ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ ਮਙ੍ਗਲਾਸ਼ਾਸਨਮ੍
श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Sri Venkatesa Suprabhatam corpus (recited daily at Tirumala); part of the traditional Suprabhatam–Stotram–Prapatti–Mangalasasanam sequence · Traditional; the concluding verse honours Sri Manavala Mamunigal and the earlier acharyas (the Suprabhatam corpus is attributed to Prativadi Bhayankaram Annangaracharya/Anantacharya) · Medieval (Sri Vaishnava tradition)
The Mangalasasanam forms the closing portion of the daily liturgy at the Tirumala temple of Lord Venkateswara. After the Lord is awakened with the Suprabhatam, praised with the Stotram, and surrendered to with the Prapatti, the worship concludes with this Mangalasasanam in which the devotee, brimming with love, wishes long auspiciousness upon the Lord and upon the lineage of acharyas who have ever sung His glory. The Sri Vaishnava idea of mangalasasanam — blessing the Lord out of pure affection rather than asking anything for oneself — is its heart.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
Devotees of Tirumala hold that to wish the Lord 'Mangalam' with selfless love at the close of His worship is itself the highest reward, for the Lord who detached Himself even from Vaikuntha to dwell among His devotees responds to such love by granting unasked every blessing, prosperity and protection.
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਕਾਨ੍ਤਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਨਿਧਯੇ ਨਿਧਯੇऽਰ੍ਥਿਨਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਵੇਙ੍ਕਟਨਿਵਾਸਾਯ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੧ ॥
śriyaḥ kāntāya kalyāṇanidhaye nidhaye'rthinām | śrīveṅkaṭanivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 1 ||
ਅਰਥ:श्री (लक्ष्मी) के प्रियतम, कल्याण के भण्डार, याचकों के आश्रय, श्रीवेङ्कट पर्वत पर निवास करने वाले श्रीनिवास का मङ्गल हो। (1)
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸਵਿਭ੍ਰਮਾਲੋਕਸੁਭ੍ਰੂਵਿਭ੍ਰਮਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ੇ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੨ ॥
lakṣmīsavibhramālokasubhrūvibhramacakṣuṣe | cakṣuṣe sarvalokānāṃ veṅkaṭeśāya maṅgalam || 2 ||
ਅਰਥ:लक्ष्मी की चपल भौंहों के विलासमय दृष्टि-समान नेत्रों वाले, तथा समस्त लोकों के नेत्र-स्वरूप वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (2)
ਸ਼੍ਰੀਵੇਙ੍ਕਟਾਦ੍ਰਿਸ਼੍ਰਿਙ੍ਗਾਗ੍ਰਮਙ੍ਗਲਾਭਰਣਾਙ੍ਘ੍ਰਯੇ । ਮਙ੍ਗਲਾਨਾਂ ਨਿਵਾਸਾਯ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੩ ॥
śrīveṅkaṭādriśṛṅgāgramaṅgalābharaṇāṅghraye | maṅgalānāṃ nivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 3 ||
ਅਰਥ:जिनके चरण वेङ्कटाद्रि के शिखर पर मङ्गलमय आभूषण हैं, समस्त मङ्गलों के निवास उन श्रीनिवास का मङ्गल हो। (3)
ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾ ਸਰ੍ਵਚੇਤਸਾਮ੍ । ਸਦਾ ਸਮ੍ਮੋਹਨਾਯਾਸ੍ਤੁ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੪ ॥
sarvāvayavasaundaryasampadā sarvacetasām | sadā sammohanāyāstu veṅkaṭeśāya maṅgalam || 4 ||
ਅਰਥ:अपने प्रत्येक अङ्ग की सौन्दर्य-सम्पदा से समस्त प्राणियों के चित्त को सदा मोहित करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (4)
ਨਿਤ੍ਯਾਯ ਨਿਰਵਦ੍ਯਾਯ ਸਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਚਿਦਾਤ੍ਮਨੇ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੫ ॥
nityāya niravadyāya satyānandacidātmane | sarvāntarātmane śrīmadveṅkaṭeśāya maṅgalam || 5 ||
ਅਰਥ:नित्य, निर्दोष, सत्य-आनन्द-चित्स्वरूप तथा सबके अन्तरात्मा श्रीमान् वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (5)
ਸ੍ਵਤਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਯੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ੇਸ਼ਿਣੇ । ਸੁਲਭਾਯ ਸੁਸ਼ੀਲਾਯ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੬ ॥
svataḥ sarvavide sarvaśaktaye sarvaśeṣiṇe | sulabhāya suśīlāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 6 ||
ਅਰਥ:स्वतः सर्वज्ञ, सर्वशक्तिमान्, सबके स्वामी, फिर भी सुलभ एवं सुशील वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (6)
ਪਰਸ੍ਮੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਪੂਰ੍ਣਕਾਮਾਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੇ ਪਰਤਤ੍ਤ੍ਵਾਯ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੭ ॥
parasmai brahmaṇe pūrṇakāmāya paramātmane | prayuñje paratattvāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 7 ||
ਅਰਥ:परब्रह्म, पूर्णकाम, परमात्मा एवं परम तत्त्व वेङ्कटेश की मैं उपासना करता हूँ; उनका मङ्गल हो। (7)
ਆਕਾਲਤਤ੍ਤ੍ਵਮਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਨਾਮਨੁਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਅਤ੍ਰਿਪ੍ਤ੍ਯਮ੍ਰਿਤਰੂਪਾਯ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੮ ॥
ākālatattvamaśrāntamātmanāmanupaśyatām | atṛptyamṛtarūpāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 8 ||
ਅਰਥ:समस्त काल तक निरन्तर दर्शन करने वाले योगियों के लिए जो अतृप्त किए जाने वाले अमृतस्वरूप हैं, उन वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (8)
ਪ੍ਰਾਯਃ ਸ੍ਵਚਰਣੌ ਪੁਂਸਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਪਾਣਿਨਾ । ਕ੍ਰਿਪਯਾऽऽਦਿਸ਼ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੯ ॥
prāyaḥ svacaraṇau puṃsāṃ śaraṇyatvena pāṇinā | kṛpayā''diśate śrīmadveṅkaṭeśāya maṅgalam || 9 ||
ਅਰਥ:जो अपने हाथ से कृपापूर्वक अपने ही चरणों को जीवों के शरण-रूप में दर्शाते हैं, उन श्रीमान् वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (9)
ਦਯਾਮ੍ਰਿਤਤਰਙ੍ਗਿਣ੍ਯਾਸ੍ਤਰਙ੍ਗੈਰਿਵ ਸ਼ੀਤਲੈਃ । ਅਪਾਙ੍ਗੈਃ ਸਿਞ੍ਚਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੧੦ ॥
dayāmṛtataraṅgiṇyāstaraṅgairiva śītalaiḥ | apāṅgaiḥ siñcate viśvaṃ veṅkaṭeśāya maṅgalam || 10 ||
ਅਰਥ:दया-अमृत की नदी की शीतल तरङ्गों के समान अपने कटाक्षों से समस्त विश्व को सींचने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (10)
ਸ੍ਰਗ੍ਭੂਸ਼ਾਮ੍ਬਰਹੇਤੀਨਾਂ ਸੁਸ਼ਮਾਵਹਮੂਰ੍ਤਯੇ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਤਿਸ਼ਮਨਾਯਾਸ੍ਤੁ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੧੧ ॥
sragbhūṣāmbarahetīnāṃ suṣamāvahamūrtaye | sarvārtiśamanāyāstu veṅkaṭeśāya maṅgalam || 11 ||
ਅਰਥ:माला, आभूषण, वस्त्र एवं आयुधों से शोभायमान विग्रह वाले, समस्त पीड़ाओं का शमन करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (11)
ਸ਼੍ਰੀਵੈਕੁਣ੍ਠਵਿਰਕ੍ਤਾਯ ਸ੍ਵਾਮਿਪੁਸ਼੍ਕਰਿਣੀਤਟੇ । ਰਮਯਾ ਰਮਮਾਣਾਯ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੧੨ ॥
śrīvaikuṇṭhaviraktāya svāmipuṣkariṇītaṭe | ramayā ramamāṇāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 12 ||
ਅਰਥ:श्रीवैकुण्ठ से भी विरक्त होकर स्वामिपुष्करिणी के तट पर रमा (लक्ष्मी) के साथ रमण करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (12)
ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਸੁਨ੍ਦਰਜਾਮਾਤ੍ਰਿਮੁਨਿਮਾਨਸਵਾਸਿਨੇ । ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਿਵਾਸਾਯ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੧੩ ॥
śrīmatsundarajāmātṛmunimānasavāsine | sarvalokanivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 13 ||
ਅਰਥ:श्रीसुन्दरजामातृ मुनि (मणवाल मामुनि) के मानस में निवास करने वाले, समस्त लोकों के आश्रय श्रीनिवास का मङ्गल हो। (13)
ਮਙ੍ਗਲਾਸ਼ਾਸਨਪਰੈਰ੍ਮਦਾਚਾਰ੍ਯਪੁਰੋਗਮੈਃ । ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵੈਰਾਚਾਰ੍ਯੈਃ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਤਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ ੧੪ ॥
maṅgalāśāsanaparairmadācāryapurogamaiḥ | sarvaiśca pūrvairācāryaiḥ satkṛtāyāstu maṅgalam || 14 ||
ਅਰਥ:मङ्गलाशासन में तत्पर हमारे आचार्यों एवं समस्त पूर्वाचार्यों द्वारा सत्कृत (भगवान्) का मङ्गल हो। (14)
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
Invokes the grace and blessings of Lord Venkateswara (Balaji) of Tirumala
Traditionally sung at the conclusion of puja or darshan to wish the Lord auspiciousness
Cultivates deep devotion (bhakti) and surrender to Srinivasa and Lakshmi
Brings peace of mind, removal of afflictions and a sense of the Lord's protection
Considered to attract prosperity and well-being, as Lakshmi resides with the Lord
A short, melodious hymn that devotees of all ages can easily learn and chant daily
श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
Mangalasasanam is sung at the end of worship, after the puja or aarti, as a benediction wishing the Lord well. Sit or stand facing an image of Venkateswara, fold your hands, and recite all fourteen verses melodiously, dwelling on the refrain 'Mangalam' at the end of each verse. It pairs beautifully after the Venkateswara Suprabhatam in the morning or after evening aarti.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ