ਅਤੁਲਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਤੇਜਃ (ਦੇਵੀ ਕਾ ਤੇਜ ਸੇ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵ)
अतुलं तत्र तत्तेजः (देवी का तेज से प्रादुर्भाव) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੇ ਸਵਰਗ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਦ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਕ੍ਰੋਧਮਯ ਤੇਜ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪੁੰਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਤੇਜੋਮਯੀ ਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਦਾ ਹਰ ਅੰਗ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਮਸਤ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Durga Saptashati Chapter 2 · Sage Markandeya (Markandeya Purana) · c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
ਜਦੋਂ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੇ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਮੱਝ-ਅਸੁਰ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੁਖਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾਵਾਂ ਵੀ ਮਿਲ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਅਸੀਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਦੀਪਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਦੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਾ — ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਅਜੇ ਨਾਰੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ — ਸਿਰਫ਼ ਚਿੰਤਨ ਨੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਚੇ ਸਾਧਕ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਤੁਲਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਸ਼ਰੀਰਜਮ੍ । ਏਕਸ੍ਥਂ ਤਦਭੂਨ੍ਨਾਰੀ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਵਿਸ਼ਾ ॥
atulaṃ tatra tattejaḥ sarvadevaśarīrajam ekasthaṃ tadabhūnnārī vyāptalokatrayaṃ tviṣā
ਅਰਥ:ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਉਹ ਅਤੁਲਨੀ ਤੇਜ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਨਾਰੀ (ਦੇਵੀ) ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਸੀ। ਜੋ ਸ਼ਿਵ (ਸ਼ਾਂਭਵ) ਦਾ ਤੇਜ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਬਣਿਆ; ਯਮ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਕੇਸ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਬਾਹਾਂ ਬਣੀਆਂ।
ਯਦਭੂਚ੍ਛਾਮ੍ਭਵਂ ਤੇਜਸ੍ਤੇਨਾਜਾਯਤ ਤਨ੍ਮੁਖਮ੍ । ਯਾਮ੍ਯੇਨ ਚਾਭਵਨ੍ ਕੇਸ਼ਾ ਬਾਹਵੋ ਵਿਸ਼੍ਣੁਤੇਜਸਾ ॥
yadabhūcchāmbhavaṃ tejastenājāyata tanmukham yāmyena cābhavan keśā bāhavo viṣṇutejasā
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
अतुलं तत्र तत्तेजः (देवी का तेज से प्रादुर्भाव) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਸਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਆਵਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਵਾਂਗੀ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ
ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਗਤ ਨੂੰ ਅਸੰਭਵ ਜਿਹੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਸਤ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡੀ ਊਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਅਤੇ ਜੋੜ ਹੈ
ਨਵਰਾਤਰਿ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ, ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਾ ਕੇ ਡਰ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕਾਗਰ ਭਗਤੀ (ਤੇਜ) ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਰਮ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ
अतुलं तत्र तत्तेजः (देवी का तेज से प्रादुर्भाव) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਹਰ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਹਿ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ 'ੴ ਐਂ ਹ੍ਰੀਂ ਕਲੀਂ ਚਾਮੁੰਡਾਯੈ ਵਿਚ੍ਚੇ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੇ ਬਣਨ ਸਮੇਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੋ। ਪੂਰਨ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਉੱਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਧਿਆਨ ਵਜੋਂ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ अतुलं तत्र तत्तेजः (देवी का तेज से प्रादुर्भाव) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ