Kamala Stotram / Lakshmi Stotram, 'Omkararupini Devi') · Traditional (anonymous); preserved in Puranic and Tantric tradition · Puranic period
Kamala — 'she of the lotus' — is the radiant goddess of wealth and good fortune, identified with Lakshmi and, in the Tantric system, honoured as Kamalatmika, the tenth Mahavidya and the gentle culmination of the ten wisdom-goddesses. This stotra, traditionally traced to the Vishnu Purana, addresses her as Omkararupini and the very ground of creation, and is widely recited for prosperity, health and protection, its refrain pleading 'Prasanna bhava sundari' — be gracious, O beautiful Mother.
✦ शास्त्रों में वर्णित
Devotees hold that sincere daily recitation of this Lakshmi-Kamala stotra removes the fear of disease and fever and lifts away sudden calamity; the hymn itself declares that one who recites it — even once — is freed from all sins and dangers, whether on earth, in heaven, or in the nether realms.
सम्पूर्ण पाठ अर्थ सहित
किसी भी पंक्ति या ▶ बटन पर टैप कर सुनें
ओंकाररूपिणी देवि विशुद्धसत्त्वरूपिणी। देवानां जननी त्वं हि प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Oṁkārarūpiṇī devi viśuddhasattvarūpiṇī। devānāṁ jananī tvaṁ hi prasannā bhava sundari॥
अर्थ:हे ओंकाररूपिणी देवि! हे विशुद्ध सत्त्व की स्वरूपिणी! आप ही देवताओं की जननी हैं — हे सुंदरी! आप मुझ पर प्रसन्न हों।
तन्मात्रं चैव भूतानि तव वक्षस्थलं स्मृतम्। त्वमेव वेदगम्या तु प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Tanmātraṁ caiva bhūtāni tava vakṣasthalaṁ smṛtam। tvam eva vedagamyā tu prasannā bhava sundari॥
अर्थ:पंचतन्मात्रा और पंचभूत आपके वक्षस्थल कहे गए हैं; केवल वेद द्वारा ही आप जानी जाती हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसकिन्नरैः। स्तूयसे त्वं सदा लक्ष्मि प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Devadānavagandharvayakṣarākṣasakinnaraiḥ। stūyase tvaṁ sadā lakṣmi prasannā bhava sundari॥
अर्थ:हे लक्ष्मि! देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, राक्षस और किन्नर सदा आपकी स्तुति करते हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
लोकातीता द्वैतातीता समस्तभूतवेष्टिता। विद्वज्जनकीर्तिता च प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Lokātītā dvaitātītā samastabhūtaveṣṭitā। vidvajjanakīrtitā ca prasannā bhava sundari॥
अर्थ:लोक से परे, द्वैत से परे, समस्त भूतों से वेष्टित और विद्वानों से कीर्तित — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
परिपूर्णा सदा लक्ष्मि त्रात्री तु शरणार्थिषु। विश्वाद्या विश्वकर्त्री च प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Paripūrṇā sadā lakṣmi trātrī tu śaraṇārthiṣu। viśvādyā viśvakartrī ca prasannā bhava sundari॥
अर्थ:हे लक्ष्मि! आप सदा परिपूर्णा, शरणागतों की रक्षिका, विश्व की आदि और रचयित्री हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
ब्रह्मरूपा च सावित्री त्वद्दीप्त्या भासते जगत्। विश्वरूपा वरेण्या च प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Brahmarūpā ca sāvitrī tvaddīptyā bhāsate jagat। viśvarūpā vareṇyā ca prasannā bhava sundari॥
अर्थ:आप ब्रह्मरूपा और सावित्री हैं; आपकी दीप्ति से ही जगत् प्रकाशित होता है; आप विश्वरूपा और वरेण्या हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
क्षित्यप्तेजोमरुद्व्योमपञ्चभूतस्वरूपिणी। बन्धादेः कारणं त्वं हि प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Kṣityaptejomarudvyomapañcabhūtasvarūpiṇī। bandhādeḥ kāraṇaṁ tvaṁ hi prasannā bhava sundari॥
अर्थ:आप पृथ्वी, जल, तेज, वायु और आकाश — इन पंचभूतों की स्वरूपिणी हैं; आप ही बंधन आदि का कारण हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
महेशे त्वं हेमवती कमला केशवेऽपि च। ब्रह्मणः प्रेयसी त्वं हि प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Maheśe tvaṁ hemavatī kamalā keśave'pi ca। brahmaṇaḥ preyasī tvaṁ hi prasannā bhava sundari॥
अर्थ:महेश के लिए आप हेमवती (पार्वती), केशव के लिए कमला और ब्रह्मा की प्रेयसी हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
चण्डी दुर्गा कालिका च कौशिकी सिद्धिरूपिणी। योगिनी योगगम्या च प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Caṇḍī durgā kālikā ca kauśikī siddhirūpiṇī। yoginī yogagamyā ca prasannā bhava sundari॥
अर्थ:आप चण्डी, दुर्गा, कालिका, कौशिकी और सिद्धिरूपिणी हैं; आप योगिनी और योग से प्राप्य हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
त्वमादिर्जगतां देवि त्वमेव स्थितिकारणम्। त्वमन्ते निधनस्थानं स्वेच्छाचारा त्वमेव हि॥
Tvam ādir jagatāṁ devi tvam eva sthitikāraṇam। tvam ante nidhanasthānaṁ svecchācārā tvam eva hi॥
अर्थ:हे देवि! आप जगत् की आदि हैं, आप ही स्थिति की कारण हैं, अंत में आप ही निधन (लय) का स्थान हैं; आप ही स्वेच्छाचारिणी हैं।
त्वदाज्ञया तु देवेशि गगने सूर्यमण्डलम्। चन्द्रश्च भ्रमते नित्यं प्रसन्ना भव सुन्दरि॥
Tvadājñayā tu deveśi gagane sūryamaṇḍalam। candraś ca bhramate nityaṁ prasannā bhava sundari॥
अर्थ:हे देवेशि! आपकी आज्ञा से ही आकाश में सूर्यमण्डल और चंद्रमा नित्य भ्रमण करते हैं — हे सुंदरी! आप प्रसन्न हों।
लक्ष्मीस्तोत्रमिदं पुण्यं यः पठेद्भक्तिसंयुतः। सर्वज्वरभयं नश्येत्सर्वव्याधिनिवारणम्॥
Lakṣmīstotram idaṁ puṇyaṁ yaḥ paṭhed bhaktisaṁyutaḥ। sarvajvarabhayaṁ naśyet sarvavyādhinivāraṇam॥
अर्थ:जो भक्तियुक्त होकर इस पुण्य लक्ष्मीस्तोत्र का पाठ करता है, उसका समस्त ज्वर-भय नष्ट हो जाता है और सब रोग दूर हो जाते हैं। यह स्तोत्र महापुण्यमय और आपत्ति से उद्धार का कारण है; जो मनुष्य त्रिकाल अथवा एक बार भी इसका नियमित पाठ करता है, वह सब पापों और सब संकटों से मुक्त हो जाता है — इसमें संदेह नहीं, चाहे वह भूमि पर हो, स्वर्ग में या पाताल में।
इदं स्तोत्रं महापुण्यमापदुद्धारकारणम्। त्रिसन्ध्यमेकसन्ध्यं वा यः पठेत्सततं नरः॥
Idaṁ stotraṁ mahāpuṇyam āpaduddhārakāraṇam। trisandhyam ekasandhyaṁ vā yaḥ paṭhet satataṁ naraḥ॥
मुच्यते सर्वपापेभ्यस्तथा तु सर्वसंकटात्। मुच्यते नात्र सन्देहो भुवि स्वर्गे रसातले॥
Mucyate sarvapāpebhyas tathā tu sarvasaṁkaṭāt। mucyate nātra sandeho bhuvi svarge rasātale॥
शब्द-दर-शब्द अर्थ
उच्चारण सुनने के लिए किसी भी शब्द पर क्लिक करें
कमला स्तोत्रम् (ओंकाररूपिणी देवि) पाठ के लाभ
Invokes Goddess Kamala (Lakshmi/Kamalatmika), the tenth Mahavidya, for wealth, abundance and auspiciousness
Wards off all disease and the fear of fever, as the hymn explicitly declares
Rescues the devotee from calamity and frees him from all sins and every danger
Brings the grace and protection of the Divine Mother who saves all who take refuge in her
Cultivates devotion by beholding the one Goddess as Lakshmi, Parvati, Durga and Kali together
Bestows peace, prosperity and steadiness of fortune when recited at the three twilights
कमला स्तोत्रम् (ओंकाररूपिणी देवि) जप विधि
Bathe and sit in a clean place before an image of Goddess Lakshmi/Kamala, ideally with a lamp, lotus or red flowers. Recite the verses with devotion, letting the refrain 'Prasanna bhava sundari' carry your prayer for her grace. The phala-shruti states that reciting it at the three twilights, or even once, frees one from sin and danger; daily morning recitation is excellent for the blessings of wealth and wellbeing. Conclude by bowing and seeking the Mother's grace.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
ये भी पढ़ें
ॐ
Explore more sacred mantras with complete meaning and chanting guides