Mantra.Tips
durgaaartinavratriambe

ਦੁਰ੍ਗਾ ਆਰਤੀ — ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ

दुर्गा आरती — जय अम्बे गौरी in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ hindu·📿 1× ਜਪ·🕐 ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਾਮ। ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਗਲਵਾਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ (ਚੰਦਰ ਚੱਕਰ ਦੀ 8ਵੀਂ ਤਿਥੀ) ਨੂੰ·🎵 ਆਡੀਓ ਸਹਿਤ·📜 Hindu devotional folk tradition; references Devi Mahatmyam (Durga Saptashati)
Share:

ਅਰਥ

ਦੁਰਗਾ ਆਰਤੀ ('ਜੈ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ') ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨਪਿਆਰੀ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਵਰਾਤਰੀ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ — ਮਹਿਖਾਸੁਰ, ਸ਼ੁੰਭ-ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਰਕਤਬੀਜ ਦੇ ਵਧ — ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਜਗਤ ਦੀ ਕਰੁਣਾਮਈ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਸੰਹਾਰਿਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੁਖ-ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Hindu devotional folk tradition; references Devi Mahatmyam (Durga Saptashati) · Attributed to Swami Shivananda (folk tradition) · Medieval period

ਦੁਰਗਾ ਆਰਤੀ 'ਜੈ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ' ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨਪਿਆਰੀ ਆਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਉਤਸਵ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੈ-ਵਸਤੂ ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ (ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ) ਤੋਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਮਹਿਖਾਸੁਰ, ਸ਼ੁੰਭ-ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਰਕਤਬੀਜ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਬਲ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਰਤੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਨ ਵੈਭਵ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੇਹ, ਰਕਤਾਂਬਰਧਾਰਿਣੀ, ਸਿੰਘਵਾਹਿਨੀ, ਖੜਗਧਾਰਿਣੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਗਤ ਦੀ ਕਰੁਣਾਮਈ ਮਾਤਾ ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਦੀ ਹੈ। ਆਖ਼ਰੀ ਪਦ ਵਿੱਚ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਤ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਦੁਰਗਾ ਆਰਤੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਲਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਭਗਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਗਰਣ ਸਮੇਂ 'ਜੈ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ' ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਆਤਮਿਕ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਭਗਤ ਆਪੇ ਹੀ ਭਾਵ-ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਾਹੌਲ ਇੱਕ ਅਮਿਟ ਦਿਵਯ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਮੂਰਤੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਫੁੱਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਖ਼ੁਦ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਆਰਤੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਅਰਘ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।

ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ

ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਸ਼ਲੋਕ 1

ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ, ਮੈਯਾ ਜਯ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਗੌਰੀ। ਤੁਮਕੋ ਨਿਸ਼ਦਿਨ ਧ੍ਯਾਵਤ, ਹਰਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵਰੀ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Jai Ambe Gauri, Maiya Jai Shyama Gauri Tumko Nishdin Dhyavat, Hari Brahma Shivri Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ! ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ, ਸ਼ਯਾਮਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ! ਹਰਿ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 2

ਮਾਂਗ ਸਿਨ੍ਦੂਰ ਵਿਰਾਜਤ, ਟੀਕੋ ਮ੍ਰਿਗਮਦ ਕੋ। ਉਜ੍ਜ੍ਵਲ ਸੇ ਦੋ ਨੈਨਾ, ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਦਨ ਨੀਕੋ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Mang Sindoor Virajat, Teeko Mrigmad Ko Ujjwal Se Do Naina, Chandravadan Neeko Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੇਰੀ ਮਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਿੰਦੂਰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਤਿਲਕ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਨੈਣ ਉੱਜਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਮੁਖ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 3

ਕਨਕ ਸਮਾਨ ਕਲੇਵਰ, ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰ ਰਾਜੇ। ਰਕ੍ਤਪੁਸ਼੍ਪ ਗਲ ਮਾਲਾ, ਕਣ੍ਠਨ ਪਰ ਸਾਜੇ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Kanak Saman Kalevar, Raktambar Raje Raktpushp Gal Mala, Kanthan Par Saje Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਕਾਂਤੀਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਤੂੰ ਰਕਤ-ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇਰੇ ਕੰਠ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 4

ਕੇਹਰਿ ਵਾਹਨ ਰਾਜਤ, ਖਡ੍ਗ ਖਪ੍ਪਰ ਧਾਰੀ। ਸੁਰ ਨਰ ਮੁਨਿਜਨ ਸੇਵਤ, ਤਿਨਕੇ ਦੁਖਹਾਰੀ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Kehari Vahan Rajat, Khadg Khappar Dhari Sur Nar Munijan Sevat, Tinke Dukh Hari Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੂੰ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਵੈਭਵ ਨਾਲ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈਂ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੜਗ ਤੇ ਖੱਪਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਮੁਨੀਜਨ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 5

ਕਾਨਨ ਕੁਣ੍ਡਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਨਾਸਾਗ੍ਰੇ ਮੋਤੀ। ਕੋਟਿਕ ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਦਿਵਾਕਰ, ਸਮ ਰਾਜਤ ਜ੍ਯੋਤੀ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Kanan Kundal Shobhit, Nasagre Moti Kotik Chandra Divakar, Sam Rajat Jyoti Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੱਕ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਆਭਾ ਕਰੋੜਾਂ ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 6

ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭ ਵਿਦਾਰੇ, ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਘਾਤੀ। ਧੂਮ੍ਰਵਿਲੋਚਨ ਨੈਨਾ, ਨਿਸ਼ਦਿਨ ਮਦਮਾਤੀ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Shumbh Nishumbh Vidare, Mahishasur Ghati Dhumravilochan Naina, Nishdin Madmati Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੂੰ ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਦਾ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 7

ਚਣ੍ਡ ਮੁਣ੍ਡ ਸਂਹਾਰੇ, ਸ਼ੋਣਿਤ ਬੀਜ ਹਰੇ। ਮਧੁ ਕੈਟਭ ਦੋਉ ਮਾਰੇ, ਸੁਰ ਭਯਹੀਨ ਕਰੇ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Chand Mund Sanhare, Shonit Bij Hare Madhu Kaitabh Dou Mare, Sur Bhayahin Kare Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੂੰ ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਕਤਬੀਜ ਦੈਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੈਅ-ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 8

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ, ਤੁਮ ਕਮਲਾ ਰਾਨੀ। ਆਗਮ ਨਿਗਮ ਬਖਾਨੀ, ਤੁਮ ਸ਼ਿਵ ਪਟਰਾਨੀ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Brahmani Rudrani, Tum Kamla Rani Agam Nigam Bakhani, Tum Shiv Patrani Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ, ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਤੇ ਕਮਲਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਣੀ! ਆਗਮ ਤੇ ਨਿਗਮ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਰਮ ਪਟਰਾਣੀ ਹੈਂ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 9

ਚੌਂਸਠ ਯੋਗਿਨੀ ਗਾਵਤ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਤ ਭੈਰੋਂ। ਬਾਜਤ ਤਾਲ ਮ੍ਰਿਦਂਗਾ, ਅਰੁ ਬਾਜਤ ਡਮਰੂ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Chaunsath Yogini Gavat, Nritya Karat Bhairon Bajat Taal Mridanga, Aru Bajat Damru Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਚੌਂਠ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਤੇਰਾ ਯਸ਼ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭੈਰੋਂ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਉੱਤੇ ਤਾਲ ਵੱਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਡਮਰੂ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 10

ਤੁਮ ਹੀ ਜਗ ਕੀ ਮਾਤਾ, ਤੁਮ ਹੀ ਹੋ ਭਰ੍ਤਾ। ਭਕ੍ਤਨ ਕੀ ਦੁਖ ਹਰ੍ਤਾ, ਸੁਖ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਕਰ੍ਤਾ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Tum Hi Jag Ki Mata, Tum Hi Ho Bharta Bhaktan Ki Dukh Harta, Sukh Sampatti Karta Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੂੰ ਹੀ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸੰਪੱਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 11

ਭੁਜਾ ਚਾਰ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਵਰ ਮੁਦ੍ਰਾ ਧਾਰੀ। ਮਨਵਾਂਛਿਤ ਫਲ ਪਾਵਤ, ਸੇਵਤ ਨਰ ਨਾਰੀ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Bhuja Char Ati Shobhit, Var Mudra Dhari Manvanchhit Phal Pavat, Sevat Nar Nari Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਤੇਰੀਆਂ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਰਮੁਦ੍ਰਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 12

ਕਂਚਨ ਥਾਲ ਵਿਰਾਜਤ, ਅਗਰ ਕਪੂਰ ਬਾਤੀ। ਮਾਲਕੇਤੁ ਮੇਂ ਰਾਜਤ, ਕੋਟਿ ਰਤਨ ਜ੍ਯੋਤੀ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Kanchan Thal Virajat, Agar Kapur Bati Malketu Mein Rajat, Koti Ratan Jyoti Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਸੋਨੇ ਦੇ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਅਗਰ ਤੇ ਕਪੂਰ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਬਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਆਭਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਲੋਕ 13

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮ੍ਬੇਜੀ ਕੀ ਆਰਤੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਨਰ ਗਾਵੇ। ਕਹਤ ਸ਼ਿਵਾਨਨ੍ਦ ਸ੍ਵਾਮੀ, ਸੁਖ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਾਵੇ॥ ਜਯ ਅਮ੍ਬੇ ਗੌਰੀ॥

Shri Ambeji Ki Aarti, Jo Koi Nar Gave Kahat Shivanand Swami, Sukh Sampatti Pave Jai Ambe Gauri

ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਬੇ ਦੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਸ੍ਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਸੁਖ ਤੇ ਸੰਪੱਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਜੈ!

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਅਮ੍ਬੇ🔊Ambeਮਾਤਾ (ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ)
ਗੌਰੀ🔊Gauriਗੌਰਵਰਣ, ਪਾਰਵਤੀ/ਦੁਰਗਾ
ਸ਼੍ਯਾਮਾ🔊Shyamaਸ਼ਯਾਮਵਰਣ (ਕਾਲੀ ਰੂਪ)
ਸਿਨ੍ਦੂਰ🔊Sindoorਮਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਿੰਦੂਰ
ਮ੍ਰਿਗਮਦ🔊Mrigmadਕਸਤੂਰੀ (ਮ੍ਰਿਗ-ਕਸਤੂਰੀ ਤਿਲਕ)
ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਦਨ🔊Chandravadanਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਮੁਖ
ਕਨਕ🔊Kanakਸੋਨਾ
ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰ🔊Raktambarਰਕਤ-ਵਸਤ੍ਰ
ਕੇਹਰਿ ਵਾਹਨ🔊Kehari Vahanਸ਼ੇਰ ਵਾਹਨ (ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਵਾਹਨ)
ਖਡ੍ਗ🔊Khadgਖੜਗ (ਤਲਵਾਰ)
ਖਪ੍ਪਰ🔊Khapparਖੱਪਰ (ਖੋਪੜੀ-ਪਾਤ੍ਰ)
ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭ🔊Shumbh Nishumbhਦੁਰਗਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੋ ਦੈਤ-ਭਰਾ
ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ🔊Mahishasurਦੁਰਗਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਮਹਿਖਾਸੁਰ
ਧੂਮ੍ਰਵਿਲੋਚਨ🔊Dhumravilochanਦੁਰਗਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਧੂੰਏਂ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੈਤ
ਚਣ੍ਡ ਮੁਣ੍ਡ🔊Chand Mundਚਾਮੁੰਡਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੋ ਦੈਤ-ਸੈਨਾਪਤੀ
ਸ਼ੋਣਿਤ ਬੀਜ🔊Shonit Bijਰਕਤਬੀਜ — ਜਿਸ ਦੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਨਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ
ਮਧੁ ਕੈਟਭ🔊Madhu Kaitabhਵਿਸ਼ਣੂ/ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੋ ਆਦਿ-ਦੈਤ
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ🔊Brahmaniਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ🔊Rudraniਰੁਦ੍ਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਚੌਂਸਠ ਯੋਗਿਨੀ🔊Chaunsath Yoginiਚੌਂਠ ਯੋਗਿਨੀਆਂ (ਦਿਵਯ ਸੇਵਿਕਾਵਾਂ)
ਭੈਰੋਂ🔊Bhaironਭੈਰੋਂ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ
ਮ੍ਰਿਦਂਗਾ🔊Mridangaਦੋ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਮ੍ਰਿਦੰਗ
ਡਮਰੂ🔊Damruਸ਼ਿਵ ਦਾ ਡਮਰੂ

दुर्गा आरती — जय अम्बे गौरी ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਰਾਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਡਰ, ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਭਗਤ ਵਿੱਚ ਦਲੇਰੀ, ਬਲ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਰਦੀ ਹੈ।

ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਆਰਤੀ — ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਰਾਤ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੁੱਖ ਹਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਕਤੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਦੀ ਹੈ।

दुर्गा आरती — जय अम्बे गौरी ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ1ਵਾਰ
ਉੱਤਮ ਸਮਾਂਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਾਮ। ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਗਲਵਾਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ (ਚੰਦਰ ਚੱਕਰ ਦੀ 8ਵੀਂ ਤਿਥੀ) ਨੂੰ

ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਘਿਓ ਜਾਂ ਕਪੂਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ। ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ, ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਥਾਲੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾਕਾਰ ਘੁਮਾਓ। ਘੰਟੀ ਵਜਾਓ ਜਾਂ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਤਾੜੀ ਮਾਰੋ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਰਤੀ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਿਖਰ ਪਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਾਲ ਫੁੱਲ, ਲਾਲ ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ दुर्गा आरती — जय अम्बे गौरी ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।
ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰਗਾ ਆਰਤੀ 'ਜੈ ਅੰਬੇ ਗੌਰੀ' ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਸਵ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਆਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ (ਰਾਤ-ਜਾਗਰਣ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਵੀ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਖ਼ਰੀ ਪਦ ਇਸ ਆਰਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੋਕ ਭਗਤੀ-ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਰਤੀ ਪੰਜ ਰਾਕਸ਼-ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ (ਦੋ ਰਾਕਸ਼ ਭਰਾ), ਮਹਿਖਾਸੁਰ (ਮੱਝ ਰਾਕਸ਼), ਧੂਮਰਵਿਲੋਚਨ (ਧੂੰਏਂ-ਅੱਖ ਰਾਕਸ਼), ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ (ਦੋ ਸੈਨਾਪਤੀ), ਰਕਤਬੀਜ (ਲਹੂ-ਬੀਜ ਰਾਕਸ਼), ਅਤੇ ਮਧੁ-ਕੈਟਭ (ਆਦਿ ਰਾਕਸ਼)। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਤੋਂ ਹਨ।
ਸ਼ੇਰ (ਕੇਹਰਿ/ਸਿੰਘ) ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਦੁਰਗਾ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। 'ਕੇਹਰਿ ਵਾਹਨ ਰਾਜਤ' ਪਦ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਕੁਲ। ਆਰਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ 'ਸੇਵਤ ਨਰ ਨਾਰੀ' — ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਲਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

Share:

ਪੂਰਾ दुर्गा आरती — जय अम्बे गौरी ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ